Rất nhiều thiết bị che mặt lưu hành ở thị trường trong nước được giới thiệu bằng ba chữ quen thuộc: hàng nhập khẩu, sản xuất theo đơn đặt, xuất xứ nước ngoài. Ba chữ này trả lời câu hỏi hàng đi từ đâu về, nhưng không trả lời câu hỏi mà bộ phận an toàn cần: ai đứng tên chịu trách nhiệm khi có sự cố.
Sản xuất theo đơn đặt nói về quan hệ hợp đồng
Mô hình sản xuất theo đơn đặt nghĩa là một bên đặt hàng, một nhà máy khác làm ra sản phẩm. Bên đặt hàng có thể ghi tên mình lên vỏ, có thể chọn màu và kiểu dáng, có thể yêu cầu mức kỹ thuật cụ thể hoặc không yêu cầu gì. Đó thuần tuý là cách tổ chức sản xuất.
Vì vậy mô hình này tự nó không nói lên mức bảo vệ. Hàng làm theo đơn đặt có thể được kiểm tra rất chặt nếu bên đặt hàng đưa yêu cầu vào hợp đồng, và cũng có thể không được kiểm gì nếu hợp đồng chỉ nói về giá và thời gian giao. Người mua ở cuối chuỗi không nhìn thấy sự khác nhau đó trên vỏ hộp.
Bốn câu hỏi để lần ra pháp nhân chịu trách nhiệm
Câu thứ nhất: tên đầy đủ và địa chỉ của nhà máy sản xuất là gì. Không phải tên thương hiệu in trên vỏ, mà tên pháp nhân ghi trong tài liệu kỹ thuật. Đây là mắt xích duy nhất truy được khi cần đối chiếu về sau.
Câu thứ hai: tài liệu kỹ thuật của sản phẩm do ai ký. Câu thứ ba: báo cáo thử nghiệm mang số hiệu nào, do phòng thử nào thực hiện và ngày nào. Ba mẩu thông tin này ngắn, nằm gọn trong một dòng thư điện tử, và bên bán nghiêm túc trả lời được ngay.
Câu thứ tư: lô hàng sắp giao có phải cùng lô với mẫu đã thử hay không. Câu này hay bị bỏ qua nhất và lại là câu tạo ra khác biệt lớn nhất, vì một báo cáo thử của lô cũ không nói được gì về lô mới nếu nhà máy đã đổi vật liệu hoặc đổi dây chuyền.
Hồ sơ lô hàng cần giữ những gì và giữ bao lâu
Bộ hồ sơ tối thiểu gồm bốn thứ: phiếu giao hàng ghi rõ số lô, ảnh chuỗi ký hiệu chụp tại bàn nghiệm thu, bản sao tài liệu kỹ thuật, và thư trả lời của bên bán về bốn câu hỏi ở trên. Bốn thứ này nằm vừa trong một thư mục và tra lại được trong vài phút.
Thời hạn giữ nên bằng tuổi thọ dự kiến của thiết bị cộng thêm một khoảng dự phòng, chứ không theo niên độ kế toán. Thiết bị bảo vệ mắt có thể nằm trong xưởng nhiều năm, và câu hỏi về nó thường đến muộn hơn nhiều so với thời điểm mua.
Cũng cần nói thẳng một ranh giới hay bị nhòe: hàng nhập khẩu không đồng nghĩa với hàng đã được chứng nhận, và tên một quốc gia không phải là một cấp bảo vệ. Trang này chỉ ghi lại được thông tin nhập khẩu vì đó là tất cả những gì hồ sơ hiện có; mọi con số kỹ thuật phải lấy từ báo cáo thử của đúng lô.
Khi nhà cung cấp đổi nguồn hàng giữa chừng
Tình huống này rất phổ biến với hàng làm theo đơn đặt: cùng một mã, cùng một vỏ, nhưng lô sau ra từ nhà máy khác. Người dùng không nhận ra vì hình thức giống hệt, chỉ tổ trưởng để ý mới thấy tấm kính lắp hơi khác hoặc nút chỉnh xoay nhẹ hơn.
Cách chặn là đưa vào hợp đồng khung một điều khoản ngắn: bên bán phải thông báo bằng văn bản trước khi đổi nhà máy sản xuất, và lô đầu tiên từ nguồn mới phải kèm báo cáo thử mới. Điều khoản này không làm tăng giá và loại bỏ được phần lớn rủi ro âm thầm.
