Câu quảng cáo hay gặp nhất với ống nhựa mềm là ống không chứa chất độc hại. Câu đó nghe thì yên tâm nhưng gần như không nói lên điều gì, vì thứ quyết định nằm ở loại chất hoá dẻo được pha vào nhựa, và tên của nó thì không có trên nhãn cuộn ống.
Chất hoá dẻo phổ biến nhất thuộc họ phthalate
Loại được dùng rộng rãi nhất trong nhựa PVC dẻo là DEHP, một hợp chất thuộc họ phthalate. Nó rẻ, làm nhựa mềm tốt và đã có mặt trong ngành nhựa hàng chục năm. Đặc điểm cần biết là nó chỉ nằm xen trong vật liệu chứ không gắn cố định vào mạch nhựa, nên có khả năng di chuyển ra môi trường tiếp xúc.
Với đường ống tưới cây, xả nước sàn hay rửa thiết bị thì điều này ít khi thành vấn đề. Nó chỉ trở nên đáng cân nhắc khi ống dẫn thứ gì đó sẽ đi tiếp vào thực phẩm, vào đồ dùng trẻ em, hoặc chảy trong hệ thống kín có tuần hoàn.
Ngưỡng của châu Âu và giới hạn của nó tại Việt Nam
Quy định hoá chất REACH của Liên minh châu Âu đặt ngưỡng cho DEHP ở mức không vượt quá không phẩy một phần trăm khối lượng vật liệu dẻo, đồng thời cấm DEHP cùng ba hợp chất cùng họ trong đồ chơi, đồ dùng trẻ em và vật liệu tiếp xúc thực phẩm.
Cần nói rõ đây là quy định của châu Âu, không phải văn bản pháp luật Việt Nam. Vì vậy một cuộn ống bán trong nước không mặc nhiên nằm trong hay ngoài ngưỡng này. Chỉ được kết luận khi có kết quả thử của chính lô hàng đó, và người bán trung thực sẽ nói thẳng là có hay không có phiếu thử thay vì trả lời chung chung.
Những chất hoá dẻo thay thế đáng hỏi tên
Thị trường hiện có sẵn nhiều lựa chọn ngoài họ phthalate. Nhóm DOTP còn gọi là DEHT có giá dễ chịu và được dùng thay thế phổ biến. Nhóm citrate thường xuất hiện ở ứng dụng thực phẩm và y tế. Nhóm trimellitate hợp với môi trường nhiệt độ cao, ngoài ra còn có adipate và TOTM.
Câu hỏi đặt hàng vì thế rất ngắn: ống này dùng chất hoá dẻo nhóm nào, và có phiếu thử phthalate cho lô hàng không. Hỏi được tên nhóm là đã biết mình đang mua thứ gì, tốt hơn nhiều so với việc tin vào một dòng chữ in trên bao bì.
Việc mà bản ống mềm màu này làm tốt
Đây là loại ống cho nước không áp hoặc áp rất thấp: tưới cây, rửa sân, xả nước sàn, cấp nước cho máy giặt công nghiệp, dẫn nước tự chảy giữa hai bồn. Bản có màu cản sáng nên hợp với tuyến chạy dài ngoài trời hơn bản trong suốt.
