Phụ Kiện Nón

Thay Đúng Phụ Kiện Rẻ Hơn Thay Cả Chiếc Mũ

Trên một chiếc mũ bảo hộ, vỏ mũ và đai đầu có tuổi thọ rất khác nhau. Vỏ mũ chịu lão hoá do tia cực tím và nhiệt, còn đai đầu chịu mồ hôi cùng lực kéo giãn mỗi lần đội, nên đai đầu hỏng trước là chuyện bình thường. Nhà sản xuất 3M khuyến nghị thay đai đầu ít nhất mỗi 12 tháng và thay vỏ mũ trong vòng 5 năm; hãng MSA nêu mốc tương tự là đai đầu không quá 12 tháng và toàn bộ mũ không quá 5 năm.

Hai chi tiết cần nói cho đúng, vì thị trường hay hiểu sai. Thứ nhất, 3M nói thẳng rằng hiện không có tiêu chuẩn hay quy định bắt buộc nào về thời hạn thay mũ hoặc đai đầu, các mốc trên là khuyến nghị của hãng. Thứ hai, MSA lưu ý tuổi thọ tính từ ngày đưa vào sử dụng chứ không phải từ mã ngày sản xuất dập trên vành mũ, và đây là điểm khách hàng doanh nghiệp hay nhầm khi kiểm kê.

Mốc thời gian chỉ là giới hạn trên. Yếu tố quyết định vẫn là kết quả kiểm tra định kỳ, và cả 3M lẫn MSA đều yêu cầu thay mũ ngay lập tức sau khi mũ đã chịu va đập hoặc đâm xuyên, kể cả khi không nhìn thấy hư hại nào bên ngoài.

Các Nhóm Phụ Kiện Trong Danh Mục Và Chức Năng Từng Món

Nhóm quai cằm gồm quai bản thường và quai chun, dùng cho vị trí làm trên cao hoặc có gió mạnh khiến mũ dễ rơi. Theo tiêu chuẩn EN 397, quai cằm phải rộng tối thiểu 10 mm khi không căng, và điều đáng chú ý là tiêu chuẩn quy định cả ngưỡng trên lẫn ngưỡng dưới cho lực nhả quai: không nhỏ hơn 150 N và không lớn hơn 250 N. Ngưỡng trên tồn tại để quai bung ra thay vì siết cổ khi mũ bị mắc kẹt vào máy.

Nhóm đai đầu và khung mũ là bộ phận hấp thụ lực và giữ mũ ổn định trên đầu. Cơ cấu chỉnh cỡ có hai kiểu chính là núm vặn bánh răng và kiểu chốt cài; ngoài chỉnh chu vi, nhiều đai còn chỉnh được chiều cao dọc qua khoá chốt hai bên để phù hợp với dáng đầu khác nhau.

Nhóm giá gắn phụ kiện gồm gọng gắn kính che mặt kiểu lò xo, thiết bị gắn tấm che mặt và đai gắn tấm kính. Chuẩn phổ biến trên mũ công nghiệp là khe cắm bên hông rộng 30 mm dùng để lắp chụp tai hoặc hệ kính che mặt. Nhóm còn lại gồm lót thấm mồ hôi thay thế, vành che nắng vải và kệ treo mũ cho khu vực cấp phát.

Quy Tắc Tương Thích — Điều Quan Trọng Nhất Khi Mua Phụ Kiện

Đây là phần dễ mua sai nhất và cũng nguy hiểm nhất. Hãng MSA cấm tuyệt đối việc hoán đổi đai đầu giữa các hãng khác nhau và yêu cầu chỉ dùng phụ tùng thay thế đúng hãng. 3M nêu nguyên tắc tương tự: chiếc mũ hoạt động như một hệ thống, dùng đai đầu không được phê duyệt sẽ làm giảm mức bảo vệ, và chỉ phụ kiện của chính hãng dùng với mũ của hãng đó mới được thử theo tiêu chuẩn an toàn.

Nói cách khác, một chiếc đai đầu lắp vừa khít về mặt cơ khí không có nghĩa là dùng được. Khả năng hấp thụ va đập phụ thuộc vào cách vỏ mũ và đai phối hợp biến dạng, và điều đó chỉ được chứng minh qua phép thử của chính bộ đôi đã được chứng nhận cùng nhau.

Vì vậy khi đặt phụ kiện, đơn hàng cần ghi rõ hãng và dòng mũ đang dùng, không chỉ ghi loại phụ kiện. Nếu nhà máy đang dùng nhiều hãng mũ khác nhau, nên chuẩn hoá về một tới hai dòng để việc quản lý phụ tùng thay thế không thành gánh nặng và không sinh rủi ro lắp nhầm.

Những Việc Tuyệt Đối Không Được Làm Với Vỏ Mũ

Khoan lỗ, đục, khắc hoặc sửa đổi kết cấu vỏ mũ và đai đầu bị cả 3M lẫn MSA cấm tuyệt đối, vì mọi thay đổi kết cấu đều làm giảm mức bảo vệ. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ an toàn công nghiệp của Việt Nam cũng buộc ghi lên nhãn cảnh báo rằng mọi sửa đổi hay tháo bỏ bộ phận cấu thành đều gây nguy hiểm cho người dùng.

Sơn và dung môi cũng bị cấm. 3M cấm dùng sơn, dung môi, hoá chất, keo dán và xăng lên vỏ mũ vì làm giảm khả năng chịu va đập cùng chống đâm xuyên; MSA cấm sơn vì sơn có thể ăn mòn và làm hỏng vỏ mũ.

Riêng về sticker thì cần nói cho chính xác thay vì cấm chung chung. Cả 3M và MSA đều chấp nhận sticker và băng dính nhạy áp loại không kim loại, với điều kiện dán cách mép mũ tối thiểu khoảng 13 mm và không dán che lấp hư hỏng. Đây là điểm hữu ích cho nhà máy cần dán mã nhân viên hoặc mã bộ phận lên mũ.

Một lỗi phổ biến khác là cất găng tay, nút tai hay thuốc lá vào khoảng trống giữa vỏ và đai đầu. Khoảng trống đó tồn tại để hấp thụ năng lượng va đập; đặt vật vào đó có thể truyền lực lớn xuống đầu và cổ. Tương tự, không đội mũ lưỡi trai vải bên trong mũ bảo hộ vì cản đai đầu hoạt động đúng khi có va đập.

Kiểm Tra Định Kỳ Và Dấu Hiệu Phải Thay

3M yêu cầu kiểm tra cả vỏ và đai đầu trước cùng sau mỗi lần sử dụng. Với vỏ mũ, dấu hiệu thay ngay gồm nứt, vỡ, rãnh khía, móp, bề mặt bạc phấn như phủ phấn, phai màu, xuất hiện vết rạn dạng mạng nhện, hoặc vỏ trở nên cứng giòn. Bề mặt bạc phấn là biểu hiện của nhựa đã suy thoái do tia cực tím, thường thấy ở mũ dùng ngoài trời lâu ngày.

Với đai đầu, dấu hiệu thay gồm chi tiết nhựa nứt gãy hoặc mất độ đàn hồi, dây đai sờn, và đường may lỏng hay hỏng. Một số dòng mũ có cảm biến đo liều tia cực tím tích luỹ gắn trên vỏ, đổi màu dần và chuyển sang trắng khi đến lúc thay vỏ; ngay cả khi cảm biến chưa đổi màu, hãng vẫn khuyến nghị thay vỏ trong vòng 5 năm.

Về bảo quản, cất mũ tránh nắng trực tiếp, không để trên táp lô hay kệ kính sau xe ô tô, và tránh nơi có nhiệt độ trên 49 độ C. Vệ sinh bằng xà phòng nhẹ với nước, không dùng dung môi.

Voi Bạc cung cấp phụ kiện mũ bảo hộ chính hãng theo dòng mũ đang sử dụng, hỗ trợ đối chiếu tương thích trước khi báo giá để tránh mua nhầm đai khác hãng, xuất hóa đơn VAT và giao hàng toàn quốc. Khách cần thay cả mũ có thể xem mũ bảo hộ công nghiệp đạt quy chuẩn, bản tích hợp kính xem tại mũ bảo hộ gắn sẵn kính che mặt, hoặc so sánh trọn nhóm bảo hộ vùng đầu.