Xưởng hàn chia thành từng ô, giữa hai ô là một tấm vách. Tổ bố trí mặt bằng hàn giữ một tờ sơ đồ vẽ đủ các ô ấy. Sơ đồ dán ở đầu xưởng, ngang tầm mắt, chỗ ai cũng đi qua.
Sơ đồ chia ô hàn thể hiện gì
Tờ sơ đồ chỉ có hình khối, không có chữ nào ngoài số ô. Mỗi ô một hình vuông, cạnh vẽ dày là vách cố định, cạnh vẽ mảnh là vách dời được. Hai nét dày mảnh ấy nói hết phần cần nói. Ai muốn dịch vách thì chỉ được dịch cạnh vẽ mảnh.
Ô kẻ trên sơ đồ với ô người ta thật sự đứng hàn hay lệch nhau nửa vách. Lệch nửa vách thì bỏ qua, lệch cả vách thì phải vẽ lại. Ranh ấy do tổ trưởng định, giữ nguyên đã mấy mùa. Sơ đồ chia ô nói vách chắn dựng ở đâu, còn tầm che tới đâu thì bên kỹ thuật mới nói.
Ô hàn nào bị lấn nhiều nhất
Ô ở giữa dãy bị lấn nhiều nhất, vì nó có hai hàng xóm. Ô đầu dãy và ô cuối dãy chỉ có một, nên đỡ hơn. Người ở ô giữa phải nhắc hai bên, mà nhắc mãi thì mỏi miệng.
Tổ bố trí mặt bằng hàn kẻ một vạch sơn dưới chân mỗi vách. Vạch sơn thay lời nhắc: đồ đặt qua vạch là đồ lấn. Từ khi có vạch, chuyện cãi nhau về chỗ đứng gần như hết. Vạch tô lại mỗi quý, làm cùng lúc với tô vạch lối đi. Sơn dùng loại bám nền, vì sàn xưởng hàn nóng và hay bị kéo phôi qua.
Ba câu ô hàn bỏ ngỏ
Tờ sơ đồ nhỏ, in trên khổ vừa một trang. Sơ đồ chia ô bỏ ngỏ ba câu: sơ đồ chia ô được vẽ lại vào hôm nào, tuần trước ai đã dịch vách chắn, và xưởng chia được bao nhiêu ô hàn. Câu thứ ba nghe kỳ, vì nhìn sơ đồ là đếm được.
Nhưng đếm bằng mắt với con số chốt trong sổ đôi khi chênh một ô. Ô tạm dựng cho một việc ngắn hạn không vào sổ, mà vẫn hiện trên sơ đồ. Hai thứ ấy đếm theo hai lối, và sổ mới là chỗ chốt. Sổ do tổ trưởng giữ, chỉ mở vào buổi họp đầu tuần.
Chia lại ô thì báo cho ai
Báo cho hai bên hàng xóm trước, rồi mới báo tổ trưởng. Kẻ đủ ô trên sơ đồ vẫn chưa bảo đảm mỗi người có đủ chỗ đứng. Chỗ đứng còn tuỳ cỡ phôi hôm ấy, thứ đổi theo từng đơn. Phôi dài thì hai ô phải nhập một, mà nhập thì cả hai người cùng đồng ý. Không ai nhập ô của người khác mà không hỏi.
Vách chắn nào bị dịch một lần thì sẽ bị dịch tiếp. Vì thế tổ đánh dấu chân vách bằng một mũi tên sơn, chỉ về chỗ gốc. Cuối tuần, ai thấy vách lệch khỏi mũi tên thì kéo về. Kéo về mất một phút, còn để lệch cả tháng thì chỗ gốc coi như mất.
