Tia cực tím đi tới mắt từ dưới lên, không chỉ từ trên xuống
SPEAR 1-S là bản tròng khói dùng ngoài trời, và khi bàn về bảo vệ mắt khỏi tia cực tím, hầu hết mọi người chỉ nghĩ tới nguồn trực tiếp từ bầu trời. Thực tế có một nguồn thứ hai không kém quan trọng: bức xạ phản xạ từ các bề mặt xung quanh, đi tới mắt theo hướng từ dưới lên và từ hai bên.
Các bề mặt phản xạ mạnh gặp rất nhiều ở công trường và nhà máy Việt Nam: mặt nước ao hồ và bể lắng, cát và bê tông mới đổ, mái tôn và vách tôn sáng màu, tấm thép chưa sơn, kính của toà nhà bên cạnh. Người làm việc trên mái tôn giữa trưa nhận bức xạ từ cả hai phía cùng lúc.
Điểm quan trọng cho việc chọn kính: một chiếc kính chỉ che phía trước không giải quyết được nguồn phản xạ. Cần kiểu dáng ôm sát, ôm vòng hai bên thái dương, và ôm sát vùng gò má để hạn chế khe hở phía dưới. Kiểu dáng ở đây là yếu tố bảo vệ chứ không phải yếu tố thẩm mỹ.
Nơi nguồn phản xạ mạnh nhất và nơi tròng khói không được phép xuất hiện
Nhóm công việc cần lưu ý nguồn phản xạ gồm: thi công mái và lợp tôn, làm việc trên mặt nước hoặc bờ kè, thi công đường và sân bãi bê tông, bốc xếp tại cảng, vận hành máy tại bãi cát đá. Ở các vị trí này, thời gian phơi nhiễm dài và người lao động thường không nhận ra vì cảm giác chói không tỷ lệ với mức bức xạ.
Tổn thương do tia cực tím có đặc điểm là tích luỹ dần và biểu hiện muộn. Viêm giác mạc cấp thường chỉ xuất hiện sau nhiều giờ, khi ca làm đã kết thúc, nên người bị nạn hiếm khi liên hệ được với công việc ban ngày. Các hậu quả dài hạn còn xuất hiện chậm hơn nhiều.
Tròng khói tuyệt đối không được mang vào nhà xưởng, hầm hoặc khu vực thiếu sáng, và đừng dùng khi trời chạng vạng hay về đêm vì mắt lọc chói mang hệ số cho sáng lọt qua dưới ngưỡng bảy mươi lăm phần trăm chẳng thích hợp cho các thời điểm đó. Cũng cần nhớ rằng độ tối của tròng không cho biết khả năng chặn tia cực tím, đây là hai chỉ tiêu riêng biệt.
Hỏi đúng chỉ tiêu khi mua hàng cho tổ ngoài trời
Với hàng dùng ngoài trời, câu cần hỏi nhà cung cấp không phải là kính có chống tia cực tím hay không, vì gần như mọi bên đều trả lời có. Câu hỏi đúng là đề nghị cung cấp thông tin về chỉ tiêu lọc bức xạ theo tài liệu chứng nhận, tách bạch với thông tin về độ đậm màu của tròng.
Đi kèm với đó là yêu cầu về kiểu dáng: ghi rõ trong đơn rằng cần loại ôm vòng hai bên chứ không phải kiểu phẳng, vì đây là yếu tố quyết định khả năng chặn nguồn phản xạ mà không thể hiện trên bảng thông số. Nên lấy mẫu và thử trực tiếp tại hiện trường vào giờ nắng gắt.
Kính phơi nắng cả ngày lão hoá theo cách nhìn thấy được
Kính dùng ngoài trời chịu chính thứ mà nó bảo vệ người đeo, và vật liệu nhựa cũng lão hoá vì tia cực tím. Biểu hiện dễ nhận ra bằng mắt nhất chính là phần gọng chuyển sang màu ngà hoặc vàng nhạt, bề mặt mất độ bóng và trở nên nhám khi rà tay. Bẻ nhẹ một bên càng, nếu nghe tiếng rắc nhỏ thì nhựa đã giòn và có thể gãy bất ngờ khi đang đeo.
Trên tròng khói, dấu hiệu riêng cần chú ý là màu nhạt dần và nhạt không đều giữa các vùng, quan sát bằng cách so với một chiếc còn mới cùng loại. Kèm theo đó là các dấu hiệu chung: mạng vạch xước toé quầng khi soi ngược sáng, càng giãn khiến kính tụt, đệm mũi chai cứng, bản lề rơ.
Cách kéo dài tuổi thọ đơn giản nhất là không để kính phơi nắng khi không dùng: cất vào túi vải, không gác lên nón hay treo ở cổ áo giữa trưa, không để trên táp lô xe. Làm sạch nhờ nước trong cùng khăn sợi nhỏ đã thấm ẩm, tránh cồn cùng dung dịch có amoniac. Trang bị đúng cho tổ ngoài trời là khoản đầu tư có hiệu quả kéo dài nhiều năm vì tổn thương mắt do bức xạ là loại không hồi phục được.
