Sau Khi Hoá Chất Đã Bám Lên Kính, Động Tác Tháo Quyết Định Mọi Thứ
Mã Elvex GG-25C-AF-AS thuộc kiểu kính bịt ôm trọn hốc mắt, tròng có xử lý chống mờ và chống xước, dùng cho công việc có nguy cơ văng bắn. Hầu hết tài liệu về loại kính này chỉ nói tới lúc đeo vào, trong khi phần lớn tai nạn thật lại xảy ra ở lúc tháo ra.
Tình huống rất dễ hình dung. Một lượng hoá chất bắn lên mặt ngoài của kính, người lao động vẫn an toàn vì kính đã làm đúng việc của nó. Nhưng rồi họ lui về, đưa tay lên gạt kính lên trán hoặc kéo xuống cổ, và toàn bộ lượng chất lỏng đang đọng trên mặt kính chảy dồn xuống theo đúng hướng của mắt và da mặt.
Đây là kiểu tai nạn xảy ra sau khi mối nguy đã qua, nên người trong cuộc thường không ghi nhận nó như một sự cố và không ai rút kinh nghiệm. Vì vậy quy trình tháo phải được huấn luyện riêng, tách khỏi phần huấn luyện về cách đeo.
Việc Nào Bắt Buộc Dùng Nó Và Điều Gì Nó Không Cứu Được
Kính kín dạng này dùng cho các bước thao tác có nguy cơ chất lỏng bắn hoặc bụi mịn bay lơ lửng: san chiết, pha trộn, lấy mẫu, xúc rửa thiết bị, vận hành bơm và đường ống chứa dung dịch. Tròng có xử lý chống mờ giúp giữ tầm nhìn trong khoang kín, còn lớp chống xước giúp mặt tròng giữ được độ trong sau nhiều lần rửa.
Điều cần nói rõ: kính chỉ bảo vệ vùng mắt. Nếu nguy cơ bắn lan ra cả mặt, cổ và thân trên thì phải bổ sung tấm che mặt và trang phục phù hợp, còn tấm che mặt thì không dùng một mình vì hở phía dưới và hai bên. Kính cũng không thay thế được biện pháp kiểm soát tại nguồn như chụp hút, van an toàn hay quy trình xả áp trước khi tháo.
Một điểm nữa: khả năng chịu hoá chất phụ thuộc vào vật liệu và vào từng loại chất cụ thể. Trước khi đưa vào một công đoạn mới, cần đối chiếu với thông tin an toàn của hoá chất đang dùng thay vì suy đoán rằng kính kín thì chịu được mọi thứ.
Ba Quy Định Cần Ban Hành Cho Bước Tháo Và Xử Lý Sau Sự Cố
Thứ nhất là quy định về trình tự: khi mặt ngoài kính đã dính chất lỏng, người lao động phải rời khỏi khu vực, rửa tay và tháo găng trước, rồi mới cầm vào dây đeo phía sau gáy để nhấc kính ra theo hướng lên trên và ra sau, tuyệt đối không kéo kính trượt xuống mặt. Trình tự này nên tập cho thành phản xạ, vì lúc có sự cố thì không ai kịp nhớ lý thuyết.
Thứ hai là quy định về chiếc kính đã nhiễm bẩn: nó không được đeo lại ngay, không được đặt xuống bàn thao tác chung, và không được lau bằng khăn dùng chung. Nơi làm việc cần có một khay riêng để đặt trang bị chờ xử lý, đặt cạnh vòi rửa.
Thứ ba là quy định quyết định giữ hay bỏ: kính dính chất ăn mòn mạnh hoặc chất khó rửa nên bỏ thay vì tiếc, vì phần nhựa xốp ở vành ôm mặt giữ lại lượng nhỏ hoá chất mà rửa không sạch. Cơ số dự phòng phải tính đủ để người phụ trách không phải cân nhắc giữa an toàn và tiến độ.
Vành Ôm Đổi Màu Hoặc Nở Phồng Là Dấu Hiệu Vật Liệu Đã Ngấm
Dấu hiệu quan trọng nhất của kính kín từng tiếp xúc hoá chất nằm ở phần mềm chứ không ở mặt tròng. Vành ôm mặt đổi màu loang lổ, phồng nhẹ, dính tay hoặc có mùi lạ là bằng chứng vật liệu đã ngấm chất và không còn giữ được đặc tính ban đầu. Chiếc kính đó phải loại dù mặt tròng vẫn trong veo.
Các dấu hiệu còn lại đều nhìn thấy được: mặt nhựa xuất hiện rạn mờ như mạng nhện, tròng mờ đục từng mảng, dây đeo giãn không giữ được lực ép nên vành hở ở gò má, lỗ thông gió bị cặn khô bít lại. Kiểm nhanh độ kín bằng cách mang lên rồi tháo xuống và xem vết hằn để lại trên da: vết hằn đứt quãng ở đâu là kính hở ở đó.
Về vệ sinh, dội nước trong ngay lập tức sau mỗi lượt tiếp xúc, phơi ráo tự nhiên nơi thoáng, không hong nóng và không dùng dung dịch có amoniac vì chúng phá lớp phủ chống mờ. Với doanh nghiệp, việc chuẩn hoá bước tháo và bước xử lý sau sự cố gần như không tốn chi phí nhưng đóng lại một lỗ hổng mà trang bị đắt tiền cũng không bịt được. Tham khảo kính bảo hộ dạng kín chống văng bắn hoá chất và bồn rửa mắt khẩn cấp lắp gần khu vực thao tác khi hoàn thiện quy trình.