Thùng rác nhựa 60 lít là viên gạch cơ bản để dựng một bộ thùng phân loại. Thay vì mua một thùng thật to, nhiều đơn vị ghép hai tới bốn thùng cỡ này thành một cụm đặt cạnh nhau. Mô hình đó phù hợp với nhóm doanh nghiệp có lượng rác vừa phải, và pháp luật cũng nhìn nhóm này khác với nhóm phát sinh khối lượng lớn.
Vì sao mô hình cụm thùng nhỏ hợp với đơn vị phát sinh ít
Quy định hiện hành đặt một ranh giới ở mức ba trăm kilôgam mỗi ngày. Dưới mức đó, cơ quan, tổ chức, cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ và chủ đầu tư hạ tầng khu sản xuất tập trung được lựa chọn cách quản lý chất thải rắn sinh hoạt giống như hộ gia đình, cá nhân. Đây là quyền lựa chọn, không phải nghĩa vụ bắt buộc.
Chọn cách đó nghĩa là đi theo nguyên tắc phân loại thành các nhóm cơ bản ngay tại nơi phát sinh, rồi chuyển giao theo tuyến thu gom chung. Cụm thùng nhỏ đặt cạnh nhau phục vụ đúng mô hình này: mỗi thùng nhận một dòng, người bỏ rác chỉ cần bước một bước là chọn đúng chỗ.
Dựng một cụm thùng chạy được trong thực tế
Số ngăn nên bám vào quy định phân loại mà tỉnh nơi đơn vị đặt trụ sở đang áp dụng, vì phần chi tiết hoá thuộc thẩm quyền của Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh. Không có một con số ngăn chung cho cả nước.
Các thùng trong cụm nên cùng cỡ và cùng kiểu nắp, để tổ vệ sinh dùng chung một loại túi lót và thao tác giống nhau ở mọi điểm. Sự đồng bộ này tiết kiệm nhiều hơn vẻ ngoài của nó.
Nhãn dán phải nằm ở mặt trước ngang tầm mắt, ghi rõ nhận gì và không nhận gì, kèm hình vật phẩm cụ thể thay vì chỉ ghi tên nhóm. Riêng màu vỏ thùng thì nên coi là công cụ nhận diện nội bộ, vì ở cấp trung ương quy định màu hiện hành là quy định cho bao bì đựng chất thải chứ không phải cho vỏ thùng.
Biết mình đang ở phía nào của ngưỡng
Cách ước lượng đơn giản là cân toàn bộ lượng rác chuyển giao trong bảy ngày liên tiếp rồi chia trung bình theo ngày, làm vào tuần sản xuất bình thường chứ không phải tuần cao điểm. Nếu con số nằm sát ranh giới, nên tính thêm một tuần cao điểm để biết biên độ dao động.
Kết quả này ảnh hưởng trực tiếp tới cách bố trí. Ở dưới ngưỡng, cụm thùng nhỏ rải theo khu vực là đủ. Khi vượt lên trên, mô hình phải chuyển sang khu tập kết nội bộ với thiết bị lưu chứa dung tích lớn, và cách chuyển giao cũng khác.
Dù ở phía nào, cần giữ đúng một ranh giới: bộ thùng chỉ là công cụ hỗ trợ thực hiện việc phân loại, còn nghĩa vụ phân loại và chuyển giao vẫn thuộc về chính đơn vị phát sinh chất thải.
