Trong xưởng có bảy chỗ đứng, và không chỗ nào giống chỗ nào. Chỗ gần miệng lò khác hẳn chỗ ở cuối băng tải. Tổ vận hành lò xếp người vào bảy chỗ ấy bằng một tấm bảng treo ở lối vào.
Bảng phân vị trí đứng lập ra sao
Bảng kẻ bảy cột dọc, mỗi cột một chỗ, đánh số từ trái sang. Dưới mỗi cột là hai ô: người chính và người thay. Người thay không phải người dự bị, mà là người sẽ đổi vào giữa ca. Hai người một chỗ là lệ bắt buộc, không cột nào chỉ có một tên.
Bảng phân chỗ theo tên, còn ca làm lại đổi người liên tục. Bảng phân vị trí nói ai đứng chỗ nào, còn chỗ ấy đứng được bao lâu thì bảng để trống. Mốc thời gian ấy nằm trong bản nội quy treo bên phòng tổ.
Những câu bảng phân vị trí bỏ trống
Tấm bảng chỉ có tên và số chỗ, không có gì khác. Bảng phân vị trí bỏ trống ba câu: bảng phân vị trí đổi lần gần nhất từ hôm nào, ai đứng chỗ số ba hôm qua, và tổ vận hành lò chia mấy kíp. Quyển phân ca trong phòng tổ trưởng mới giữ chúng.
Bảng treo ngoài lối vào, và người đọc nó thường đang đi. Người đang đi chỉ đọc được tên mình và số chỗ. Thêm chữ vào là thêm thứ không ai kịp đọc. Đã có kỳ tổ ghi thêm giờ đổi kíp lên bảng, và chỉ hai tuần sau chữ ấy đã bị che khuất bởi mấy tấm thẻ.
Ca đứng lò hay lệch chỗ nào
Lệch hay ở hai chỗ ngoài cùng, chỗ đầu và chỗ cuối. Hai chỗ ấy xa nhau nhất, nên người ta hay tự đổi cho tiện đi lại. Đổi mà không báo thì bảng nói một đằng, xưởng làm một nẻo.
Tổ vận hành lò dán một tấm thẻ nam châm cho mỗi người, gắn lên cột. Ai đổi chỗ thì phải nhấc thẻ của mình sang cột kia. Nhấc thẻ mất một giây, và cả tổ ngó lên bảng là thấy ngay. Từ khi có thẻ nam châm, chuyện bảng lệch với thực tế gần như hết.
Đổi chỗ giữa ca thì ai biết
Người biết đầu tiên là người đứng cạnh, chứ chưa tới lượt tổ trưởng. Ông ấy đi một vòng vào giữa ca, đọc bảng rồi ngó xưởng. Xếp kín bảy chỗ vẫn chưa bảo đảm ca ấy đủ người. Có khâu cần hai người cùng lúc, và bảng không thể hiện chuyện đó.
Nếu hôm ấy thiếu người, tổ trưởng phải xếp lại cả bảng. Xếp lại thì phải gỡ hết thẻ nam châm xuống, gắn lại từ đầu. Gỡ hết rồi gắn lại nghe nhọc, nhưng nó buộc người xếp nhìn qua từng chỗ một. Xếp chắp vá thì bao giờ cũng sót một cột. Sót một cột nghĩa là hôm ấy có một chỗ không ai đứng, và chuyện đó chỉ lộ ra giữa ca.
