Xỉ hàn không rơi thẳng xuống chân. Nó bắn ra theo hình quạt, nảy khỏi mặt phôi, rồi tìm đến mấy chỗ quen thuộc trên người thợ: đỉnh vai, mặt ngoài cẳng tay, mặt trên đùi và mu bàn chân. Ai từng đứng cạnh một mối hàn đứng đều nhận ra lối đi ấy mà không cần ai chỉ.
Mẫu ở trang này là bộ đồ vải bạt dày, có khâu thêm dải phản quang, thường được đặt cho tổ cơ khí và tổ lắp đặt. Diện tích vật liệu nền huỳnh quang trên toàn bộ trang phục mới là con số nói được dải ấy có ý nghĩa hay không, mà con số đó không nằm trong bất kỳ ô dữ liệu nào của một trang bán lẻ; nó chỉ ra đời khi có người đem cả bộ đi đo, việc mà hàng may sẵn hầu như chưa từng trải qua. Bộ đồ vẫn hợp với phần lớn công việc cơ khí, nhưng đúng lúc mỏ hàn cháy thì câu chuyện đổi khác.
Đường bay của xỉ và chỗ hỏng đến trước
Vải bạt dày cho cảm giác chắc tay, và cảm giác đó đúng với việc cọ xát, kéo lê, vác vật nặng qua mép sắt. Nhưng độ dày không đổi được bản chất của sợi. Một hạt xỉ nóng đọng lại trên mặt vải để lại một lỗ tròn mép cứng, và lỗ ấy không tự dừng ở lớp ngoài nếu thời gian đọng đủ lâu.
Chỗ hỏng sớm nhất lại thường không phải mặt vải mà là dải phản quang khâu trên đó. Lớp hạt phản xạ mỏng hơn nền vải nhiều lần; một vệt xỉ đi qua là mảng dải mất khả năng hắt sáng, trong khi nhìn bằng mắt thường vẫn thấy dải nằm nguyên chỗ cũ. Đây là kiểu hỏng khó nhận ra nhất, vì nó không tạo ra lỗ và không làm bộ đồ trông cũ đi.
Đếm số người thật sự cầm mỏ trong một ca
Trong một tổ cơ khí, không phải ai cũng cầm mỏ. Có người cắt, người mài, người lắp, người chỉ đứng phụ và giữ phôi. Mấy nhóm việc này chịu tải nhiệt khác hẳn nhau, nên gộp tất cả vào một mã đồ duy nhất là cách làm gọn sổ sách, nhưng nó dồn phần rủi ro về phía người đứng gần hồ quang nhất.
Cách tách đơn giản là đếm số người thực sự cầm mỏ trong một ca, con số này thường nhỏ hơn quân số tổ khá nhiều. Nhóm nhỏ đó cần trang phục thuộc dòng hàng có hồ sơ thử riêng; phần còn lại của tổ dùng bộ đồ thông thường là hợp lý và không có gì phải bàn. Tách như vậy vừa đúng việc, vừa không làm phình danh mục cấp phát của cả xưởng.
Kiểm bộ đồ sau tuần đầu, đừng đợi tới lúc rách
Bộ đồ đi cùng mỏ hàn hỏng theo kiểu tích luỹ chứ không hỏng đột ngột. Sau tuần đầu, mang bộ đồ ra chỗ sáng và soi ngược sáng phần vai, cẳng tay ngoài và đùi trước: những chấm sáng li ti là dấu xỉ đã xuyên qua. Đưa tay miết dọc dải phản quang, chỗ nào gợn cứng và ram ráp là chỗ lớp hạt đã hỏng.
Ghi kết quả vào sổ theo vị trí hỏng, không theo tên người mặc. Ghi theo vị trí thì sau vài tuần sẽ lộ ra một bản đồ rất rõ về việc ai đứng ở đâu và tia lửa đi hướng nào, còn ghi theo tên người thì chỉ có một danh sách rời rạc không dùng được vào việc gì.
Mặc khi hàn và quần áo hàn là hai chuyện
Cần nói rõ ngay ở đầu mục này: một bộ đồ lao động được mặc trong lúc hàn không vì thế mà trở thành quần áo hàn. Trang phục dành cho nghề hàn là một nhóm hàng riêng, được đem thử với xỉ nóng chảy và bức xạ hồ quang rồi công bố kết quả kèm theo lô. Bộ đồ ở trang này không nằm trong nhóm đó, không được thử theo cách đó, và chữ thợ hàn trong tên hàng không thay được một bản báo cáo thử.