Ban ngày tuyến ấy đông người, ban đêm chỉ còn hai người đi bộ. Hai người ấy thuộc tổ gác đêm trên tuyến. Họ đi hết một lượt rồi quay lại, cứ thế tới sáng.
Lịch gác đêm trên tuyến xếp ra sao
Lịch treo ở cột đầu đoạn, bọc trong túi ni lông cho khỏi ướt. Mỗi dòng một phiên, mỗi phiên hai tên. Hai tên chứ không một, vì đi một mình thì không ai xác nhận được điều mình thấy. Người ghi trong lịch gác và người đứng thật trên tuyến đêm ấy có khi không trùng.
Đổi ca thì phải gạch tên cũ, viết tên mới bên cạnh, không tẩy. Gạch mà vẫn đọc được tên cũ là lối đơn giản để biết ai đã đổi cho ai.
Ba thứ lịch gác không chép
Tấm lịch chỉ vừa một trang giấy học trò. Nó treo ngoài trời, nên chữ càng ít thì càng lâu mờ. Lịch gác không chép ba thứ: lịch gác tuần này chia mấy phiên, ai gác đoạn giữa hôm kia, và tổ gác đêm gồm bao nhiêu người. Bảng phân công của đội treo trong lán mới giữ ba thứ đó.
Ngoài tuyến thì người ta chỉ cần biết đêm nay ai đi cùng mình. Câu hỏi rộng hơn để dành cho buổi họp đầu tuần. Ngoài trời thì mỗi chữ thừa là một chữ sẽ mờ trước.
Phiên gác nào hay hụt người
Phiên đầu hôm ít hụt, vì mọi người còn ở gần. Phiên giữa đêm hụt nhiều nhất, và lý do thường là ngủ quên. Tổ đặt một cái chuông cơ ở lán, người phiên trước có nhiệm vụ gọi người phiên sau. Gọi bằng tay, không gọi bằng máy, vì trong lán sóng chập chờn.
Ai gọi mà không dậy thì người phiên trước đi tiếp nửa lượt rồi mới bàn giao. Nửa lượt ấy tính vào công của họ, biên ngay vào lịch. Chuyện này xảy ra chừng vài lần mỗi tháng, không nhiều nhưng đủ để tổ nhớ mặt. Đi gác thì thấy món nào xê dịch, còn món ấy chịu được cú húc tới đâu thì hồ sơ của bên sản xuất mới nói. Tổ gác đêm trên tuyến chỉ báo vị trí, không nhận xét thay ai.
Hết phiên thì bàn giao cho ai
Bàn giao cho người tên dưới mình một dòng trong lịch. Nếu dòng ấy trống thì bàn giao cho tổ trưởng, dù phải gọi dậy. Không bao giờ để tuyến trống một khoảng, dù chỉ nửa khắc. Nội dung bàn giao gồm ba việc: món nào lệch, chỗ nào tối, và những ai đã đi qua. Ba việc ấy nói bằng miệng rồi mới biên vào lịch.
Phiên gác khó nhất không phải phiên khuya mà là phiên gần sáng. Gần sáng thì mắt mỏi nhất, mà xe lại bắt đầu đông. Đi hết lượt gác chưa có nghĩa là đã nhìn tới từng món. Vì thế phiên gần sáng luôn được xếp hai người tỉnh nhất.
