Nhận đường thế nào thì trả lại thế ấy, câu đó nằm ngay dòng đầu bản cam kết. Tổ thi công tuyến ký câu ấy trước khi hạ món đầu tiên xuống. Ký rồi thì mọi vết trên mặt đường về sau đều tính vào phần của họ.
Bản cam kết hoàn trả mặt đường chia làm mấy khoản
Bốn khoản: ranh đoạn, hiện trạng lúc nhận, việc sẽ làm, và cách trả. Khoản hiện trạng dài nhất, vì nó phải kể cả vết nứt cũ. Vết nứt cũ không kể ra thì lúc trả sẽ bị tính là mới. Mặt đường lúc nhận và mặt đường lúc trả chỉ giống nhau nếu có ảnh chụp cả hai lần.
Ảnh dán vào mặt sau bản cam kết, mỗi tấm biên ngày ở góc. Không ai tin trí nhớ ở khoản này, kể cả người làm lâu năm. Dỡ hết món khỏi mặt đường chưa có nghĩa là đã hoàn trả xong. Còn phần quét dọn, phần vá lại, và phần ký nhận.
Hạng mục xong rồi còn vướng gì
Vướng thứ nhất là thời điểm. Xong về mặt thi công không trùng với xong về mặt giấy tờ. Có đoạn thi công xong từ thứ hai mà tới thứ sáu mới trả được. Bốn ngày ấy đoạn tuyến vẫn thuộc về tổ thi công tuyến.
Vướng thứ hai là bên nhận bận. Người ký nhận đường có khi phụ trách cả chục đoạn cùng lúc. Tổ đặt lịch trước ba ngày, và vẫn hay phải dời. Trong lúc chờ thì món trên tuyến chưa được dỡ hết, giữ lại một phần.
Trả lại mặt đường phẳng như cũ là một chuyện, còn tuyến ấy chạy được chưa thì bên quản lý đường quyết. Bên ấy có phép đo riêng và có người riêng đi kiểm. Tổ thi công tuyến không nói thay, cũng không hứa thay.
Ba mục bản cam kết không nhận
Bản cam kết viết cho hai bên đọc, nên nó phải ngắn. Dài quá thì lúc tranh luận không ai giở tới trang ba. Cả bản gói trong hai mặt giấy, kể cả chỗ dán ảnh. Muốn thêm mục thì phải bỏ bớt một mục khác.
Từng có bản dài bốn mặt, và nó nằm trong tủ suốt hạng mục ấy. Không ai mở ra lần nào cho tới lúc nghiệm thu. Bản cam kết không nhận ba mục: bản cam kết kỳ này ký mấy bản, ai đại diện bên nhận đường, và hạng mục vừa rồi kéo dài bao lâu. Hồ sơ hạng mục cất ở phòng kỹ thuật mới chứa ba mục ấy.
Trả đường rồi ai đặt bút sau cùng
Người đặt bút sau cùng là bên nhận đường, không phải tổ thi công. Tổ ký ở khoang trên, bên nhận ký ở khoang dưới, và khoang dưới có thêm ô biên ngày. Có đoạn tuyến năm ngoái phải làm lại hai lần vì thiếu ảnh chụp.
Lần đầu trả, bên nhận chỉ vào một vệt lún và hỏi vệt ấy có từ bao giờ. Không ai trả lời được, nên tổ phải vá lại. Từ đó thì ảnh chụp thành khoản bắt buộc, không ai bỏ.
