Mái tôn là mặt bằng dốc, nóng và không chịu được lực tập trung
Thợ thi công mái tôn và lắp tấm pin trên mái làm việc trên một mặt phẳng nghiêng, thường nóng tới mức không thể chạm tay vào buổi trưa, và phía dưới chỉ có xà gồ cách nhau đều đặn. Bước đúng vào xà gồ thì chắc, bước lệch ra giữa tấm tôn thì tấm tôn có thể oằn xuống.
Trên mặt nghiêng, lực không phân bố đều dưới bàn chân như trên nền phẳng. Phần lớn trọng lượng dồn vào mép trong hoặc mép ngoài của đế tuỳ theo hướng đi, khiến một bên đế mòn nhanh hơn hẳn bên kia. Đây là kiểu mòn không gặp ở bất kỳ môi trường nào dưới mặt đất.
Yếu tố thứ ba là nhiệt truyền từ mặt tôn lên. Ở buổi trưa nắng, mặt tôn nóng liên tục hàng giờ, và lớp đế phải chịu nhiệt suốt thời gian đó. Vật liệu đế bị hun nóng lặp lại sẽ chai bóng, mất độ đàn hồi và mòn nhanh hơn mức bình thường rất nhiều.
Ba điều đôi giày này tuyệt đối không làm được
Thứ nhất, giày không chống rơi ngã. Trên mái, phần bảo vệ chính luôn phải là hệ chống rơi gồm dây đai toàn thân, dây neo và điểm neo đủ chắc. Đôi giày chỉ giúp người thợ đứng vững hơn trong lúc thao tác, và không bao giờ được coi là lý do để bỏ qua hệ chống rơi.
Thứ hai, không bước lên tấm lấy sáng hoặc phần mái đã cũ mà chỉ dựa vào cảm giác chân. Tấm lấy sáng có thể vỡ dưới sức nặng người mà không báo trước, và không có đôi giày nào thay được việc khảo sát mái cùng bố trí ván công tác trải trên xà gồ.
Thứ ba, khi làm việc với tấm pin và hệ dây điện thì phải nhớ rằng giày an toàn thông thường không phải trang bị cách điện. Công việc trên hoặc gần phần mang điện thuộc một họ tiêu chuẩn riêng, với loại giày ủng riêng và quy trình riêng.
Mua kèm khảo sát mái và định mức riêng cho tổ trên cao
Trước khi chốt cấu hình, hãy khảo sát các loại mái mà tổ sẽ làm trong năm: độ dốc phổ biến, loại tôn, khoảng cách xà gồ, có hay không tấm lấy sáng. Bảng khảo sát này quyết định cả cấu hình giày lẫn phương án ván công tác, và nên làm một lần cho cả năm.
Định mức của tổ trên cao nên tách khỏi tổ dưới đất. Điều kiện làm việc khắc nghiệt hơn, hao mòn nhanh hơn, và quan trọng nhất là hậu quả của một đôi giày kém trên mái nặng hơn nhiều so với dưới đất. Đây là chỗ không nên tiết kiệm.
Dấu hiệu đặc trưng của nghề làm mái là đế mòn vẹt hẳn về một phía. Đặt đôi giày trên mặt bàn và nhìn từ phía sau, nếu thân giày nghiêng rõ so với phương thẳng đứng thì đế đã mòn lệch tới mức bàn chân không còn đứng cân bằng. Trên mái dốc, đó là tình trạng rất nguy hiểm.
Dấu hiệu thứ hai là mặt đế chai bóng và cứng do bị hun nóng nhiều lần. Bóp thử thành đế, nếu vật liệu không còn đàn hồi và bẻ nghe tiếng rắc khô thì khả năng bám trên tôn nóng đã giảm mạnh, dù hình dạng vân vẫn nhìn thấy rõ.
Dấu hiệu thứ ba là các gờ vân bị bo tròn hết cạnh. Sờ ngang bằng đầu ngón tay, nếu không còn cảm nhận được cạnh sắc của gờ thì hệ vân đã hết tác dụng gạt nước và bụi. Với công việc trên mái, đây là mốc loại bỏ, không nên chờ tới khi vân mòn phẳng hẳn.