Trong tủ vật tư của một xưởng cơ khí thường có vài kiểu găng da trông na ná nhau. Chúng khác nhau ở chỗ ít ai để ý nhất, là con vật cho tấm da. Ba nguồn phổ biến là da bò, da heo và da cừu, và ba nguồn ấy cho ba tính nết hoàn toàn khác nhau khi đặt vào tay thợ.
Ba nguồn da và tính nết của từng loại
Da bò có bó sợi dày và đan chặt, nên dai, chịu mài mòn tốt và giữ dáng lâu. Đổi lại nó cứng, cần thời gian dùng cho mềm, và làm giảm cảm giác đầu ngón ngay từ những giờ đầu. Đây là lựa chọn quen thuộc cho bốc xếp, hàn que và những việc va chạm nhiều.
Da heo có cấu trúc lỗ chân lông xuyên suốt bề dày, dễ nhận ra bằng những chấm nhỏ xếp thành cụm ba. Nhờ các lỗ này, da heo thoáng hơn và ít bị cứng lại sau khi ẩm rồi khô, nên nó hợp với công việc ngoài trời hoặc tay hay ra mồ hôi.
Da cừu mỏng và mềm nhất trong ba loại, cho cảm giác gần như đeo găng vải. Người thợ cảm nhận được đường gờ trên chi tiết, xoay được núm chỉnh nhỏ, và cầm được que phụ mảnh mà không phải tháo găng ra.
Vì sao thợ hàn TIG hay tìm da cừu
Hàn TIG là công việc của bàn tay khéo. Một tay giữ mỏ ở khoảng cách rất gần vũng hàn, tay kia đưa que phụ vào từng nhịp. Sai lệch vài milimet là mối hàn hỏng, nên bất cứ thứ gì làm dày lớp ngăn giữa da tay và vật thể đều bị thợ phản đối.
Da cừu giải quyết đúng nhu cầu đó. Nó đủ mỏng để giữ cảm giác, đủ kín để chắn tia lửa nhỏ và hơi nóng hắt lại từ vũng hàn. Với công việc hàn tinh, đó thường là đánh đổi hợp lý hơn so với việc đeo găng dày rồi tháo ra liên tục mỗi khi cần chỉnh que.
Kiểu hỏng riêng mà da cừu hay gặp
Điểm yếu của da cừu không nằm ở chỗ nó rách, mà ở chỗ nó thủng. Một giọt kim loại nóng bắn trúng sẽ để lại lỗ tròn nhỏ như đầu kim, gần như không thấy nếu không soi ngược sáng, và lỗ ấy không bao giờ tự liền.
Hai chỉ số hay được hỏi nhất, là độ dày tấm da tính bằng milimet và nguồn gốc tấm da, đều không xuất hiện ở bất kỳ trường dữ liệu nào của mã hàng, nên người mua nào cần chúng phải hỏi thẳng nhà cung cấp và yêu cầu ghi vào phiếu giao hàng.
Thói quen nên tập cho thợ TIG là soi găng ngược sáng cuối mỗi ca, tập trung ở vùng mu bàn tay và mặt trong cổ tay, hai chỗ hứng giọt bắn nhiều nhất. Đếm được quá năm lỗ thì đôi găng đã tới lúc thay, dù nhìn tổng thể vẫn còn rất mới.
Ghi loại da vào đơn hàng để khỏi bị giao nhầm
Trên phiếu đề nghị mua, dòng ghi găng da hàn là chưa đủ. Nên viết rõ nguồn da mong muốn, phương pháp hàn sẽ dùng, và ghi thêm câu không thay thế bằng loại da khác nếu chưa được xác nhận. Vài chữ đó tránh được phần lớn các lần giao nhầm.
Với vị trí hàn liên tục cả ca, phần thân cũng nên được tính cùng lúc bằng quần áo chịu nhiệt trang bị cùng cho tổ hàn TIG. Và xin nhắc lại điều dễ hiểu nhầm nhất: da cừu mềm hơn không có nghĩa nó chịu nhiệt lâu hơn hay chống mài mòn tốt hơn da bò, mà chỉ có nghĩa nó phục vụ một kiểu công việc khác, nên hãy chọn theo việc chứ đừng chọn theo cảm giác lúc thử tay.