Chiều cao thân ủng nữ theo TCVN 5588:1991 nằm trong khoảng 320 đến 350 mm, trong khi ủng nam là 360 đến 405 mm. Khoảng chênh gần bằng một bàn tay ấy cho thấy tiêu chuẩn Việt Nam đã coi ủng nữ là một dòng hàng được quy định riêng, không phải bản thu nhỏ của ủng nam.
Ba chiều được quy định riêng, không riêng gì chiều dài
Bảng 1 của TCVN 5588:1991 tách hai dòng ở cả ba chiều. Dải cỡ nữ chạy từ 225 đến 270 mm chiều dài bàn chân, dải nam chạy từ 247 đến 292 mm. Ở cùng một chiều dài bàn chân, thân ủng nữ hẹp hơn. Chiều cao thân thấp hơn hẳn như con số vừa nêu. Tiêu chuẩn còn ấn định tỉ lệ phân bố chiều cao khác nhau cho hai dòng, nghĩa là chỗ phình rộng nhất của thân ủng được đặt ở độ cao khác nhau chứ không phải cùng một phom rồi cắt ngắn đi.
Đọc theo chiều ngược lại, hệ đo bằng milimet của tiêu chuẩn có ích hơn hệ số 36 tới 40 mà người bán quen dùng: nó nói thẳng bàn chân dài bao nhiêu, không phụ thuộc vào phom riêng của từng nhà máy giày. Một người có bàn chân 240 mm nằm gọn trong dải nữ, nhưng ở dải nam thì con số đó còn chưa tới cỡ nhỏ nhất.
Bắp chân là chỗ đôi ủng nam cỡ nhỏ luôn ôm sai
Khi hết hàng nữ, cách xử lý quen thuộc của người bán là đưa khách đôi ủng nam cỡ nhỏ nhất. Chiều dài bàn chân có thể vừa, nhưng chu vi bắp chân và vị trí bụng chân của người nữ nằm khác, nên thân ủng ôm sai chỗ: nơi cần rộng thì bó, nơi cần ôm thì rỗng. Đi một hai giờ chưa thấy gì, đi hết ca thì cấn ở mép trên và mỏi bắp chân. Phần rỗng ở bắp chân còn làm thân ủng lắc theo mỗi bước, kéo theo gót nhấc lên khỏi lòng đế.
Đôi ủng này làm được việc gì
Thân cao su liền khối chống nước, cổ cao qua bụng chân, đế có vấu. Đây là dòng dùng cho việc rửa sàn và xịt nước trong xưởng sơ chế, việc chợ đầu mối lúc sáng sớm, việc vườn và ao, đi mưa lội nước trên đường ngập. Xem thêm dòng ủng cao su thân liền cho công việc ẩm ướt để đối chiếu chiều cao cổ và kiểu đế trước khi chốt. Với môi trường lội sâu quá gối thì phải nhìn sang bộ lội nước liền quần cho vùng ngập sâu, vì cổ ủng nào cũng có giới hạn của nó.
Ngược lại, có ba việc đôi này không nhận: tiếp xúc dầu máy và dung môi kéo dài, đứng lâu trên nền nóng, và mọi công việc liên quan tới điện. Cao su thiên nhiên bền cơ học nhưng trương nở khi ngâm dầu, còn khả năng cách điện thì phải do một dòng ủng khác đảm nhận với hồ sơ thử điện riêng.
Đặt hàng cho tổ nữ trong nhà máy
Cỡ EU giữa các hãng không đồng nhất, nên cách chắc chắn là bảo từng người đo chiều dài bàn chân bằng milimet rồi đối chiếu bảng cỡ của đúng hãng đó. Khi mua theo tổ, đừng gom về hai ba cỡ cho gọn kho: một tổ mười lăm người thường trải trên bốn tới năm cỡ, và người bị ép đi cỡ lệch chính là người sẽ bỏ ủng ra vào giữa ca. Tham khảo thêm các nhóm ủng bảo hộ chia theo môi trường làm việc nếu tổ của bạn làm nhiều loại việc khác nhau trong cùng một ngày.