Chín giờ sáng, cái bóng của người đứng đo đạc ngoài công trường còn đổ dài về phía tây và phủ kín gáy. Mười một giờ rưỡi, cũng người ấy, cái bóng thu lại thành một vũng nhỏ dưới chân, và phần gáy phía sau cổ là chỗ đầu tiên nóng rát lên. Bài toán của một chiếc mũ trùm đội ngoài trời nằm gọn trong khoảng thời gian giữa hai lần ấy.
Bóng râm mà chiếc mũ tạo ra là một hình vẽ
Phần vải phủ xuống gáy và hai bên tai dựng nên một vùng bóng. Vùng ấy rộng hay hẹp phụ thuộc vào ba thứ đo được bằng mắt: vải phủ dài tới đâu, mặt trời đang đứng ở góc nào, và đầu người đang cúi hay đang ngẩng. Ba thứ đó thay đổi liên tục trong một buổi, nên vùng bóng cũng thay đổi theo.
Còn một con số hoàn toàn khác thì lại cần phòng thử chứ không cần con mắt: chỉ số đo mức chắn ánh sáng mặt trời của mảnh vải. Nó không nằm trong hồ sơ mã hàng ở đây, không đọc ra được từ ảnh chụp, và không suy ngược từ độ dày cầm trên tay; muốn có thì phải xin phiếu kỹ thuật của bên dệt theo đúng lô.
Cái nóng đến từ ba hướng, không phải một
Nắng chiếu thẳng từ trên xuống chỉ là hướng thứ nhất. Hướng thứ hai là hơi hắt lên từ mặt sân bê tông hoặc mặt đường nhựa, và ở giữa trưa hướng này đôi khi còn gắt hơn hướng trên. Hướng thứ ba là hơi từ chính cơ thể, tích lại dưới lớp vải nếu không có đường thoát.
Một chiếc mũ trùm chỉ xử lý được hướng thứ nhất và một phần hướng thứ hai. Hướng thứ ba thuộc về cách sắp giờ nghỉ và chỗ có mái che, chứ không thuộc về món hàng nào cả.
Đội cả buổi thì chuyện gì xảy ra
Sau chừng một giờ, phần vải chạm trán bắt đầu ẩm. Người đội sẽ kéo nó lên để lau, và mỗi lần kéo là một lần vùng bóng phía gáy bị hụt đi. Đó là lý do dáng có phần trán rời, tháo ra lau được mà không phải bỏ cả chiếc mũ, thường sống lâu hơn dáng liền khối trong điều kiện làm việc thật.
Với người đi đường dài giữa các điểm làm việc, còn một điểm nữa cần cân nhắc: phần vải ôm quanh tai làm giảm âm thanh phía sau lưng. Đi trong khu dân cư thì không sao, đi trên đường có xe tải thì nên chọn dáng để hở vành tai.
Đừng gộp hai câu chuyện vào một
Vùng bóng râm mà chiếc mũ tạo ra cho gáy và hai tai là chuyện hình học, phụ thuộc vào vành phủ rộng bao nhiêu và mặt trời đang đứng ở đâu. Còn mức chắn ánh sáng của bản thân mảnh vải là một phép đo trong phòng thử, thực hiện trên mẫu vải chứ không trên chiếc mũ đã may xong. Hai chuyện ấy trả lời hai câu hỏi khác nhau, và gộp chúng lại là cách nhanh nhất để kỳ vọng lệch khỏi thực tế.
