Bút Thử Điện

Bút Thử Điện Trả Lời Một Câu Hỏi Duy Nhất

Câu hỏi đó là: tại điểm này, ngay lúc này, có điện áp hay không. Bút thử không cho biết dòng bao nhiêu, không cho biết mạch đã được khoá chưa, và đặc biệt không cho biết mạch có thể được đóng lại hay không. Hiểu đúng phạm vi này là điều kiện để dùng bút an toàn.

Trong quy trình năm bước làm việc với thiết bị đã cắt điện, bút thử phục vụ đúng bước thứ ba là kiểm tra xác nhận không còn điện áp. Bước bốn ngay sau đó vẫn bắt buộc là nối đất và nối tắt. Nghĩa là ngay cả khi bút báo không có điện, đội thi công vẫn phải đặt tiếp địa trước khi chạm vào dây, vì bút chỉ đo được trạng thái tại thời điểm đo.

Ba nhóm khách chính là thợ điện dân dụng và cơ điện toà nhà dùng bản hạ thế; đội bảo trì nhà máy dùng bản hạ thế kèm chức năng đo; và đơn vị điện lực cùng nhà thầu đường dây dùng bản cao thế lắp trên sào cách điện.

Ba Nhóm Bút Và Tiêu Chuẩn Áp Cho Từng Nhóm

Bút thử tiếp xúc hai cực dùng cho hạ thế theo tiêu chuẩn IEC 61243 phần 3, áp dụng cho dải xoay chiều không quá 1.000 V ở tần số từ 16 hai phần ba tới 500 Hz, và một chiều không quá 1.500 V. Nhiều mẫu tích hợp thêm chỉ thị pha, chỉ thị thứ tự pha và kiểm tra thông mạch. Tiêu chuẩn cho phép dùng trong nhà lẫn ngoài trời, điều kiện khô lẫn ẩm, nhưng không dùng khi trời mưa.

Bút thử cao thế kiểu điện dung theo IEC 61243 phần 1, dùng cho lưới từ 1 kV tới 765 kV xoay chiều ở tần số 50 hoặc 60 Hz, theo cách tiếp xúc với phần cần thử. Sản phẩm có thể là thiết bị hoàn chỉnh kèm phần cách điện, hoặc thân rời để lắp lên sào cách điện. Riêng lưới phân phối trung thế từ 1 kV tới 36 kV còn có bản kiểu điện trở theo IEC 61243 phần 2.

Bút thử không tiếp xúc là nhóm tiện dụng nhất nhưng cũng nhiều giới hạn nhất, sẽ nói riêng ở phần dưới. Với hạng mục đo lường, cần đọc thêm cấp CAT theo IEC 61010, phản ánh khả năng chịu xung quá áp quá độ do sét và do đóng cắt lưới.

Chọn Cấp CAT Theo Vị Trí Trong Hệ Thống Điện

Cấp CAT không phải là mức chất lượng mà là vị trí sử dụng. CAT I dành cho thiết bị điện tử đã được bảo vệ. CAT II dành cho tải cắm ổ cắm một pha, thiết bị gia dụng và dụng cụ cầm tay. CAT III dành cho hệ phân phối ba pha, chiếu sáng thương mại, tủ đóng cắt và động cơ nhiều pha lắp cố định. CAT IV dành cho điểm đấu nối với lưới điện lực, dây dẫn ngoài trời, công tơ và đầu vào dịch vụ.

Nguyên nhân phân cấp nằm ở biên độ xung. Càng gần nguồn lưới thì dòng sự cố khả dụng càng lớn và xung càng cao; lưới đo ở CAT III dưới 1.500 V có thể xuất hiện xung đỉnh tới 10.000 V. Xung suy giảm dần khi đi qua tổng trở của hệ thống, nên thiết bị đo ở gần nguồn cần khả năng chịu xung cao hơn.

Hệ quả khi chọn sai rất nghiêm trọng: một chiếc bút đạt CAT II mang đi đo ở tủ phân phối thuộc vùng CAT III có thể phóng hồ quang ngay trong tay người dùng. Vì vậy khi mua cho nhà máy, phải ghi rõ vị trí đo dự kiến trong đơn hàng chứ không chỉ ghi dải điện áp.

Vì Sao Bút Thử Không Phải Căn Cứ Duy Nhất

Với bút không tiếp xúc, nhà sản xuất thiết bị đo nêu rõ ba nguyên nhân báo sai. Nhiễu điện từ từ thiết bị lân cận có thể khiến bút báo có điện khi thực tế không có. Thao tác sai, chẳng hạn thử xuyên qua lớp cách điện dày, và pin yếu làm giảm độ nhạy, có thể khiến bút không báo dù mạch đang mang điện. Trường hợp thứ ba là nguy hiểm nhất vì nó dẫn tới kết luận an toàn sai.

Bút không tiếp xúc cũng không phát hiện được điện áp xuyên qua lớp màn chắn của cáp có giáp, và không nên dùng trong môi trường ẩm ướt. Ngoài ra còn hiện tượng điện áp ma sinh ra do ghép điện dung giữa các dây chạy song song trong cùng ống hoặc máng, cho số đọc ảo. Đồng hồ đo có chế độ trở kháng thấp là công cụ để loại bỏ số đọc ảo này.

Từ đó sinh ra quy tắc bắt buộc mang tên thử trước và thử sau: trước mỗi lần dùng, thử bút trên một nguồn đã biết chắc là có điện để xác nhận bút còn hoạt động; sau khi đo xong ở điểm cần kiểm tra, thử lại lần nữa trên nguồn đã biết đó. Chức năng tự kiểm tra pin của bút chỉ là tiện ích và không thay thế được bước này.

Nói gọn lại: bút báo không có điện chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là hoàn tất bước nối đất và nối tắt trong quy trình. Xem nhóm thiết bị cho bước đó tại bộ tiếp địa nối tắt cho tuyến đã cắt điện.

Bảo Quản, Dấu Hiệu Thay Và Trang Bị Đi Kèm

Bút thử nên được cất trong hộp riêng, không để chung ngăn với cờ lê và tua vít vì va đập làm nứt vỏ cách điện mà mắt thường khó thấy. Kiểm tra pin theo lịch cố định thay vì chờ tới lúc bút không sáng, vì pin yếu là nguyên nhân báo sai nguy hiểm nhất. Với bút cao thế lắp sào, bảo quản cùng điều kiện với sào cách điện, tránh ẩm và tránh nắng.

Dấu hiệu loại bỏ gồm nứt hoặc rạn trên phần vỏ cách điện, đầu dò cong vênh hoặc mòn, dây đo hở lớp bọc dù chỉ một điểm, đèn báo mờ hẳn so với lúc mới, và bút không vượt qua được phép thử trên nguồn đã biết. Bất kỳ dấu hiệu nào trong nhóm này đều là loại bỏ ngay, không sửa tạm.

Bút thử luôn đi cùng bộ trang bị cá nhân chứ không dùng một mình. Người thao tác cần găng đúng cấp điện áp, ủng cách điện và kính bảo hộ chắn tia hồ quang. Toàn bộ nhóm trang bị theo quy trình xem tại nhóm trang bị an toàn điện.

Voi Bạc cung cấp bút thử điện hạ thế và cao thế cho đơn vị điện lực, nhà thầu cơ điện và bộ phận bảo trì, tư vấn chọn theo cấp điện áp cùng cấp CAT của vị trí đo, xuất hóa đơn VAT và giao hàng toàn quốc.