Vòi rửa hoá chất phòng thí nghiệm WJH1331-1 là một thiết bị nhỏ nối vào một hệ thống lớn. Rủi ro đáng nói nhất của nó không nằm trong phòng thí nghiệm, mà nằm ở phần đường nước chung của cả toà nhà.
Một đoạn ống mềm và cả toà nhà
Thao tác quen thuộc: cắm một đoạn ống mềm vào đầu ra của vòi để dẫn nước xuống chậu, xuống bể ngâm, hoặc xuống can chứa. Tiện, nhanh, và ai cũng làm. Trong đa số thời gian nó vô hại.
Vấn đề xuất hiện khi đầu tự do của đoạn ống đó nằm chìm trong chất lỏng, ví dụ trong chậu đang ngâm dụng cụ bằng dung dịch tẩy. Lúc đó đường nước sạch và một vũng hoá chất được nối thông với nhau bằng một cột nước liên tục. Điều duy nhất giữ cho hoá chất không đi ngược lên là áp suất trong đường ống.
Cơ chế đi ngược diễn ra thế nào
Khi áp suất phía nguồn giảm xuống thấp hơn áp suất phía đầu ra, dòng chảy đảo chiều. Chất lỏng ở phía hạ lưu bị hút vào đường ống và đi ngược về hệ cấp nước. Hiện tượng này không cần bơm, chỉ cần một chênh áp và một đường thông không bị ngắt.
Trường hợp nặng hơn xảy ra khi đầu ống được nâng cao hơn thiết bị chống hút ngược trên thân vòi, làm mất tác dụng của chính bộ phận được đặt ở đó để cắt dòng đảo chiều. Vì thế thiết bị chống hút ngược trên vòi phòng thí nghiệm không phải phụ kiện trang trí, và cách đi ống mềm cũng là một phần của biện pháp an toàn. Danh mục thiết bị phòng thí nghiệm nối vào hệ nước toà nhà nên ghi rõ yêu cầu này ngay từ khâu thiết kế.
Ba tình huống mất áp hay gặp
Thứ nhất, vỡ ống trên tuyến cấp chính. Áp suất trong nhánh nhà sụt rất nhanh và sụt trên toàn bộ các tầng cùng lúc.
Thứ hai, bơm tăng áp dừng vì mất điện hoặc vì bảo trì. Đây là tình huống thường xuyên nhất và hay bị coi là vô hại.
Thứ ba, lực lượng chữa cháy lấy nước từ hệ thống, khiến lưu lượng tăng vọt và áp suất tại các nhánh cuối rơi xuống rất thấp. Điểm chung của cả ba: chúng xảy ra ngoài tầm kiểm soát của phòng thí nghiệm và không báo trước.
Việc cần làm ở phía người sử dụng
Thứ nhất, đưa quy tắc đi ống mềm vào nội quy phòng: không để đầu ống chìm trong chất lỏng, và luôn treo đầu ống lên khi không dùng. Thứ hai, kiểm tra định kỳ bộ phận chống hút ngược trên từng vòi, vì đây là chi tiết cơ khí và mọi chi tiết cơ khí đều hỏng theo thời gian. Thứ ba, ghi rõ trong hồ sơ vị trí nào có đầu nối ống mềm, để bộ phận kỹ thuật toà nhà biết chỗ cần lưu ý.
