Một cây sào dùng cho tình huống cứu người chịu kiểu tải khác hẳn cây sào dùng để đóng cắt hay để kẹp dây. Nó phải kéo được một khối lượng tương đương cơ thể người, ở tư thế bất lợi, do một người đang hoảng thao tác. Vì thế trị số cơ của nó không phải chi tiết kỹ thuật phụ, mà là điều kiện để nó làm được việc.
Bốn trị số cơ nhà chế tạo phải công bố bằng văn bản
TCVN 9628-1:2013 nêu bốn đại lượng danh định cho sào cách điện: mômen, lực kéo, lực nén và lực uốn. Tiêu chuẩn đặt nghĩa vụ cho nhà chế tạo phải cung cấp bằng văn bản các giá trị danh định ứng với những đặc tính đó. Nghĩa là người mua có quyền đòi con số, và một bản chào hàng không có bốn trị số này là bản chào chưa đủ căn cứ.
Với sào cứu hộ, trị số lực kéo là con số cần nhìn trước tiên, còn lực uốn quyết định cây sào có võng quá mức khi vươn dài hay không. Các ô số cụ thể của từng kiểu sào nằm trong bảng của tiêu chuẩn và không tra được từ nguồn công khai, nên con số phải lấy từ tài liệu của chính nhà chế tạo cho đúng mã hàng.
Vì sao trị số cơ lại là vấn đề an toàn điện
Một cây sào gãy hoặc võng quá mức khi đang kéo sẽ đưa người cứu lại gần vật mang điện hơn khoảng cách an toàn, biến một nạn nhân thành hai. Đó là lý do tiêu chuẩn xếp đặc tính cơ ngang hàng với đặc tính điện, thay vì coi nó là phần phụ.
Cũng vì vậy, sào cứu hộ không nên bị mượn dùng cho việc khác. Mỗi lần dùng sai mục đích là một lần cây sào chịu tải ngoài thiết kế và bề mặt bị thêm vết xước, mà cây sào cứu hộ thì phải luôn ở tình trạng dùng được ngay.
Trình tự trong tình huống cứu người
Nguyên tắc đầu tiên vẫn là cắt nguồn nếu cắt được, vì một mạch đã chết loại bỏ hoàn toàn nguy hiểm cho cả nạn nhân lẫn người cứu. Sào cứu hộ dành cho trường hợp không thể cắt ngay, và khi đó người cứu vẫn phải đứng ngoài khoảng cách an toàn ứng với cấp điện áp, đứng trên nền khô, và không chạm vào nạn nhân bằng tay trần.
Sau khi tách được nạn nhân, việc gọi cấp cứu và sơ cứu thuộc về quy trình y tế của đơn vị, còn việc xử lý hiện trường điện thì quay lại đúng chuỗi quen thuộc: cắt, cách ly, xác nhận đã hết điện, rồi nối đất. Cây sào không rút ngắn được chuỗi đó, nó chỉ mua thời gian cho bước đầu tiên.
Bảo quản để cây sào luôn sẵn sàng
Sào cứu hộ nên được treo ở vị trí cố định, dễ thấy, gần nơi có nguy cơ, không cất chung với dụng cụ thi công. Bề mặt phải khô và sạch; bụi dẫn điện và dầu mỡ bám vào thân là hai thứ làm hỏng khả năng cách điện nhanh nhất. Nên có lịch kiểm tra bằng mắt định kỳ và ghi nhật ký, kèm quy định thay thế khi có vết nứt, rạn hay xước sâu.
