Phần lớn mũ lưỡi trai nam bán ra chỉ có một cỡ, và toàn bộ khả năng vừa đầu dồn vào một chi tiết bé bằng hai đốt ngón tay nằm sau gáy. Chi tiết đó quyết định chiếc mũ đội có tuột không, có hằn đỏ trán không, và sau bao lâu thì phải bỏ đi dù vải còn nguyên.
Bốn kiểu khoá điều chỉnh và tính nết của từng kiểu
Khoá nhựa răng gồm một dải răng cưa luồn qua khoá cài, nấc rõ ràng, chỉnh xong là đứng yên. Nhược điểm là các nấc cách nhau khá thưa, có người rơi đúng vào khoảng giữa hai nấc nên chọn nấc nào cũng hơi chật hoặc hơi rộng. Răng nhựa cũng là chỗ gãy đầu tiên khi mũ bị giật mạnh.
Dây dán gai chỉnh được liên tục, không có nấc, nên vừa đầu ai cũng được. Đổi lại mặt gai bám xơ vải và tóc, sau vài tháng lực dán yếu dần và mũ tự nới ra trong lúc đội. Dán gai cũng hay cào vào tóc mái sau gáy của người để tóc dài.
Khoá kim loại và dây thun
Khoá kim loại kiểu khoá bấm hoặc kiểu trượt cho cảm giác chắc chắn nhất và bền nhất trong bốn kiểu. Điểm cần cân nhắc là nó nặng hơn, và phần khoá bằng kim loại tì vào gáy gây khó chịu với người đội liên tục nhiều giờ. Ở đây cũng nói rõ một điều dễ bị bỏ qua khi bàn chuyện vừa đầu: mũ lưỡi trai xếp cùng nhóm quần áo đồng phục, không xếp cùng nhóm phương tiện bảo vệ đầu, nên vừa hay không vừa là chuyện tiện dụng chứ không phải chuyện an toàn.
Dây thun luồn trong một đoạn thân sau là kiểu dễ chịu nhất khi mới mua, tự co giãn theo đầu người đội. Nhưng thun mất lực đàn hồi nhanh nhất trong bốn kiểu, nhất là khi phơi nắng nhiều. Mũ thun cũ thường rộng hẳn ra và chỉ còn đội được lúc đứng yên.
Với đơn hàng cấp cho nhiều người, khoá nhựa răng và dây dán gai vẫn là hai lựa chọn phổ biến vì rẻ và dễ thay. Nếu đơn vị có xưởng và người đội phải cúi ngửa nhiều, khoá kim loại đáng tiền hơn về lâu dài.
Đo vòng đầu mất chừng chưa đầy nửa phút
Dùng thước dây mềm vòng qua trán, phía trên tai, và qua chỗ nhô cao nhất ở sau gáy. Thước áp sát nhưng không siết. Con số đọc được chính là vòng đầu, và đó là căn cứ duy nhất đáng tin để biết một chiếc mũ có chỉnh tới cỡ đó không.
Dải vòng đầu tối thiểu và tối đa mà chiếc mũ điều chỉnh được không nằm trong dữ liệu đăng bán, nên phải đo trên mẫu thật hoặc hỏi bên bán. Trong một tổ luôn có vài người nằm ngoài dải phổ biến; nếu bỏ qua nhóm này, họ sẽ tự mua mũ khác và đơn vị mất đồng bộ.
Đội đúng độ chặt và thay khi nào
Chuẩn để chỉnh là luồn được một ngón tay giữa dải mũ và trán mà mũ vẫn không xê dịch khi lắc đầu. Chặt hơn mức đó sẽ để lại vệt hằn và gây nhức thái dương sau vài giờ; lỏng hơn thì mũ trôi dần ra sau và người đội cứ vài phút lại phải sửa.
Ba dấu hiệu nên thay: răng nhựa gãy hoặc trờn không giữ được nấc, mặt gai bám đầy xơ đến mức dán vào là bung ra, và thun đã giãn hẳn không co lại. Ba lỗi này đều nằm ở phần chỉnh cỡ, và chúng xuất hiện trước khi vải mòn.
