Gần như mọi cuộc trao đổi về chống trơn đều diễn ra như thể người đi luôn ở trên một mặt phẳng nằm ngang. Nhưng những cú trượt để lại hậu quả nặng thì hầu như không xảy ra ở đó. Chúng xảy ra ở mép bậc thang, trên tấm ván bắc lên thùng xe và trên đoạn dốc dẫn xuống hầm, tức là ở những chỗ mà bàn chân chỉ chạm đất bằng một đầu.
Mặt phẳng nằm ngang là trường hợp dễ nhất
Trên mặt phẳng, cả bàn chân đặt xuống cùng lúc, diện tích chạm đạt mức lớn nhất, và trọng lượng người ép gần như vuông góc với mặt đất. Đó là điều kiện thuận lợi nhất mà một đôi đế có thể gặp. Nếu một đôi giày trượt ngay trong hoàn cảnh này thì nó đã hỏng hoặc đã mòn hết, chứ không còn là chuyện chọn sai.
Cần chèn một ghi chú vào đúng chỗ này. Cụm chữ chống trơn nằm trên tên hàng là mô tả hoa văn của đế, không phải kết quả của một phép đo. Hồ sơ đang lưu cho mã này không có báo cáo thử trượt, không có hệ số ma sát, không có ký hiệu bổ sung nào đi kèm. Muốn có con số thì phải yêu cầu nhà cung cấp gửi báo cáo thử nghiệm gắn với đúng model, chứ không suy ra được từ ảnh chụp đế.
Mặt phẳng còn dễ ở một điểm nữa ít ai để ý. Trượt nhẹ trên mặt bằng thường kết thúc bằng một bước loạng choạng rồi người đi lấy lại thăng bằng. Trên dốc và trên bậc thang thì không có bước thứ hai để cứu, vì chỗ đặt chân tiếp theo hoặc thấp hơn hẳn hoặc không có gì.
Ba địa hình nghiêng gặp mỗi ngày
Thứ nhất là bậc thang đọng nước. Ở đây chỉ phần trước bàn chân đặt lên mặt bậc còn gót treo ngoài khoảng không, và toàn bộ việc giữ người nằm ở một dải hẹp ngay sau các ngón. Khi xuống thang, tình huống đảo lại và cạnh bậc trở thành đường tiếp xúc duy nhất.
Thứ hai là tấm ván hoặc tấm thép bắc lên thùng xe, lên hố móng, lên sàn công tác. Mặt nghiêng, thường có nước, đôi khi phủ một lớp bùn mỏng đã bị người đi trước mang lên. Đây là chỗ hay xảy ra ngã kèm theo vật đang khiêng, nên hậu quả thường nặng gấp đôi.
Thứ ba là dốc bê tông dẫn xuống kho chìm hoặc hầm để xe. Khi đi xuống, gót chạm trước và toàn bộ việc hãm dồn về vùng gót. Người đi thường không nhận ra là mình đang phanh bằng một diện tích chỉ bằng vài đầu ngón tay, cho tới khi diện tích đó không đủ.
Vùng gót và vùng mũi quyết định nhiều hơn phần giữa
Lý do rất cơ học. Trên mặt nghiêng, thành phần lực kéo người trượt dọc theo mặt dốc lớn hơn, trong khi diện tích chạm lại nhỏ đi vì chỉ một đầu bàn chân tiếp xúc. Đây cũng chính là lý do bản tiêu chuẩn năm 2022 siết chặt vị trí thử: thay vì cho phép thử ở bất kỳ phần nào của đế như bản trước, nó bắt buộc thử ở vùng gót lúc tiếp đất và vùng mũi lúc đẩy người đi tới.
Hệ quả khi chọn hàng rất dễ áp dụng. Cầm đôi ủng lên thì nhìn vùng gót và vùng mũi trước tiên, xem hai vùng đó còn cạnh sắc và còn rãnh hay đã bị mài lì. Phần giữa lòng đế trông đẹp nhưng nó là phần ít chạm đất nhất trong các tình huống nguy hiểm.
Phần còn lại nằm ở cách lên xuống. Khi xuống thang thì quay mặt vào thang và giữ ba điểm tiếp xúc, không quay lưng ra ngoài cho nhanh. Khi lên xuống dốc thì để trống ít nhất một tay, vì ôm vật bằng cả hai tay đồng nghĩa với việc bỏ hết phương án cứu vãn nếu chân trượt.
Đọc chữ chống trơn trên nhãn cho đúng
Ranh giới đáng nói nhất của cả nhóm hàng này nằm ở chính phép thử. Các phép thử trượt tiêu chuẩn được tiến hành trên tấm nền phẳng đặt nằm ngang, với một chất gây trơn xác định trong phòng thí nghiệm. Kết quả ấy không mô phỏng mặt dốc, không mô phỏng cạnh bậc thang và không mô phỏng lớp bùn ngoài hiện trường. Một đôi đạt phép thử vẫn có thể trượt ở đúng chỗ mà phép thử không kiểm tới, và điều đó không có nghĩa là báo cáo sai.
