Trời tắt nắng lúc gần sáu giờ, bãi thi công còn dở dang. Tổ dựng cốp pha xin mượn bãi thêm một đêm. Bên giao bãi viết một tờ biên nhận, hai bên cùng ký.
Biên nhận mượn bãi qua đêm chép gì
Tờ biên nhận chép ba thứ: ranh bãi, giờ nhận, và tình trạng lúc nhận. Ranh bãi vẽ bằng nét chì lên bản đồ nhỏ in ở góc trái. Giờ nhận ghi bằng số, làm tròn tới nửa tiếng. Tình trạng lúc nhận thì viết bằng chữ, dài ngắn tuỳ người. Người viết dài thì sáng ra dễ nói chuyện hơn.
Bãi lúc chập tối và bãi lúc gần sáng cần số điểm sáng không như nhau. Chập tối thì cần sáng ở lối đi, gần sáng thì cần sáng ở chỗ đang đổ. Vì thế đèn cắm quanh bãi được dịch ít nhất một lượt trong đêm.
Đêm dài thì hụt ở khâu nào
Hụt thứ nhất là người. Nửa đêm về sau thì ai cũng chậm tay hơn, kể cả người quen làm đêm. Nhận đủ bãi theo biên nhận chưa có nghĩa là đêm ấy làm được hết phần đã định.
Hụt thứ hai là chỗ để đồ. Ban ngày đồ để rải, ban đêm phải gom vào một góc cho khỏi vấp. Góc ấy chọn từ chiều, đánh dấu bằng bốn cọc. Cọc cắm sâu, buộc dây trắng ngang thắt lưng, nhìn từ xa vẫn thấy. Đêm nào cũng đúng góc ấy, đổi góc thì phải báo trước từ chiều.
Sáng ra trả bãi thế nào
Bên nhận đi một vòng cùng bên giao, cầm theo tờ biên nhận. Đọc lại từng dòng đã viết tối qua, đối chiếu bằng mắt. Chỗ nào khác thì biên vào mặt sau, không sửa mặt trước. Sửa mặt trước là mất luôn bản gốc, và về sau không ai biết ai đúng.
Vòng đi ấy mất chừng một khắc, thường vào lúc trời vừa hửng. Trời hửng thì nhìn rõ, mà chưa nắng gắt. Nếu trời mưa suốt đêm, vòng đi ấy dời sang lúc tạnh, và biên nhận ghi thêm dòng lý do. Không ai bỏ vòng đi, dù mưa hay không. Bỏ một lần thì lần sau thành lệ.
Đã có kỳ hai bên bỏ vòng đi ba đêm liền, và tuần ấy cãi nhau về một đống cát. Từ đó thì không ai bỏ nữa, kể cả những đêm chỉ có hai người trực. Đèn cắm quanh bãi cho biết ranh bãi tới đâu, nó không thay được hàng rào. Rào là việc của bên giữ mặt bằng, có sổ riêng và người riêng.
Ba chỗ biên nhận để trống
Tờ biên nhận in một mặt, khổ nhỏ, nhét vừa túi áo. Khổ nhỏ nên phải chọn thứ nào giữ, thứ nào bỏ. Thứ bỏ đi là thứ tra ở nơi khác cũng được. Biên nhận để trống ba chỗ: bãi thi công đêm qua cắm mấy điểm sáng, ai ký biên nhận mượn bãi, và tổ dựng cốp pha làm tới mấy giờ. Sổ nhật trình công trường mới chứa ba chỗ ấy, và sổ nằm ở phòng chỉ huy.
