Dòng Nanopure nhắm bước hoàn thiện siêu mịn, và ở bước này cách nghiệm thu bằng mắt hoặc bằng cách vuốt tay không còn đủ. Hai bề mặt cùng trông bóng có thể cách nhau nhiều lần về độ nhám thực đo, và khác biệt đó chỉ lộ ra sau khi mạ hoặc sơn.
Hai chỉ số thường dùng là Ra và Rz. Ra là độ lệch trung bình của biên dạng, phản ánh cảm nhận chung về độ mịn. Rz là chênh lệch giữa đỉnh cao nhất và đáy sâu nhất, phản ánh những vết xước sâu đơn lẻ mà Ra làm nhoà đi.
Một bề mặt Ra đạt nhưng Rz cao nghĩa là nhìn chung mịn nhưng còn vết xước sâu sót lại từ bước trước, và đó chính là kiểu khuyết tật xuất hiện sau khi sơn.
Đặt Chỉ Tiêu Nghiệm Thu Trước Khi Chọn Vật Liệu
Thứ tự đúng khi lập quy trình là xác định độ nhám mục tiêu trước, rồi mới chọn cấp hạt và vật liệu mài để đạt tới đó. Làm ngược lại, tức chọn vật liệu trước rồi đo xem đạt bao nhiêu, sẽ dẫn tới việc chấp nhận bất cứ kết quả nào máy cho ra.
Độ nhám mục tiêu nên lấy từ yêu cầu của bước tiếp theo: bề mặt chuẩn bị sơn cần độ nhám khác bề mặt chuẩn bị mạ, và cả hai khác bề mặt cần lắp ghép kín.
Với dòng có đủ năm loại hạt từ kim cương tới oxit kim loại, việc còn lại chỉ là chọn cấp phù hợp với chỉ tiêu đã đặt. Chỉ tiêu ghi bằng số cũng là cơ sở để nghiệm thu với khách hàng cuối, thay vì tranh luận bằng cảm nhận.
Ba Sai Lầm Thường Gặp Khi Đo Độ Nhám
Thứ nhất là đo một điểm rồi suy ra cho cả bề mặt. Độ nhám thay đổi theo vị trí, nhất là ở mép và ở vùng gần chỗ kẹp chi tiết, nên phải đo nhiều điểm theo sơ đồ cố định.
Thứ hai là đo theo một hướng. Vết mài có hướng, và đo dọc theo vết sẽ cho con số đẹp hơn đo cắt ngang vết. Quy ước phải là đo vuông góc với hướng mài.
Thứ ba là đo khi bề mặt chưa được làm sạch. Bụi mài còn bám sẽ làm sai lệch kết quả. Với khu vực kiểm tra cần ánh sáng rọi ngang để phát hiện vết xước, tham khảo đèn pin cầm tay dùng rọi ngang kiểm vết xước bề mặt.
Lưu Hồ Sơ Đo Để Biết Khi Nào Vật Liệu Xuống Cấp
Giá trị lớn nhất của việc đo không nằm ở lần đo đơn lẻ mà ở chuỗi số liệu theo thời gian. Khi độ nhám đo được bắt đầu tăng dần qua các lô, đó là dấu hiệu vật liệu mài đã tới hạn hoặc thông số máy đã trôi.
Ghi lại ba thứ cho mỗi lô: mã vật liệu mài dùng, số thứ tự lượt sử dụng, và độ nhám đo được. Ba cột đó đủ để dựng đường xuống cấp và đặt mốc thay chính xác thay vì thay theo cảm tính hoặc theo lịch cố định.
Cấp hạt nên chọn ngược từ chỉ tiêu độ nhám cần đạt, chọn xuôi theo thói quen thì hay dư ra một bước không cần thiết. Muốn xem các dòng dùng ở bước trước đó, mời tham khảo vật liệu mài dùng cho bước hoàn thiện siêu mịn.
