Mũi bảo vệ trong một đôi ủng không phải là một miếng thép cho chắc chắn. Nó là một chi tiết được thiết kế để đạt hai ngưỡng thử cụ thể, và hiểu đúng hai ngưỡng đó thay đổi hẳn cách một đơn vị chọn hàng và cách người dùng đối xử với đôi ủng sau va chạm.
Hai ngưỡng thử của một mũi bảo vệ đạt chuẩn
Ngưỡng thứ nhất là va đập hai trăm jun. Trong phòng thử, người ta thả một quả nặng hai mươi kilôgam từ độ cao khoảng một mét xuống mũi giày. Ngưỡng thứ hai là nén tĩnh mười lăm kilônewton, tương đương sức ép khoảng một tấn rưỡi đặt từ từ lên mũi. Sau cả hai phép thử, khoảng trống bên trong mũi vẫn phải còn đủ chiều cao quy định theo cỡ để ngón chân không bị kẹp.
Điểm mấu chốt nằm ở chữ ngưỡng. Hai con số này là mức mà mũi bảo vệ phải vượt qua trong điều kiện thử chuẩn, không phải lời hứa rằng mũi chịu được mọi vật rơi ở công trường. Một thanh thép rơi từ tầng hai với khối lượng lớn hơn nhiều sẽ vượt xa mức ấy. Mũi bảo vệ mua cho người thợ khoảng an toàn trước những tai nạn thường gặp, không phải trước mọi tai nạn có thể xảy ra.
Mũi thép và mũi phi kim khác nhau ở chỗ nào
Cả hai loại đều phải đạt cùng hai ngưỡng nói trên, nên không có loại nào an toàn hơn loại nào về mặt cơ học. Khác biệt nằm ở đánh đổi khác: mũi thép mỏng hơn nên chừa nhiều chỗ hơn cho ngón chân trong cùng một cỡ, còn mũi phi kim nhẹ hơn và không dẫn nhiệt nên dễ chịu hơn ở môi trường nóng lạnh cực đoan.
Với ủng cao su đi trong xưởng ẩm, nhà máy nước đá hay khu vực bốc xếp, mũi thép vẫn là lựa chọn phổ biến vì bền va chạm lặp lại và giá dễ chịu. Chọn theo việc chứ không chọn theo lời quảng cáo về vật liệu mới là cách ra quyết định đúng.
Mũi đã ăn một cú nặng thì phải loại bỏ
Đây là điều bị bỏ qua nhiều nhất trong quản lý trang bị bảo hộ. Mũi bảo vệ hấp thụ năng lượng bằng cách biến dạng, và nó được thiết kế để làm việc đó một lần. Sau một cú va đập nặng, phần thép hoặc phần vật liệu tổng hợp đã biến dạng dẻo ở mức vi mô, dù nhìn từ ngoài đôi ủng còn nguyên vẹn và người dùng không thấy dấu vết gì.
Vì vậy quy chế nội bộ nên viết rõ: đôi ủng nào từng chịu vật nặng rơi trúng mũi thì rút khỏi sử dụng, không đợi tới kỳ thay định kỳ. Đây cũng là lý do nên trang bị dư một tỉ lệ nhỏ so với quân số. Xem thêm các mẫu khác trong gian ủng cao su cho công nhân xưởng khi cần dự phòng.
Đi vừa chân thì mũi mới nằm đúng chỗ
Mũi bảo vệ chỉ che được ngón chân khi ngón chân nằm đúng dưới nó. Chọn rộng một hai cỡ cho dễ xỏ khiến bàn chân trượt về trước trong lòng ủng, và phần được che sẽ lệch khỏi vùng cần che. Kèm theo là phồng rộp gót do bàn chân trôi qua trôi lại suốt ca.
Cách làm đúng là đo chân khi đang đi chính loại tất sẽ dùng hằng ngày, và nếu cần chỗ cho tất dày thì lên nửa cỡ chứ không lên nguyên cỡ. Nếu công việc thiên về đi lại trên nền khô nhiều hơn là lội nước, cân nhắc thêm giày bảo hộ mũi thép cổ thấp để giảm mỏi chân cuối ca.