Nửa số mũ trong xưởng đã mất quai từ lúc nào không rõ
Chuyện thường thấy ở các nhà máy dùng mũ được vài năm: vỏ vẫn còn, lồng vẫn còn, riêng quai cằm thì mất dần. Có chiếc bị tháo ra cho đỡ vướng rồi bỏ quên trong tủ đồ, có chiếc đứt ở một bên và người dùng nhét vào túi áo. Đến khi tổ trưởng yêu cầu cài quai lúc làm việc ngoài trời gió thì cả tổ mới nhìn nhau. Người phụ trách kho mua tạm mấy cuộn dây dù về cắt đoạn, luồn qua lỗ có sẵn rồi thắt nút, coi như xong.
Đoạn dây dù ấy là chỗ hỏng. Quai của mũ an toàn công nghiệp không đơn thuần là sợi dây giữ mũ trên đầu. Nó là bộ phận được tính toán cùng với cách neo vào vỏ, và trong môi trường có máy quay, nó còn phải nhả ra khi mũ bị cuốn vào bộ phận chuyển động thay vì siết lấy cổ người đội. Một nút thắt bằng dây dù không có tính chất đó, mà lại trông giống hệt một chiếc quai thật khi nhìn từ xa.
Mua quai rời thì phải khớp cái gì
Quai rời không phải phụ kiện dùng chung. Thứ quyết định lắp được hay không là kiểu neo trên vỏ và trên vành đầu của đúng đời mũ bạn đang dùng, chứ không phải nhãn hiệu ghi trên bao bì. Cùng một hãng vẫn có đời mũ neo bằng khe cài ở vành, đời khác lại neo bằng mấu bấm vào lồng, và đời sau nữa đổi hẳn kiểu chốt. Hãng Proguard công bố mã quai thay thế dạng dây dệt có khoá chỉnh ở hai bên, dùng cho các dòng mũ của cùng nhà sản xuất, nên trước khi đặt số lượng lớn hãy mang một chiếc mũ đang dùng ra đối chiếu, hoặc chụp rõ điểm neo gửi cho nhà cung cấp.
Ba điều tuyệt đối không làm: không tự cắt dây thay thế, không khoan thêm lỗ trên vỏ để luồn quai, và không dán keo hay bấm ghim để giữ đầu quai. Khoan lỗ làm mất tính toàn vẹn của vỏ và làm mất hiệu lực của phần công bố kèm theo chiếc mũ, không có ngoại lệ nào cho việc này.
Quai cũ cần thay khi sợi dệt sờn tướp ở mép, khi bản dây mỏng đi thấy rõ ở đoạn cọ vào khoá, hoặc khi khoá chỉnh trượt tuột không giữ được nấc. Đây là bộ phận rẻ nhất trên chiếc mũ nhưng lại là bộ phận bị bỏ qua nhiều nhất trong sổ kiểm.
Vị trí làm việc nào bắt buộc phải cài quai
Làm ngoài trời có gió mạnh, trên mái, trên sân thượng hoặc ở khu vực trống trải.
Ngồi trên xe nâng, xe cẩu, xe chuyên dùng có xóc nảy khi di chuyển.
Thao tác phải cúi gập người liên tục, chẳng hạn kiểm tra gầm máy hoặc đấu nối dưới sàn thao tác.
Đi lại trên bề mặt trơn trượt, có bậc hoặc có lưới thoát nước.
Khu vực có luồng gió mạnh từ quạt công nghiệp hoặc từ cửa gió của hệ thống hút bụi.
Mọi công việc mà nội quy an toàn của đơn vị đã ghi rõ là phải cài quai.
Danh sách này nên dán ngay cạnh tủ cấp phát, vì phần lớn trường hợp bỏ quai không đến từ ý định làm sai mà đến từ việc không ai nói rõ chỗ nào bắt buộc. Riêng công việc có nguy cơ ngã hoặc treo dây thì lại thuộc về một họ mũ khác hẳn với hệ giữ đầu được thử theo cách khác, không giải quyết được bằng cách thêm quai vào mũ công nghiệp. Bạn có thể xem nhóm trang bị chống rơi ngã dành cho người làm việc ở độ cao để tách bạch hai nhóm này trong nội quy.
Đặt quai theo lô mũ, không đặt theo cảm tính
Cách đặt gọn nhất là đếm số mũ đang lưu hành theo từng đời, cộng thêm phần dự phòng cho một năm, rồi đặt một lần. Quai là món hao mòn nhanh hơn vỏ, nên để trong kho sẵn vài chục bộ vẫn rẻ hơn nhiều so với việc để một tổ làm việc ngoài trời không có quai suốt tuần chờ hàng về. Khi nhận quai, hãy lắp thử lên đúng đời mũ ngay tại bàn nhận chứ đừng nhập kho rồi mới phát hiện lệch kiểu neo.
