3M Scotchrap 50 và 51 là băng bọc chống ăn mòn nền nhựa dẻo có keo, dùng để bọc ống thép, khớp nối, mối hàn và phụ kiện đường ống trước khi lấp đất hoặc trước khi phơi ra môi trường ẩm. Đây là vật tư bảo vệ kết cấu kim loại, không phải băng bọc mối nối điện và cũng không phải trang bị bảo hộ. Trong danh mục băng dán kỹ thuật của kho, nhóm này đứng riêng vì bài toán nó giải là ăn mòn chứ không phải điện áp.
Ăn mòn đường ống là bài toán về nước và không khí
Thép chôn dưới đất hoặc đặt ngoài trời bị ăn mòn khi có đủ ba thứ cùng lúc: kim loại, chất điện ly là nước có muối khoáng, và oxy. Đất ẩm cung cấp đủ cả ba, và tốc độ ăn mòn tăng mạnh ở những chỗ có dòng điện lạc, có chênh lệch loại đất hoặc có tiếp xúc giữa hai kim loại khác nhau. Hậu quả không phải là gỉ đều trên toàn tuyến mà là các hố ăn mòn cục bộ đâm thủng thành ống ở đúng chỗ khó phát hiện nhất.
Lớp bọc bằng băng làm một việc duy nhất nhưng làm triệt để: cắt đường tiếp xúc giữa nước đất và bề mặt thép. Vì vậy chất lượng lớp bọc được đo bằng độ kín liên tục, không đo bằng độ dày. Một lớp bọc dày mà hở một khe nhỏ ở mối hàn còn tệ hơn lớp mỏng liền mạch, bởi nước lọt vào rồi đọng lại bên dưới màng và ăn mòn tập trung tại đúng điểm hở.
Hệ lớp lót và lớp băng phải đi cùng nhau
Băng bọc chống ăn mòn được thiết kế làm việc như một hệ, không phải một cuộn đơn lẻ. Bề mặt thép trước hết phải được làm sạch tới mức lộ kim loại, hết gỉ rời, hết dầu mỡ và hết bụi, thường bằng bàn chải sắt hoặc dụng cụ đánh gỉ. Sau đó bề mặt được phủ một lớp lót chuyên dụng để tăng bám dính và làm phẳng vi mô, chờ khô theo đúng hướng dẫn, rồi mới quấn băng lên. Bỏ lớp lót là nguyên nhân bong lớp bọc phổ biến nhất tại hiện trường.
Khi quấn, thực hành thông dụng là quấn theo hình xoắn ốc, kéo băng căng đều tay, chồng mí theo tỷ lệ mà nhà sản xuất quy định cho chính mã băng đang dùng, và quấn phủ qua điểm bắt đầu cùng điểm kết thúc một đoạn về phía phần đã bọc sẵn. Ở mối hàn, mặt bích và các chỗ đổi tiết diện, phải quấn thêm lớp để bù hình dạng, vì đó là nơi màng bị kéo mỏng và hở trước tiên. Dụng cụ làm sạch bề mặt cho công đoạn này nằm ở nhóm bàn chải công nghiệp đánh gỉ bề mặt kim loại.
Không nhầm với băng cách điện của công việc điện
Hai họ băng này trông giống nhau ở chỗ cùng là nhựa dẻo có keo, nhưng phục vụ hai mục tiêu tách biệt. Băng chống ăn mòn được đánh giá theo khả năng chống thấm, chống thấm hơi và bám dính lâu dài dưới đất; băng cách điện được đánh giá theo độ bền điện môi trong phạm vi điện áp của tiêu chuẩn tương ứng. Không lấy cuộn này quấn mối nối dây, và cũng không lấy băng điện đi bọc ống chôn.
Cần nói rõ thêm một ranh giới: lớp bọc chống ăn mòn không bảo vệ người và không có vai trò gì trong an toàn điện. Nếu tuyến ống đi cùng hành lang với cáp lực hoặc nằm trong khu vực có thiết bị mang điện, an toàn của đội thi công vẫn do trình tự cắt điện, kiểm tra xác nhận đã hết điện bằng thiết bị thử phù hợp rồi đặt tiếp địa quyết định. Cuộn băng không rút bớt được bước nào trong trình tự đó, và cũng không được viện dẫn để bỏ bước nào.
Nghiệm thu lớp bọc trước khi lấp đất
Trước khi lấp, nên kiểm bằng mắt toàn tuyến vừa bọc: mép băng phải nằm phẳng, không có nếp gấp hình cánh bướm ở chỗ cong, không có bọt khí lớn, không có đoạn lộ kim loại. Nhiều dự án còn yêu cầu dò điểm hở bằng thiết bị dò trước khi hoàn trả mặt bằng, vì sau khi lấp thì chi phí tìm và sửa cao gấp nhiều lần. Cuộn băng lưu kho nơi khô mát, không phơi nắng, không để cạnh nguồn nhiệt, và nên dùng theo thứ tự nhập trước xuất trước. Công nhân thi công cần găng tay bảo hộ chống dầu mỡ và cạnh sắc khi xử lý mép thép và lớp lót.
