Hỏng sớm mà không lập được hồ sơ thì coi như không có chuyện gì xảy ra
Trong mọi lô hàng đều có vài đôi hỏng sớm hơn phần còn lại. Nếu đó là con số lẻ tẻ thì bình thường; nếu nhiều đôi hỏng cùng một kiểu và cùng một chỗ trong thời gian ngắn thì đó là lỗi lô, và bên bán có nghĩa vụ xử lý. Vấn đề nằm ở chỗ chứng minh.
Với giày vải hỏng sớm cần lập hồ sơ, gần như không nơi nào giữ lại được bằng chứng. Người lao động vứt đôi hỏng đi rồi lên kho xin đôi khác, thủ kho ghi một dòng xuất kho, và tới lúc phát hiện ra quy luật thì không còn hiện vật nào để đối chiếu.
Riêng kiểu lười còn có một dạng hỏng sớm rất đặc trưng: gót trượt lên xuống trong lòng giày ở mỗi bước, mài lớp lót phía sau thành mảng nhẵn bóng chỉ sau vài tuần. Đây có thể là lỗi phom của lô hàng, nhưng cũng có thể là do phát sai cỡ, và hai nguyên nhân đó phải phân biệt được.
Nơi nào giao được và nơi nào phải rút mẫu này ra
Giao được cho khu vực khô ráo, nhịp di chuyển vừa phải, nhiều lần ra vào trong ca: chuyền lắp ráp, phòng kiểm hàng, kho linh kiện, khu văn phòng xưởng. Ở những chỗ này kiểu lười phát huy đúng ưu thế và tuổi thọ đủ để so sánh giữa các lô.
Phải rút mẫu này ra khỏi vị trí có vật rơi hay vật lăn, do không có pho mũi và thân hoàn toàn mềm. Rút khỏi nền còn đinh và mảnh sắc, rút khỏi khu ngâm nước và khu rửa sàn, rút khỏi công việc phải leo bậc thang nhiều lần trong ca.
Cũng cần phân biệt hỏng sớm với dùng sai. Một đôi bị mòn thủng sau ba tuần ở khu vực lẽ ra không được giao cho nó thì đó không phải lỗi lô. Vì thế mọi hồ sơ khiếu nại đều phải kèm thông tin vị trí làm việc, nếu không bên bán có quyền từ chối và họ đúng.
Bốn thứ phải thu thập ngay khi đôi giày đầu tiên hỏng sớm
Thứ nhất là hiện vật: giữ lại nguyên đôi giày hỏng, không giặt, cho vào túi ghi rõ mã hàng, cỡ, ngày phát và ngày hỏng. Thứ hai là ảnh: chụp bốn góc gồm mặt đế, chân đế, lòng giày sau khi rút lót, và vùng hỏng ở cự ly gần có vật tham chiếu kích thước bên cạnh.
Thứ ba là dữ liệu vị trí: người dùng làm ở đâu, mặt nền loại gì, quãng đường di chuyển ước tính trong ca. Thứ tư là mã lô ghi trên hộp hoặc trên nhãn khâu, thứ thường bị vứt đi đầu tiên nhưng lại là mối nối duy nhất giữa đôi giày và lô sản xuất.
Bốn thứ này nên gom vào một biểu mẫu một trang dán ở kho, dùng chung cho mọi trường hợp giày bảo hộ hỏng sớm hơn dự kiến. Có biểu mẫu thì thủ kho làm được ngay, không cần chờ ai hướng dẫn và không bỏ sót thông tin nào.
Bảo quản đúng cách và ba bằng chứng chụp được
Bảo quản đúng cách vừa kéo dài tuổi thọ vừa giúp khiếu nại có sức thuyết phục: giặt tay nước mát, không ngâm lâu, phơi thoáng tránh nắng gắt, không sấy nóng, cất nơi khô. Bên bán rất hay viện dẫn lỗi bảo quản, nên làm đúng ngay từ đầu là cách phòng thủ tốt nhất.
Bằng chứng thứ nhất chụp được: mảng nhẵn bóng ở lót vùng gót, chụp sau khi rút lót ra và soi đèn chếch. Đây là dấu của việc gót trượt liên tục và là cơ sở để bàn về phom hoặc về cỡ đã phát.
Bằng chứng thứ hai là khe hở giữa vải và cao su ở chân đế, chụp lúc đang bóp ngang. Bằng chứng thứ ba là vết rách chạy dọc theo một đường may. Có một trong ba thì dừng dùng và lập hồ sơ ngay, vì mỗi đôi giữ lại được là một lần đàm phán có căn cứ với nhà cung cấp.