Trong hồ sơ mua sắm của doanh nghiệp Việt Nam, dòng yêu cầu kỹ thuật cho giày ủng bảo hộ thường viện dẫn một số hiệu tiêu chuẩn quốc gia. Ít người để ý rằng số hiệu đó tương đương với một bản quốc tế đã khá lâu năm, và khoảng cách thế hệ ấy tạo ra hệ quả thật khi đối chiếu hàng nhập khẩu.
Tiêu chuẩn quốc gia về giày ủng an toàn tương đương bản năm 2004
Tiêu chuẩn Việt Nam mang số hiệu TCVN 7652:2007 về giày ủng an toàn được xây dựng tương đương với bản quốc tế năm 2004, kèm một bản đính chính kỹ thuật. Trong khi đó hệ châu Âu đã đi qua bản 2011 rồi tới bản 2022. Tính ra là ba thế hệ, và mỗi lần đổi thế hệ đều thêm hoặc bỏ những khái niệm cụ thể.
Bản năm 2004 chưa có hai cấp mới dành cho giày da chống nước, chưa tách chống đâm xuyên thành ba mức khác nhau, và chưa có các ký hiệu về chống trượt bổ sung, bám thang hay ốp mũi ngoài. Vì vậy khi hồ sơ ghi phù hợp tiêu chuẩn quốc gia, điều đó không đồng nghĩa với phù hợp bản châu Âu hiện hành, và ngược lại cũng vậy.
Bốn số hiệu trong bộ tiêu chuẩn giày ủng bảo hộ
Bộ tiêu chuẩn quốc gia về giày ủng gồm bốn số hiệu liền nhau, mỗi số một vai trò. Số đầu tiên là phương pháp thử, tức phần định nghĩa cách đo mọi chỉ tiêu. Số thứ hai là giày ủng an toàn, dòng có mũi bảo vệ ở mức cao nhất. Số thứ ba là giày ủng bảo vệ, dòng có mũi bảo vệ ở mức thấp hơn. Số thứ tư là giày ủng chuyên dụng, dòng không có mũi bảo vệ.
Nhầm bốn số hiệu này với nhau là lỗi hay gặp trong hồ sơ. Viện dẫn số hiệu của phương pháp thử để yêu cầu chất lượng sản phẩm là viện dẫn nhầm loại văn bản. Viện dẫn số hiệu dòng có mũi bảo vệ cho một đôi ủng không mũi cũng là nhầm, và lần này là nhầm loại sản phẩm.
Cách viết một dòng yêu cầu kỹ thuật không gây tranh cãi
Một dòng yêu cầu tốt nêu bốn thứ theo thứ tự: loại sản phẩm mong muốn, có hay không có mũi bảo vệ, chuỗi tính năng bổ sung cần thiết cho vị trí làm việc, và cuối cùng mới tới số hiệu tiêu chuẩn được chấp nhận kèm năm ban hành. Viết theo thứ tự đó thì nhà thầu hiểu đúng ngay từ đầu.
Nếu đơn vị chấp nhận cả tiêu chuẩn quốc gia lẫn tiêu chuẩn châu Âu, hãy ghi rõ là chấp nhận cả hai thay vì ghi một cách chung chung rồi tự diễn giải khi chấm thầu. Danh mục hàng để đối chiếu khi lập yêu cầu nằm ở gian ủng cao su bảo hộ cho doanh nghiệp.
Điều tiêu chuẩn không nói và người mua vẫn phải tự quyết
Không tiêu chuẩn nào công bố tuổi thọ điển hình của một đôi ủng cao su, vì tuổi thọ phụ thuộc vào môi trường, tần suất và cách bảo quản của từng đơn vị. Vì vậy chu kỳ thay nên gắn với dấu hiệu quan sát được chứ không gắn với một con số tháng: đế mòn lì hết vấu, nứt xuyên ở nếp gấp cổ bàn chân, bong đế, và thân cao su cứng lại mất đàn hồi.
