Chữ "an toàn" trong tên hàng không phải một cấp, hồ sơ mới là
Mã hàng này được nhập từ Đài Loan và bán dưới tên gọi chung là thang an toàn bằng nhôm. Cụm từ đó mô tả mục đích sử dụng chứ không nói lên bất kỳ mức kiểm tra nào. Nhôm là vật liệu, còn thứ quyết định chiếc thang được phép dùng ở nơi làm việc hay chỉ dùng trong nhà là phân cấp trong hồ sơ đi kèm.
Bộ EN 131 hiện chia thang thành hai cấp: cấp dùng chuyên nghiệp tại nơi làm việc và cấp không chuyên chỉ dùng trong gia đình. Hệ phân loại cũ ba bậc theo các tiêu chuẩn Anh đã được thay thế ở phần quy định về thang. Hai cấp mới cùng một mức tổng tải, nhưng yêu cầu về độ bền lâu dài thì khác nhau rõ rệt, và đó chính là phần người mua doanh nghiệp cần biết.
Vì vậy câu hỏi đúng khi nhận báo giá không phải "thang này có tốt không" mà "thang này thuộc cấp nào và tài liệu nào chứng minh". Với hàng nhập khẩu qua nhiều khâu trung gian, đây cũng là câu hỏi nhanh nhất để tách hàng có hồ sơ khỏi hàng chỉ có ảnh chụp.
Việc hợp với chiếc thang này và ranh giới không được vượt qua
Thang nhôm rút gọn phù hợp với công việc lên xuống nhanh và thao tác ngắn: kiểm tra tủ điện trên tường, lắp biển hiệu, đi dây tín hiệu, vệ sinh thiết bị treo. Ưu thế của nhôm là nhẹ nên một người mang đi nhiều điểm trong ca được, và cất gọn khi không dùng.
Chính vì nhẹ nên phải đặt giới hạn rõ. Nhôm dẫn điện, nên không đưa thang vào khu vực có dây trần, tủ điện hở hay thiết bị đang mang điện; nếu công việc bắt buộc phải ở đó thì chọn thang cách điện chuyên dụng chứ không dùng chiếc này. Không dùng thang thay ván kê, không dùng làm đòn bẩy, không dùng đỡ vật liệu, và không cắt hay khoan thêm lỗ trên thanh biên.
Ranh giới cuối cùng, và là ranh giới quan trọng nhất: bậc thang, thanh biên hay móc treo của thang đều không phải điểm neo hợp lệ cho hệ chống rơi ngã. Neo kim loại theo EN 795:2012 phải chịu 12 kN và giữ ít nhất ba phút, còn phụ lục C của OSHA còn yêu cầu điểm neo gần như không biến dạng dưới tải; thang được thiết kế theo triết lý ngược lại, cho phép biến dạng đàn hồi khi có người leo. Khi vị trí làm việc còn nguy cơ rơi, phải cấp thêm bộ đai toàn thân và dây có bộ giảm chấn neo vào kết cấu công trình.
Bốn thông tin phải có trước khi ký đơn hàng nhập khẩu
Thứ nhất, cấp EN 131 của mã hàng. Thứ hai, chiều dài tổng khi rút hết và chiều cao dùng được ở từng thế dựng. Thứ ba, tổng tải cho phép do nhà sản xuất công bố. Thứ tư, hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất; phần EN 131-3 về ghi nhãn và tài liệu hướng dẫn nêu rõ tài liệu phải được cung cấp bằng ngôn ngữ của các nước nơi thang được bán.
Yêu cầu này không phải thủ tục hình thức. QCVN 18:2021/BXD mục 2.2.1.3 quy định thang và các bộ phận của giàn giáo phải được thiết kế, chế tạo, lắp dựng, sử dụng, kiểm tra và bảo trì theo các tiêu chuẩn áp dụng và chỉ dẫn của nhà sản xuất. Không có chỉ dẫn trong tay thì không có căn cứ để nói việc sử dụng là đúng.
Khi so nhiều nhà cung cấp, hãy so bốn thông tin trên trước rồi mới so giá, và cân nhắc lấy mẫu về dùng thử một chu kỳ trước khi mở rộng ra toàn bộ nhóm thang nhôm dùng cho lắp đặt và bảo trì thiết bị. Một lô thang mua đúng cấp sẽ tránh được cảnh thang mới nhập nhưng bộ phận an toàn không cho dùng ngoài công trường.
Nhận hàng, đánh số và mốc phải loại bỏ
Ngay khi mở kiện, nên dán số hiệu riêng cho từng chiếc và ghi ngày nhập vào sổ. Thang không có số hiệu thì không truy được lịch sử va đập, không biết chiếc nào đã rơi từ thùng xe xuống, và người kiểm cuối quý sẽ phải đánh giá lại từ đầu. Người bốc dỡ nên dùng găng tay bảo hộ chống cắt khi khiêng khung nhôm vì mép nhôm cắt rất ngọt.
Kiểm tra định kỳ tập trung vào ba vùng: mép và lỗ đinh tán nơi tập trung ứng suất, rãnh trượt giữa các đốt, và chân đế. Với nhôm, vết nứt thường xuất hiện quanh lỗ trước khi thanh biên biến dạng thấy được, nên phải soi kỹ chứ không chỉ nhìn tổng thể.
Loại bỏ khi có nứt ở bất kỳ vị trí nào, thanh biên cong, đốt kẹt hoặc rơ, chốt không hồi vị, chân đế mất hoặc mòn lệch, hoặc khi thang đã chịu một cú va đập mạnh. Nhôm không có dấu hiệu cảnh báo trước rõ ràng như gỗ nứt thớ, nên nguyên tắc an toàn là nghi ngờ thì loại. Chọn đúng cấp ngay từ đầu chính là cách rẻ nhất để không phải loại bỏ sớm cả lô hàng.
