Mẫu giày bảo hộ Jogger dòng S3 này được người bán trong ngành gắn kèm con số mười tám nghìn vôn, và chính con số đó là thứ gây hiểu nhầm nhiều nhất trong cả nhóm giày dép làm việc gần điện. Trang này giải thích con số ấy thuộc về phép thử nào, bảo vệ được tình huống nào, và mất tác dụng trong điều kiện nào, để người mua đặt nó vào đúng vị trí trước khi ký đơn.
Con số mười tám nghìn vôn thuộc về phép thử nào
Trong hệ tiêu chuẩn Bắc Mỹ, giày có thuộc tính chống nguy cơ điện được thử theo ASTM F2413 với ký hiệu EH. Phép thử yêu cầu cụm đế chịu được mười tám nghìn vôn trong một phút mà dòng rò không vượt quá một miliampe, và phép thử đó được thực hiện ở điều kiện khô, trên mẫu mới, trong phòng thí nghiệm.
Nói cách khác, đây là điện áp thử của cụm đế, không phải điện áp làm việc của đôi giày. Hai đại lượng này không quy đổi được cho nhau theo bất kỳ chiều nào. Nếu tên hàng hay tài liệu chào hàng ghi một trị số kilovolt mà không kèm tiêu chuẩn thử, không kèm cấp và không kèm báo cáo thử nghiệm cho đúng lô, thì trị số đó chưa nói lên điều gì về công việc mà đôi giày được phép tham gia. Cách xử lý đúng là yêu cầu nhà cung cấp xuất trình báo cáo thử nghiệm cho chính lô hàng sẽ giao.
Bảo vệ thứ cấp nghĩa là gì trên hiện trường
Thuộc tính EH được chính tài liệu tiêu chuẩn mô tả là bảo vệ thứ cấp, dành cho tình huống chạm phải một mạch điện hở một cách tình cờ. Hình dung đúng là như thế này: người thợ đi qua khu vực có dây tuột vỏ dưới nền, hoặc vô ý chạm chân vào phần kim loại đang mang điện mà không biết. Trong khoảnh khắc đó, đế giày làm chậm hoặc chặn đường dòng điện đi xuống đất qua bàn chân.
Điều mà thuộc tính này không làm là cho phép chủ động tiếp xúc với phần mang điện. Giày EH không có phân cấp điện áp, không mang ký hiệu tam giác kép của dụng cụ làm việc có điện, và không nằm trong họ tiêu chuẩn dành cho giày dép cách điện. Họ đó là ASTM F1117 ở hệ Mỹ và EN 50321-1:2018 ở hệ châu Âu, với sáu cấp và với yêu cầu ghi nhãn tam giác kép riêng.
Nước xoá bỏ lớp bảo vệ này
Đây là điều quan trọng nhất phải nhớ, và cũng là điều ít được nói tới nhất khi bán hàng: thuộc tính chống nguy cơ điện của giày không còn tác dụng khi giày ướt. Nước phá tính cách điện của đế, và nước bẩn có khoáng chất còn dẫn tốt hơn nước sạch. Bùn bám dày, dầu dẫn điện, mạt kim loại găm vào đế cũng gây hậu quả tương tự.
Hệ quả thực tế cho công trường Việt Nam khá nặng. Trời mưa, sân ướt, sàn vừa rửa, hố móng đọng nước là điều kiện thường ngày chứ không phải ngoại lệ. Trong những điều kiện đó, đôi giày này chỉ còn là giày bảo hộ cơ học tốt, và mọi tính toán an toàn phải giả định lớp bảo vệ điện bằng không. Ngoài ra, dòng S3 có tấm chống đâm xuyên trong đế, và một tấm kim loại nằm trong đế là đường dẫn tiềm tàng xuyên qua chiều dày đế; giày vừa chống đâm xuyên vừa có yêu cầu cách điện phải được thử riêng cho tình huống đó.
Chọn đúng nhóm cho đúng công việc
Nếu đầu việc là đi lại và thi công trong nhà xưởng, kho, công trường xây dựng, nơi rủi ro điện chỉ là tình cờ, thì đây là lựa chọn hợp lý và nên đọc kỹ phần chống đâm xuyên, mũi bảo vệ, độ bám nền. Xem thêm các mẫu cùng nhóm ở danh mục giày bảo hộ cho công trường.
Nếu đầu việc là làm việc có điện hoặc làm việc sát phần mang điện, đây không phải món hàng cần tìm. Phải chọn từ nhóm ủng cách điện có phân cấp điện áp, và chọn cấp theo điện áp danh nghĩa của hệ thống sẽ thao tác. Dù chọn loại nào, thứ tự bảo vệ người vẫn không đổi: cắt điện trước, dùng thiết bị thử xác nhận phần việc đã hết điện, đặt tiếp địa theo quy trình, rồi mới làm việc. Đôi giày chỉ dự phòng cho sai sót trong chuỗi đó chứ không đứng thay bất kỳ mắt xích nào. Với môi trường ngập nước thường xuyên, cân nhắc thêm ủng bảo hộ cho khu vực ẩm ướt theo đúng chức năng của nó.
