Ống trong suốt để ngoài nắng vài tháng rồi ngả sang màu xanh lục nhớt ở mặt trong. Đó không phải nhựa đổi màu mà là tảo đang mọc trong lòng ống. Đây là nhược điểm cố hữu của mọi loại ống cho ánh sáng đi qua, và nó xử lý được nếu hiểu đúng nguyên nhân.
Ánh sáng là điều kiện tiên quyết để tảo mọc
Tảo sống bằng quang hợp, nghĩa là không có ánh sáng thì không có tảo. Tài liệu về hệ thuỷ canh nói thẳng điều này: ống và bình chứa trong suốt để ánh sáng lọt vào và nuôi quá trình quang hợp của tảo, nên khuyến nghị dùng vật liệu đục. Ghi nhận thực tế trong hồ sơ sáng chế cũng cho thấy tảo mọc mạnh khi dùng ống mờ cho dung dịch chảy qua.
Hệ quả rút ra rất gọn: cắt ánh sáng là biện pháp phòng ngừa mạnh nhất, mạnh hơn mọi cách xử lý hoá chất sau đó. Nước có sẵn dinh dưỡng và nhiệt độ thì không đổi được, còn ánh sáng thì đổi được bằng lựa chọn vật tư.
Tảo và màng sinh học làm tắc thứ gì
Lớp bám không chỉ làm xấu ống. Tảo cùng màng sinh học bám thành ống làm hẹp lòng ống, giảm lưu lượng và đặc biệt gây tắc ở các đầu tưới nhỏ giọt, nơi khe thoát nước chỉ rộng chưa tới một milimet. Tắc từng đầu tưới thì cây chết lẻ tẻ mà người vận hành thường phát hiện muộn.
Trong đường cấp nước cho thiết bị, lớp bám cũng làm nghẹt lọc và giảm hiệu suất bơm. Chi phí thật của tảo vì thế nằm ở thời gian dừng máy để thông rửa, không nằm ở giá cuộn ống.
Bốn cách cắt ánh sáng theo thứ tự nên làm
Cách đầu tiên và triệt để nhất là dùng ống đục hoặc ống có màu đậm cho toàn bộ đoạn phơi nắng. Cách thứ hai là luồn ống trong vào một lớp vỏ tối màu hoặc gen bảo vệ. Cách thứ ba là che chắn tuyến ống bằng lưới che nắng cho tuyến ống chạy ngoài trời, cách này còn giúp hạ nhiệt độ nước trong ống. Cách thứ tư là chôn ngầm hoặc đi trong máng kín với đoạn cố định lâu dài.
Chỉ khi bốn cách trên không áp dụng được thì mới tính tới việc súc rửa định kỳ. Rửa là chữa triệu chứng, còn cắt ánh sáng mới là chữa nguyên nhân.
Vì sao bản xanh trong suốt là lựa chọn ở giữa
Bản trong hoàn toàn cho thông tin thị giác rõ nhất nhưng để ánh sáng đi qua nhiều nhất. Bản đục kín thì ngược lại. Bản xanh trong suốt nằm giữa hai thái cực đó: vẫn nhìn được dòng chảy và mực nước bên trong, nhưng lớp màu hấp thụ bớt một phần ánh sáng đi vào lòng ống.
Với đoạn ống trong nhà xưởng, dưới mái, hoặc chỉ ra nắng vài giờ mỗi ngày thì bản màu xanh trong suốt là mức cân bằng hợp lý. Với đoạn phơi nắng cả ngày thì vẫn nên chuyển hẳn sang ống đục. Khi đi tuyến ống ngoài trời, tổ thi công nên mang đủ trang bị bảo hộ cho công việc ngoài trời nắng gắt vì thời gian phơi nắng thường dài hơn dự tính.
