Neo Cao Hơn Đầu Hay Ngang Chân Là Khác Biệt Lớn Nhất Của Một Cú Rơi
Mức nghiêm trọng của một cú rơi không do độ cao làm việc quyết định, mà do vị trí điểm neo so với điểm móc trên người. Cùng một bộ đai, cùng một sợi dây, chỉ cần dời điểm neo từ trên đầu xuống ngang bàn chân là quãng rơi tự do và năng lượng phải tiêu tán thay đổi hoàn toàn.
Có ba trường hợp cần nhớ. Neo đặt trên đầu và dây căng thì quãng rơi tự do gần bằng không, đây là mục tiêu cần hướng tới. Neo đặt ngang tầm điểm móc thì quãng rơi tự do bằng đúng chiều dài dây. Neo đặt ngang bàn chân hoặc thấp hơn điểm móc thì quãng rơi tự do bằng hai lần chiều dài dây, và đây là trường hợp nguy hiểm nhất.
Trường hợp thứ ba nguy hiểm vì ba lý do cộng dồn. Năng lượng phải tiêu tán tăng gấp đôi trong khi chiều dài dây để tiêu tán không đổi. Đó cũng đúng là mức xấu nhất mà tiêu chuẩn từng dùng để chứng nhận, tức không còn dư địa an toàn. Và neo thấp thường kéo theo dây vắt qua mép kết cấu, làm tăng nguy cơ dây bị cắt.
Bố Trí Neo Đúng Và Bốn Chỗ Không Bao Giờ Được Lấy Làm Neo
Quy tắc thực hành gọn trong một câu: đặt neo cao hơn đầu, càng cao càng tốt, và giữ dây căng. Nếu buộc phải neo thấp thì phải dùng thiết bị được chứng nhận riêng cho tình huống neo ở mức chân, chứ không dùng dây thông thường rồi hy vọng. Ngoài ra cần hạn chế di chuyển ngang xa điểm neo để tránh cú rơi kiểu lắc quả lắc va vào kết cấu.
Bốn chỗ không bao giờ được lấy làm neo cho hệ chặn rơi: lan can, đường ống và ống luồn dây điện, bậc thang hoặc thanh biên của thang, và giàn giáo chưa được người có thẩm quyền đánh giá riêng cho mục đích neo. Lan can bị cấm dứt khoát theo quy định của cơ quan an toàn Hoa Kỳ; ba nhóm còn lại chưa từng được chứng minh chịu nổi tải của một cú rơi.
Để so sánh, neo cho hệ chống rơi ngã theo tiêu chuẩn châu Âu phải chịu mười hai kilô niutơn với neo kim loại cùng mức mười tám kilô niutơn khi có chi tiết chịu tải phi kim loại chưa chứng minh được độ bền lâu dài, còn quy định của Hoa Kỳ đặt mức hai mươi hai phẩy hai kilô niutơn cho mỗi người. Thang thì được thiết kế cho tổng tải một trăm năm mươi kilôgam, tức chưa tới một phần mười mức đó.
Khảo Sát Cao Độ Điểm Neo Trước Khi Trang Bị Cho Tổ
Trước khi mua, nên lập một bảng ghi từng vị trí làm việc kèm ba thông tin: cao độ điểm neo dự kiến, cao độ điểm móc trên người khi đứng thao tác, và khoảng trống còn lại phía dưới. Bảng này cho biết ngay vị trí nào đang rơi vào trường hợp neo thấp và cần xử lý trước khi tổ vào việc.
Nếu công trình chưa có điểm neo hợp lệ ở cao độ mong muốn thì phần việc cần làm là lắp bổ sung neo, không phải mua thêm đai. Thang chỉ nên dùng để tiếp cận vị trí làm việc chứ không dùng làm điểm neo; khi cần phương tiện tiếp cận, có thể xem thang nhôm dùng để tiếp cận vị trí làm việc.
Cấu hình một móc phù hợp khi tổ làm việc tại vị trí cố định với điểm neo đã cố định sẵn ở trên cao. Có thể đối chiếu đai toàn thân một móc bản trong nước để chốt số lượng theo bảng khảo sát, và giữ lại bảng đó làm căn cứ cho các đợt bổ sung sau.
Dấu Vết Trên Dây Kể Lại Điểm Neo Đã Được Đặt Ở Đâu
Khi kiểm tra định kỳ, phần dây gần móc thường tiết lộ thói quen bố trí neo của cả tổ. Mài mòn tập trung ở một mặt cho thấy dây thường xuyên tì lên một cạnh; sợi tưa cục bộ cho thấy dây bị vắt qua mép; còn vết bóng lì và cứng là dấu hiệu ma sát nhiệt. Đây là những thông tin nên ghi lại để chỉnh cách làm chứ không chỉ để loại bỏ thiết bị.
Người đeo tự kiểm trước mỗi lần dùng, rà chậm hết chiều dài dây qua tay dưới ánh sáng rõ. Kiểm tra chi tiết do người được phân công đủ trình độ làm và lập hồ sơ theo mã định danh của từng bộ, rút ngắn chu kỳ ở môi trường có cạnh sắc, bụi mài hoặc hơi hoá chất.
Loại bỏ khi có chỗ cứa trên rìa dây bản đạt một milimét trở lên, chỉ may đứt, vải láng bóng vì nóng, bề mặt bong mảng vì hoá chất, phần kim loại biến dạng, hoặc mất mã định danh. Bộ từng ngăn một cú rơi là phải huỷ bỏ. Đầu tư vào việc lắp đủ điểm neo cao thường rẻ hơn nhiều so với chi phí đổi toàn bộ thiết bị sau một sự cố.
