Nhìn từ ngoài, chiếc mũ nào cũng là một chỏm vải và một cái lưỡi. Nhìn kỹ hơn thì thân mũ được ghép từ nhiều mảnh riêng, số mảnh ấy quyết định mũ ôm đầu tròn hay hơi vuông, đội mát hay bí, và giữ dáng được bao lâu. Xin nói trước cho gọn: đây là món thuộc nhóm đồng phục, phần bảo vệ đầu là việc của loại mũ khác hẳn.
Thân mũ ghép từ mấy mảnh
Kiểu ghép sáu mảnh là dạng gặp nhiều nhất. Sáu miếng vải hình múi cam khâu chụm lên đỉnh, cho ra chỏm mũ tròn đều, ôm sát và ít bị lệch khi đội. Kiểu năm mảnh bỏ đường may giữa mặt trước, để lại một mặt liền rộng hơn, thuận cho việc đặt hình lên chính giữa.
Ghép nhiều mảnh thì đường may nhiều hơn, chiếc mũ ôm cong tự nhiên hơn, đổi lại tốn công may và có thêm chừng ấy đường có thể bung chỉ. Ghép ít mảnh nhanh và rẻ hơn nhưng vải phải kéo giãn để ôm được đầu, nên dễ nhăn ở hai bên thái dương sau một thời gian đội.
Đường may nối múi và cúc chóp
Chỗ các múi gặp nhau ở đỉnh là điểm dày nhất và cũng là điểm khó xử lý nhất của chiếc mũ. Cách phổ biến là bọc một chiếc cúc nhỏ bằng chính loại vải thân mũ rồi gắn lên che chỗ chụm. Cúc bọc vải trùng màu nhìn liền mạch nhất, cúc nhựa trần rẻ hơn nhưng lộ và dễ nứt khi mũ bị đè.
Đường may nối múi có hai cách hoàn thiện. Cách thứ nhất là may lộn rồi diễu một hàng chỉ nổi ở mặt ngoài, cho đường gân nhìn thấy rõ, cứng cáp và khó bung. Cách thứ hai là may kín không diễu, mặt ngoài trơn phẳng, mềm mại hơn nhưng chịu lực kém hơn khi mũ bị kéo căng.
Với mũ dùng thường xuyên, đường diễu nổi đáng chọn hơn dù nó làm chiếc mũ trông thô hơn một chút. Nếu ưu tiên vẻ mềm mại cho tuyến tiếp khách thì chọn cách may kín, và chấp nhận kiểm tra chỉ ở đỉnh mũ định kỳ.
Lỗ thông hơi được gì và mất gì
Lỗ thông hơi thường nằm ở giữa mỗi múi, làm bằng cách khoét lỗ rồi thùa chỉ vòng quanh, hoặc gắn khuy kim loại. Chúng cho hơi nóng từ đỉnh đầu thoát ra, khác biệt cảm nhận rõ nhất khi đứng dưới nắng hoặc trong phòng đông người.
Đổi lại, mỗi lỗ là một chỗ nắng lọt xuống da đầu và một chỗ nước mưa chảy vào. Khuy kim loại còn có thể bị gỉ và để lại vệt ố trên nền vải sáng màu. Với mũ màu nhạt, đây là lý do khá thường gặp khiến chiếc mũ bị loại sớm.
Xem gì khi cầm chiếc mũ mẫu
Lật mặt trong lên trước tiên. Đường may bên trong phải phẳng, không có mối chỉ thừa cọ vào da đầu, và mép các múi phải được vắt sổ gọn. Sau đó úp mũ xuống bàn xem chỏm có cân không: chỏm lệch là dấu hiệu các múi cắt không đều, và chiếc mũ sẽ luôn đội hơi vẹo.
Số múi thân mũ, số lỗ thông hơi và kiểu hoàn thiện đường may của từng đợt sản xuất không được lưu trong dữ liệu sản phẩm, nên hai đợt đặt cách nhau vài tháng có thể khác nhau ở chính những chi tiết này. Cách phòng là giữ lại một chiếc mẫu của đợt đầu để đối chiếu khi nhận hàng đợt sau.
