CBN Và PCD Là Hai Hạt Siêu Cứng, Không Phải Hạt Thường
Dòng MH Series và EXTERION Series của DuPont công bố sử dụng CBN và PCD bên cạnh oxit nhôm. Hai cái tên đầu thuộc nhóm hạt siêu cứng và có vai trò khác hẳn hạt thông thường, nên cần hiểu đúng trước khi đưa vào dự toán.
CBN là nitrua bo lập phương, độ cứng chỉ sau kim cương nhưng ổn định hơn kim cương khi gia công thép ở nhiệt độ cao. Đây là lý do CBN được chọn cho thép tôi và hợp kim đen, nơi kim cương phản ứng hoá học với sắt và mòn nhanh bất thường.
PCD là kim cương đa tinh thể, dùng cho vật liệu phi kim và hợp kim màu: nhôm, đồng, composite, gốm. Trên những vật liệu này PCD giữ lưỡi cắt lâu hơn nhiều lần so với hạt thường.
Ba Lớp Nền Cho Ba Kiểu Chi Tiết
Nhà sản xuất công bố ba lớp nền: giấy, vải và nhựa. Ba loại này khác nhau ở độ dai và độ bám khi ướt, và chọn sai nền là nguyên nhân rách vật liệu giữa chừng thường gặp nhất.
Nền giấy rẻ và cho bề mặt phẳng đều, nhưng dai kém và không dùng được với chất lỏng làm mát. Nền vải dai hơn nhiều, chịu được gia công ướt và uốn quanh chi tiết cong mà không xé. Nền nhựa ổn định kích thước nhất, ít giãn theo độ ẩm nên giữ được độ chính xác trên chi tiết yêu cầu dung sai chặt.
Quy tắc chọn: gia công khô trên mặt phẳng thì nền giấy đủ, gia công ướt hoặc chi tiết cong thì nền vải, yêu cầu dung sai chặt thì nền nhựa.
Hạt Siêu Cứng Chỉ Đáng Tiền Khi Đủ Sản Lượng
Vật liệu mài dùng CBN và PCD đắt hơn nhiều lần bản hạt oxit nhôm, nên phép tính phải làm trước khi đặt. Cách so đúng là chi phí trên mỗi chi tiết đạt yêu cầu, gồm cả giá vật tư, thời gian gia công và thời gian dừng máy để thay.
Với sản lượng nhỏ, hạt thường thay nhiều lần vẫn rẻ hơn. Với sản lượng lớn hoặc chi tiết khó, hạt siêu cứng thắng nhờ giảm số lần dừng máy và cho chất lượng ổn định giữa các chi tiết đầu và cuối lô. Với xưởng cần vệ sinh chi tiết trước và sau gia công, xem thêm bàn chải công nghiệp dùng làm sạch chi tiết trước khi mài.
Hạt Siêu Cứng Hỏng Theo Cách Khó Nhận Ra
Hạt oxit nhôm mòn dần và người vận hành cảm nhận được qua lực đẩy tăng lên. Hạt siêu cứng thì gần như giữ nguyên khả năng cắt cho tới khi lớp liên kết mòn hết và hạt bung hàng loạt, sau đó hiệu suất tụt đột ngột.
Vì vậy với vật liệu dùng CBN hoặc PCD, cách quản lý đúng là thay theo số liệu đã ghi nhận chứ không đợi cảm nhận của người vận hành. Ghi diện tích hoặc số chi tiết đã gia công cho mỗi tấm trong vài lô đầu là đủ để đặt mốc thay cho các lô sau.
Phương án nên tính theo sản lượng thật của tháng cao điểm, tính theo tháng bình thường thì tới lúc cao điểm lại thiếu vật tư giữa chừng. Muốn xem các dòng dùng hạt thông thường, mời tham khảo vật liệu mài dùng hạt siêu cứng CBN và PCD.
