Cao su lưu hoá cứng lại khi trời lạnh và mất một phần khả năng bám
Đế cao su lưu hoá là kết cấu quen thuộc của dòng giày bata truyền thống: cao su được ép lên thân vải rồi gia nhiệt để đóng rắn, cho ra một cụm đế nhẹ, dẻo và bám rất tốt trên nền khô. Đó là lý do kiểu đế này tồn tại hàng chục năm mà không bị thay thế.
Điều ít được nói tới là cao su thay đổi tính chất theo nhiệt độ. Khi trời lạnh, hỗn hợp cứng lại, bề mặt đế không còn ép sát vào các gờ nhám của nền như khi ấm, và khả năng bám giảm đi thấy rõ. Đế của giày vải đế cao su lưu hoá vẫn nguyên hoa văn nhưng bám kém hơn hẳn.
Hiện tượng này rõ nhất ở hai nơi: kho lạnh và những ngày rét đậm ở miền Bắc. Người mang không hề biết vì đôi giày trông y như hôm qua, và các vụ trượt chân trong đợt lạnh thường bị quy cho sàn ướt trong khi nguyên nhân nằm ở chỗ khác.
Dùng trong điều kiện nào và tránh điều kiện nào
Dùng tốt trong điều kiện nhiệt độ thường, nền khô, trong nhà xưởng có mái: chuyền sản xuất, kho hàng khô, khu đóng gói, lối đi nội bộ. Ở đó cụm đế nhẹ và dẻo cho cảm giác bám chắc và giảm mỏi cho người phải đi lại nhiều giờ.
Tránh dùng trong kho lạnh và khu cấp đông, nơi cần trang bị được chọn theo đúng nhiệt độ vận hành; chỗ đó nên dùng ủng cao su dùng trong kho lạnh hoặc loại có cấu hình cách lạnh cho cụm đế. Cũng tránh dùng ở nơi có bề mặt nóng vì nhiệt cao làm cao su lão hoá nhanh.
Những ràng buộc còn lại vẫn giữ nguyên này là giày nghề nghiệp thân dệt, không kèm pho mũi vì thế chớ giao cho chỗ có vật rơi; thiếu tầng chặn nơi phần đế, do đó chớ giao cho nền còn vương đinh, đồng thời thân vải nhẹ không chịu được ngâm nước kéo dài.
Thử mẫu ở đúng nhiệt độ làm việc trước khi chốt đơn
Cách kiểm chắc chắn nhất là thử ở đúng nhiệt độ làm việc chứ không thử trong phòng mẫu. Mang đôi mẫu vào chính khu vực sẽ sử dụng, để nguyên ở đó ít nhất một giờ cho cụm đế nguội bằng môi trường, rồi mới thử bước và thử miết chân trên nền thật.
Nếu doanh nghiệp có ca làm việc suốt mùa lạnh, nên yêu cầu bên bán nêu rõ khoảng nhiệt độ mà công thức đế của họ giữ được đặc tính. Bên có hồ sơ sẽ trả lời được; bên không có thì ít nhất cũng phải chấp nhận cho thử thực địa trước khi ký.
Trong hợp đồng nhiều năm, hãy đặt lịch rà lại vào đầu mỗi mùa lạnh thay vì rà một lần rồi thôi. Điều kiện làm việc thay đổi theo mùa còn danh mục trang bị thì thường đứng yên, và khoảng cách giữa hai thứ đó chính là chỗ tai nạn hay xảy ra.
Cất giữ qua mùa và ba dấu hiệu cao su đã hết tuổi
Cất giữ qua mùa cần tránh cả nóng lẫn lạnh cực đoan: để nơi khô thoáng trong nhà, không sát tường ngoài hướng nắng, không cạnh nguồn nhiệt, không chồng thùng quá số lớp khuyến cáo. Cao su lão hoá theo thời gian ngay cả khi đôi giày chưa từng được mang.
Dấu hiệu thứ nhất: bẻ cong cụm đế, nếu thấy rạn thành mạng nhện trên bề mặt thì cao su đã giòn và không còn bám được như thiết kế, kể cả khi hoa văn nhìn vẫn sâu.
Dấu hiệu thứ hai là mặt đế lên lớp bạc phấn, quệt tay ra bột. Dấu hiệu thứ ba là viền cao su quanh chân đế vênh khỏi mặt vải ở một đoạn bất kỳ. Có một trong ba thì thay ngay, vì một đôi giày bám kém trong ngày lạnh là rủi ro không nhìn thấy trước.
