Đôi găng Novax ghi nhãn cấp 00 dành cho thao tác trên lưới hạ áp, nằm trong nhóm găng tay cách điện phân theo cấp của kho. Với mặt hàng này, câu hỏi quyết định không phải là găng dày bao nhiêu hay êm tay tới đâu, mà là bộ hồ sơ đi kèm nó có đủ để đơn vị sử dụng chứng minh được tính hợp lệ khi thanh tra hỏi hay không.
Găng cách điện là mặt hàng bắt buộc chứng nhận hợp quy
Trong nhóm trang bị an toàn điện đang bán ở Việt Nam, găng tay cách điện thuộc số ít mặt hàng có nghĩa vụ pháp lý riêng và rõ ràng. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với găng tay cách điện là QCVN 24:2014/BLĐTBXH, ban hành kèm Thông tư 37/2014/TT-BLĐTBXH ngày 30 tháng 12 năm 2014, hiệu lực từ ngày 30 tháng 6 năm 2015. Phạm vi áp dụng trải rộng tới tổ chức và cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán lẻ và sử dụng, nghĩa là nghĩa vụ không dừng ở nhà máy mà đi theo đôi găng tới tận người dùng cuối. Găng cách điện nhập khẩu phải được chứng nhận hợp quy.
Đây là khác biệt đáng chú ý so với phần lớn nhóm hàng còn lại của an toàn điện. Với thảm cách điện, bộ tiếp địa hay ủng cách điện, không tìm được quy chuẩn bắt buộc hợp quy riêng ở Việt Nam, nghĩa vụ kiểm tra và thử nghiệm định kỳ do quy trình nội bộ và khuyến cáo của tiêu chuẩn sản phẩm ấn định. Riêng găng thì có văn bản để viện dẫn, và người mua nên tận dụng điều đó.
Bộ hồ sơ cần đòi ngay khi nhận hàng
Thực tế mua hàng cho thấy phần lớn tranh cãi xảy ra sau tai nạn, khi không ai tìm được giấy tờ của đôi găng đang đeo. Vì vậy hồ sơ phải được thu thập tại thời điểm nhận hàng, không phải khi cần dùng tới.
Bốn thứ nên yêu cầu bằng văn bản. Chứng nhận hợp quy còn hiệu lực cho đúng chủng loại nhận về. Báo cáo kết quả thử nghiệm gắn với chính lô hàng, không phải mẫu chào hàng của một lô khác. Hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt kèm theo sản phẩm. Và thông tin ghi nhãn trên chính đôi găng, gồm cấp, nhà chế tạo và mốc thời gian chế tạo, để mở sổ theo dõi vòng đời.
Có hồ sơ rồi thì việc quản lý mới bắt đầu: mỗi đôi được gắn mã riêng, ghi ngày cấp phát, ngày thử gần nhất và ngày phải thử tiếp theo. Với găng cách điện, chu kỳ thử lại thông dụng theo thực hành ngành là sáu tháng, ngắn hơn hẳn chu kỳ mười hai tháng mà tiêu chuẩn khuyến cáo cho thảm cách điện. Không lấy mốc của loại này áp cho loại kia.
Nhãn cấp 00 nói gì và không nói gì
Nhãn cấp trên găng là công bố của nhà chế tạo, gắn với kết quả thử nghiệm của lô sản xuất tại thời điểm xuất xưởng. Nó cho biết đôi găng được chế tạo và thử theo yêu cầu của cấp thấp nhất trong hệ phân cấp của găng cách điện, tức nhóm dành cho công việc hạ áp. Nó không cho biết đôi găng còn nguyên vẹn sau thời gian nằm kho, không cho biết đôi găng đã bị thủng hay chưa, và không tự nó là giấy phép làm việc.
Vì vậy cách dùng đúng một nhãn cấp là coi nó như điểm khởi đầu của hồ sơ, rồi yêu cầu nhà cung cấp xuất trình báo cáo thử nghiệm cho đúng lô hàng nhận về để xác nhận. Khi phân công công việc, người chỉ huy trực tiếp chọn cấp theo cấp điện áp danh nghĩa của hệ thống sẽ thao tác, dựa trên tài liệu của hệ thống đó, chứ không dựa vào chữ ghi trên vỏ hộp.
Găng cách điện không đứng một mình
Găng là lớp bảo vệ sau cùng, dùng cho tình huống mọi lớp trước đó đã thất bại. Nó không phải giấy phép làm việc trên thiết bị chưa cắt điện. Trình tự vẫn là cắt điện, dùng thiết bị thử phù hợp để xác nhận phần việc không còn mang điện, phóng điện tích dư khi cần, rồi đặt tiếp địa; đôi găng có mặt để dự phòng cho sai sót trong chuỗi đó, không có mặt để cho phép bỏ chuỗi đó.
Quy định hiện hành về đặt và tháo nối đất di động, tại QCVN 01:2020/BCT ban hành kèm Thông tư 39/2020/TT-BCT, nêu rõ thao tác trên lưới hạ áp phải đeo găng tay cách điện hạ áp. Đó là căn cứ để trang bị găng cùng với bộ tiếp địa di động dùng cho lưới đã cắt điện, và cùng với ủng cách điện dùng khi làm việc có điện khi công việc đòi hỏi.
