Khi lập dự trù, con số dễ nói ra nhất là số người trong tổ: có bao nhiêu người thì đặt bấy nhiêu bộ. Con số ấy đúng về mặt số học và sai về mặt vận hành. Hệ thống ở đây không lưu số bộ dự phòng nên giữ cho một vị trí, và cũng không thể lưu, bởi nó phụ thuộc vào chuyện mỗi nơi giặt mấy lần một tuần và phơi được mấy tiếng.
Buổi sáng và cái tủ đồ nhân viên
Vấn đề chỉ hiện ra vào một buổi sáng cụ thể: có người tới ca mà bộ của họ còn đang ẩm. Lúc đó không ai bàn tới dự trù nữa, người ta chỉ hỏi còn bộ nào khô không. Câu trả lời quyết định người ấy vào ca ngay hay đứng chờ, và nó chỉ phụ thuộc vào một thứ duy nhất là trong tủ đồ nhân viên còn dư mấy bộ.
Đó là toàn bộ câu chuyện của tuyến hàng này, và nó xảy ra ở gần như mọi cơ sở sau vài tháng chạy đều. Điều đáng nói là nó không bao giờ xuất hiện trong bản dự trù ban đầu, vì lúc lập dự trù thì chưa ai giặt bộ nào.
Bộ đồ ở cùng người tám tiếng và không đổi gì trong tám tiếng ấy
Trong suốt một ca, bộ đồ không làm thêm việc gì ngoài việc được mặc. Nó không dày lên khi công đoạn nặng hơn, không mỏng đi khi phòng ấm hơn, và không nhận thay phần việc của bất kỳ món nào được đeo vào rồi tháo ra theo công đoạn.
Nhìn theo cách đó thì bộ đồ là một hằng số trong ca, còn mọi thứ khác mới là biến. Cách tính số bộ cũng nên xuất phát từ chỗ ấy, thay vì xuất phát từ danh sách nhân sự. Danh sách nhân sự trả lời câu hỏi ai mặc, nó không trả lời câu hỏi mặc bằng bộ nào.
Vòng giặt mới là thứ quyết định con số phải đặt
Một tổ giặt hằng ngày và phơi qua đêm cần ít bộ hơn hẳn một tổ gom lại giặt hai lần mỗi tuần. Cùng số người, khác nhịp giặt, ra hai con số khác hẳn. Đây là chỗ dễ kiểm nhất trong cả bản dự trù, chỉ cần hỏi đúng một câu về lịch giặt trong tuần.
Nói gọn lại: số bộ đủ cho một vòng giặt và số bộ đủ cho một tổ là hai con số rời nhau, và con số thứ nhất mới là con số phải đặt. Ai từng thiếu một bộ vào giờ cao điểm đều nhớ điều này rất lâu. Cách kiểm lại cũng đơn giản: đếm xem trong một tuần có bao nhiêu lượt mặc, rồi đối chiếu với số lượt mà nhịp giặt hiện tại kịp trả về.
Cách luân phiên để không bộ nào mòn trước
Khi đã có dư vài bộ, việc còn lại là cho chúng luân phiên đều thay vì để mỗi người dùng đúng một bộ tới lúc hỏng. Đánh dấu nhỏ ở mặt trong rồi xoay vòng theo thứ tự là cách gọn nhất, và nó kéo dài quãng thời gian trước lần thay cả lô. Việc này chỉ tốn công đúng một lần, vào hôm phát bộ. Sau đó nó tự chạy, miễn là người nhận bộ về hiểu vì sao phải xoay vòng thay vì giữ riêng một bộ quen tay.
