Trên tờ bảng kê mà người làm nhân sự nộp lên trước một lần đặt thường có bốn cột: họ tên, vị trí trực, cỡ áo, số bộ. Cột thứ ba là cột hay để trống nhất, và ở những dòng đã điền thì phần lớn được điền bằng trí nhớ chứ không bằng thước dây. Riêng các dòng của nhân sự nữ hay bị bỏ trống lâu hơn cả, vì người điền không chắc nên ghi cỡ theo bảng nào.
Bảng Cỡ Là Chỗ Cột Nữ Hay Bị Bỏ Trống
Chữ L của xưởng này không trùng chữ L của xưởng kia; chuyện ấy ai làm nhân sự lâu năm cũng biết. Thêm một lớp nữa: hệ thống không giữ bảng quy đổi cỡ giữa dáng nam và dáng nữ, và không phải vì thiếu sót, mà vì phép quy đổi ấy không tồn tại nên chẳng ai chép nó vào đâu được. Hai dáng khác nhau ở ba chỗ, và ba chỗ đó không nằm trên cùng một trục để cộng trừ. Việc còn lại là đo ba số trên chính người sẽ mặc, rồi gửi ba số ấy đi.
Vì vậy một bảng kê dùng được không phải là bảng ghi chữ cái, mà là bảng ghi số. Ba số cho mỗi người, kèm một ghi chú ngắn nếu người ấy có vóc lệch nhiều so với thông thường. Bên may đọc số thì hiểu ngay; đọc chữ cái thì phải đoán.
Ba Chỗ Không Đổi Được Bằng Cách Tăng Số Cỡ
Chỗ thứ nhất là vai. Dáng nữ có vai hẹp hơn và điểm đầu vai nằm thấp hơn, nên nếu lấy áo nam cỡ nhỏ hơn để bù, đường may vai sẽ tụt ra ngoài khớp và cả thân áo bị kéo lệch theo. Tăng hay giảm một cỡ không dời được điểm đó.
Chỗ thứ hai là đường chiết eo. Áo dáng nam thường may thẳng thân hoặc chiết rất nhẹ; dáng nữ cần đường chiết đặt đúng chỗ vòng eo thật, mà chỗ ấy mỗi người một cao thấp. Bỏ chiết đi thì áo phồng ở sườn, đặt sai chỗ thì áo gấp ngang.
Chỗ thứ ba là ống tay. Chiều dài tay không tỉ lệ với vòng ngực, nên hai người cùng cỡ ngực vẫn cần hai chiều dài ống tay khác nhau. Đây là chỗ dễ sửa nhất sau khi may, nhưng cũng là chỗ hay bị bỏ qua nhất lúc lên bảng.
Đo Ba Số Trên Chính Người Sẽ Mặc
Ba số ấy là vòng ngực, vòng eo và chiều dài tính từ đốt sống cổ xuống ngang hông. Đo mất chưa tới hai phút mỗi người, làm luôn lúc giao ca cho gọn. Người đo nên cố định trong suốt đợt, vì cách đặt thước của mỗi người lệch nhau vài phân.
Ghi xong thì lưu thành một bảng có ngày tháng, đừng để rời rạc trong tin nhắn. Một mẫu áo may cho cả nam và nữ nghĩa là chung kiểu cổ và chung màu, chứ không có nghĩa là chung một bảng cỡ, và chính chỗ phân biệt ấy mới cho phép cả tổ nhìn như một tổ mà không ai phải mặc sai vóc.
Giữ Một Mẫu Chung Mà Vẫn Vừa Người
Cách làm quen thuộc là chốt cứng phần nhìn thấy được rồi thả phần còn lại. Kiểu cổ, màu thân áo, vị trí biển tên, có cầu vai hay không: chốt cứng, giống nhau cho cả tổ. Phần rập và phần số đo: để mở, chia hai dáng, mỗi dáng một dải cỡ riêng.
Với tổ có ba người nữ trở lên thì nên đặt dáng nữ riêng ngay từ lần đầu. Dưới ba người, nhiều nơi chọn cách đặt dáng nam rồi sửa lại chỗ eo và ống tay ở một tiệm gần cơ quan; cách ấy chạy được, miễn ghi rõ trong sổ cấp phát rằng bộ đó đã sửa, để lần đổi sau không lấy nhầm một chiếc chưa sửa.
