Mắt nhỏ giải bài toán vật rơi, chưa tự động giải bài toán người rơi
Tấm lưới có mắt vuông 5 cm nhân 5 cm, mật độ mắt dày nên bề mặt gần như kín khi nhìn nghiêng. Kiểu mắt này được chọn khi mục tiêu là giữ lại những thứ nhỏ và nặng đang rơi từ tầng trên: mẩu thép, mảnh vữa, ốc vít, đầu que hàn, dụng cụ cầm tay tuột khỏi túi đồ nghề.
Cần tách bạch ngay hai bài toán khác nhau. Chặn vật là bài toán của khối lượng nhỏ đi với tốc độ cao, cần bề mặt kín và điểm buộc dày. Hứng người là bài toán của năng lượng lớn, cần công bố cấp lưới, độ võng ban đầu, khoảng cách điểm neo và khoảng trống bên dưới. Một tấm lưới làm tốt việc thứ nhất chưa chắc đủ điều kiện cho việc thứ hai.
Do đó nguyên tắc mua rất đơn giản: xác định mục đích trước, hỏi hồ sơ sau. Nếu mục đích là hứng người, phải yêu cầu công bố cấp lưới theo EN 1263-1:2014 kèm bộ phụ kiện neo. Nếu mục đích là chắn vật, tiêu chí lại là độ kín của mắt, độ bền nút bện và cách cố định vào khung giàn giáo.
Vật rơi từ trên cao là rủi ro của cả khu vực bên dưới
Quy chuẩn QCVN 18:2021/BXD đưa ra hai yêu cầu rất cụ thể cho tình huống này. Mục 2.7.2.11 nêu rằng với các khu vực sẽ lắp tấm lợp mái bằng vật liệu dễ vỡ thì phải lắp lưới thép đỡ hoặc sàn đỡ an toàn bên dưới trước khi bắt đầu lợp. Mục 2.7.3.1 yêu cầu khi lắp đặt, sửa chữa, bảo trì công trình cao phải dùng hệ giàn giáo phù hợp và có lưới đỡ bên dưới với khoảng cách phù hợp.
Tuy vậy lưới chỉ phủ được phần diện tích đã căng. Lối đi lại, khu tập kết vật tư và vùng ra vào công trường thường nằm ngoài vùng phủ, nên người bên dưới vẫn phải đội mũ bảo hộ chống vật rơi từ trên cao. Lưới và mũ bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau.
Bốn điều không được làm khi đã có lưới: không lấy lưới làm chỗ đứng hay chỗ bám, không chất vật liệu thừa lên lưới cho gọn mặt sàn, không dùng lưới hoặc khung căng lưới làm điểm neo cho dây đai, và không vì đã căng lưới mà bỏ vùng cấm bên dưới khu vực đang thi công.
Chọn cỡ và cách cố định khi mua cho công trình
Kích thước đặt hàng nên tính theo diện mặt cần che rồi cộng thêm phần vắt mép để buộc, thường là khoảng gấp rưỡi bước lưới ở mỗi cạnh. Mật độ điểm buộc quan trọng không kém kích thước: buộc thưa thì lưới phồng thành túi, vật rơi dồn về đáy túi và kéo tuột các điểm buộc theo hiệu ứng dây chuyền.
Năm câu nên hỏi nhà cung cấp trước khi chốt: vật liệu sợi là gì, đường kính sợi bao nhiêu, kiểu nút bện nào, có dây viền quanh mép hay không, và lưới được công bố cho mục đích chắn vật hay hứng người. Câu cuối cùng thường bị bỏ qua nhưng lại là câu quyết định lô hàng có dùng đúng việc hay không. Các cỡ sẵn có tham khảo tại lưới an toàn mắt nhỏ chắn vật liệu rơi.
Với công trình nhiều tầng nên gộp nhu cầu thành một đợt đặt và dự phòng thêm phần thay thế, vì lưới chắn vật rách cục bộ nhanh hơn lưới hứng người do va chạm liên tục. Phân màu theo mục đích sử dụng cũng giúp tổ lắp đặt không lấy nhầm cuộn.
Lưới mắt nhỏ thường hỏng ở đâu trước tiên
Vùng hỏng sớm nhất luôn là chỗ vắt qua cạnh giàn giáo và chỗ buộc vào khung. Ở đó sợi vừa chịu mài mòn vừa chịu kéo lệch, nên mắt giãn rộng và nút bắt đầu tuột. Kế đến là các lỗ thủng do vật sắc cạnh đâm xuyên, thường nhỏ nhưng lan rộng rất nhanh dưới rung động của công trường.
Kiểu hư hỏng khó thấy hơn là suy giảm do tia cực tím, biểu hiện qua bạc màu và bề mặt phấn hoá. Cả polyamide lẫn polypropylene đều nằm trong nhóm vật liệu nhạy với tia cực tím, nên tấm lưới treo ngoài trời cần có mốc thời gian tháo xuống chứ không nên để cố định hết công trình rồi mới tính.
Nên loại bỏ khi lỗ thủng lan rộng vượt quá vài mắt liền kề, khi dây viền hoặc dây luồn mép đứt, và khi nhãn nhận dạng không còn đọc được. Một tấm lưới chọn đúng mục đích, buộc đủ điểm và thay đúng lúc sẽ giữ cho khu vực bên dưới hoạt động bình thường, đó mới là phần giá trị thật của khoản chi này.
