Cụm từ bút thử điện trong tiếng Việt gộp chung nhiều họ thiết bị vốn được tiêu chuẩn quốc tế tách bạch rất rõ. Sự gộp chung đó tiện khi nói chuyện, nhưng nguy hiểm khi mua hàng và khi giao dụng cụ cho thợ, vì chọn nhầm họ thiết bị nghĩa là mang lên hiện trường một dụng cụ không phát hiện được thứ mình cần phát hiện.
Ba phần tiêu chuẩn cho ba họ thiết bị
Bộ tiêu chuẩn IEC 61243 chia thành nhiều phần, mỗi phần cho một nguyên lý và một dải điện áp riêng. Phần thứ nhất dành cho thiết bị kiểu điện dung, tiếp xúc trực tiếp với phần cần thử, dùng cho dải từ một kilôvôn trở lên tới vùng cao áp. Phần thứ hai dành cho kiểu điện trở, dùng trong dải một tới ba mươi sáu kilôvôn. Phần thứ ba dành cho kiểu hai cực dùng ở hạ áp, tức nhóm dụng cụ quen thuộc với thợ điện dân dụng và thợ tủ hạ áp.
Không tìm được bản tiêu chuẩn quốc gia tương đương cho các phần này, nên khi mua, căn cứ để đối chiếu là chính tài liệu của nhà chế tạo và báo cáo thử nghiệm đi kèm model, chứ không phải một số hiệu tiêu chuẩn Việt Nam nào đó.
Ba họ không thay thế nhau, kể cả khi cùng gọi là bút
Một dụng cụ hai cực dùng cho hạ áp không dùng để kết luận một tuyến trung áp đã hết điện. Cách điện của chính thân dụng cụ không đủ để đưa lại gần phần mang điện trung áp, và nguyên lý của nó không cho phép phát hiện tin cậy điện áp ở dải đó. Chiều ngược lại cũng đúng: thiết bị chỉ báo dùng cho trung và cao áp thường có ngưỡng tác động cao, nên đưa xuống mạch hạ áp thì có thể im lặng dù mạch vẫn có điện.
Vì vậy trong tủ dụng cụ của một đội công tác làm nhiều cấp lưới, cần có đủ hai loại và phải phân biệt được bằng mắt, nên là bằng hộp đựng và màu sắc khác nhau, kèm ghi rõ dải điện áp ngay trên hộp.
Con số kV trong tên hàng cần được xác nhận từ hồ sơ
Tên thương mại của mã hàng này có kèm một cấp điện áp. Con số đó chỉ có giá trị khi nó khớp với dải điện áp danh định mà nhà chế tạo công bố cho chính model, và khi có báo cáo thử nghiệm cho đúng lô hàng. Người mua nên yêu cầu hai tài liệu: bản mô tả dải điện áp làm việc của model, và biên bản thử nghiệm gần nhất của thiết bị đang giao.
Thiết bị dùng ngoài dải công bố có hai kiểu hỏng đều nguy hiểm như nhau: hoặc không báo dù có điện, hoặc bản thân dụng cụ bị đánh thủng trong tay người dùng. Không kiểu nào trong hai kiểu đó được phát hiện bằng cảm nhận của người thao tác.
Không báo không có nghĩa là mạch đã chết
Đây là quy tắc phải thuộc trước khi cầm bất kỳ dụng cụ nào trong nhóm này. Một thiết bị im lặng có thể vì mạch đã hết điện, nhưng cũng có thể vì pin đã cạn, vì dụng cụ hỏng ngầm, vì sai dải điện áp, hoặc vì đầu dò chưa tiếp xúc thật. Cách loại trừ là thử ba bước: thử trên nguồn đã biết chắc có điện, thử mạch cần kiểm, rồi thử lại lần nữa trên nguồn đã biết có điện. Bước thử lại cuối cùng là bước bắt được lỗi dụng cụ chết giữa chừng.
