Một chiếc gương tốt đặt sai chỗ vẫn vô dụng. Với khúc cua ôm núi hay khúc cua bán kính nhỏ, vị trí đặt gương đã được nêu khá cụ thể trong văn bản quản lý đường bộ, và biết trước điều này giúp bên mua khỏi phải dời cột lần thứ hai. AGT0047 là gương cầu lồi mặt nhựa composite khổ 80 cm dùng cho khúc cua ngoài trời.
Quy tắc đặt gương ở khúc cua trên đường bộ
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ QCVN 41:2024/BGTVT nêu ba nội dung cho gương cầu lồi tại Điều 78. Về công dụng, gương cải thiện tầm nhìn ở vị trí đường cong bán kính nhỏ bị che khuất, để người điều khiển phương tiện quan sát được từ xa phương tiện chạy ngược chiều mà điều chỉnh tốc độ. Về phạm vi, gương dùng chủ yếu ở các đường cong ôm núi có tầm nhìn hạn chế.
Về vị trí, quy chuẩn nêu ba yếu tố cùng lúc: đặt ở sát vai nền đường phía lưng đường cong, đặt trên đường phân giác của góc đỉnh đường cong, và mép dưới gương cao hơn cao độ vai đường 1,2 m. Ba yếu tố này phối hợp với nhau: phía lưng là phía mà cả hai chiều xe đều nhìn thấy, đường phân giác là hướng chia đều góc quan sát cho hai nhánh, còn cao độ 1,2 m đưa khung gương lên trên tầm cây cỏ ven đường mà vẫn nằm trong tầm mắt người lái.
Cách xác định đường phân giác ngay tại hiện trường
Không cần máy toàn đạc cho công việc này. Đứng tại đỉnh khúc cua, xác định hai hướng tim đường của hai nhánh chạy về hai phía, rồi lấy hướng nằm chính giữa hai hướng đó; đường phân giác là hướng đi ra ngoài khúc cua theo phương chính giữa. Cột gương nên nằm trên hướng ấy, phía lưng đường cong, tức phía bụng của khúc cua là phía đối diện.
Sau khi dựng cột, kiểm tra bằng cách cho một xe đứng cách đỉnh cua vài chục mét ở nhánh thứ nhất và một xe ở nhánh thứ hai. Nếu người ngồi trên xe thứ nhất thấy được xe thứ hai và ngược lại thì hướng gương đã đúng. Nếu một bên thấy rõ còn bên kia bị mất, gương đang lệch khỏi phân giác và cần xoay lại trước khi siết cố định.
Khi khúc cua nằm trong khuôn viên riêng
Các trị số vừa nêu là yêu cầu dành cho đường bộ công cộng. Khúc cua trong khuôn viên nhà máy, đường nội bộ khu công nghiệp hay dốc lên xuống hầm để xe không thuộc phạm vi điều chỉnh đó, nên chủ đầu tư có thể chọn cao độ và vị trí phù hợp với luồng di chuyển thực tế của mình.
Tuy vậy nguyên tắc hình học vẫn giữ nguyên giá trị: đặt phía lưng đường cong, đặt trên hướng phân giác, và đưa mép gương lên đủ cao để không bị người và hàng hoá che khuất. Lấy quy tắc của đường công cộng làm chuẩn tham chiếu rồi điều chỉnh theo điều kiện tại chỗ là cách làm dễ giải trình nhất khi lập hồ sơ an toàn nội bộ.