Lý do phổ biến nhất khiến một tổ ngoài trời xin cấp mũ là chói mắt. Chiếc lưỡi trai giải quyết được đúng vấn đề đó và giải quyết rất tốt, nhưng vùng bóng nó tạo ra nhỏ hơn nhiều so với cảm giác của người đội. Biết trước hình dạng vùng bóng ấy giúp chọn đúng kiểu mũ cho từng vị trí thay vì cấp đại trà một kiểu.
Vùng bóng của lưỡi trai có hình gì
Lưỡi trai là một tấm nhô ra phía trước, nên bóng nó đổ xuống là một dải chạy ngang qua trán và hai hốc mắt, thu hẹp dần về hai bên thái dương. Khi mặt trời ở trên cao, dải bóng ấy phủ gọn mắt và sống mũi, đó là lúc chiếc mũ phát huy đúng công dụng.
Khi mặt trời xuống thấp về chiều, ánh nắng đi gần như ngang, chui thẳng vào dưới lưỡi trai và chiếu vào mắt. Người đội thường phản xạ bằng cách kéo mũ sụp xuống, và lúc đó lưỡi trai che luôn phần tầm nhìn phía trước. Đây là lý do nhiều người tháo mũ ra vào cuối buổi chiều dù nắng vẫn gắt. Cũng cần nói rõ một điều thường bị gộp nhầm: chắn nắng là việc của lưỡi trai, còn chắn vật rơi là việc của loại mũ hoàn toàn khác.
Ba vùng lưỡi trai không với tới
Gáy là vùng đầu tiên. Thân mũ dừng ở chân tóc sau, phần cổ gáy phơi trần cả buổi, và đây chính là chỗ rát nắng nhất của người làm ngoài trời cả ngày. Với tổ đo đạc, tổ trải nhựa hay tổ lắp dựng, gáy đỏ rộp là chuyện quen thuộc.
Hai tai và hai bên mặt là vùng thứ hai. Lưỡi trai không nhô ngang nên nắng chiếu xiên vẫn vào thẳng gò má. Vùng thứ ba là phần dưới cằm và cổ trước, nơi nhận ánh sáng dội ngược lên từ nền bê tông, mặt nước hay tấm tôn. Ánh sáng dội này không bị lưỡi trai chặn chút nào vì nó đi từ dưới lên.
Cộng ba vùng đó lại thì thấy: mũ lưỡi trai hợp với người làm ngoài trời từng đợt ngắn hoặc làm ở chỗ có mái, còn người phơi nắng liên tục nhiều giờ cần kiểu che rộng hơn hẳn.
Đổi kiểu mũ khi nào cho hợp lý
Vành tròn quanh đầu che được cả gáy và hai bên nhưng vướng khi đội kèm phụ kiện khác và hay bị gió lật. Mũ có tấm vải che gáy rời giữ được dáng lưỡi trai quen thuộc mà bù được vùng cổ, đổi lại nóng hơn. Ở nơi có thể dựng che chắn cố định, một tấm lưới chắn nắng trên khu vực làm việc giải quyết triệt để hơn mọi loại mũ.
Cách xếp thứ tự đơn giản: che chắn ở chỗ làm việc trước, rồi mới tới thứ đội trên đầu. Cấp mũ mà để người ta đứng giữa bãi trống suốt trưa thì chiếc mũ chỉ giải quyết được phần chói mắt.
Chọn chiều dài lưỡi trai cho vừa việc
Lưỡi dài che nhiều hơn nhưng chắn tầm nhìn khi phải ngước lên, và bắt gió mạnh hơn ở chỗ trống. Lưỡi ngắn thoáng và gọn, đổi lại vùng bóng thu hẹp đáng kể. Người vừa đi vừa quan sát nên chọn lưỡi vừa phải; người ngồi cố định một chỗ có thể chọn lưỡi dài hơn.
Chiều dài lưỡi trai tính bằng xăng-ti-mét không có trong hồ sơ đăng bán của mã hàng, nên muốn biết chính xác thì đo trên chiếc mẫu bằng thước, đặt mũ lên bàn rồi đo từ mép thân ra tới đầu mút. Số đo này chênh nhau vài phân giữa các kiểu và tạo khác biệt thấy rõ ngoài nắng.
