Thùng đựng rác thải y tế sắc vàng, sức chứa 60 lít dùng ở khoa phòng, phòng thủ thuật và các vị trí phát sinh chất thải lây nhiễm trong khuôn viên cơ sở y tế. Chữ vàng trên nhãn hàng này rất hay gây nhầm, vì trong hệ thống văn bản môi trường của Việt Nam có tới hai chữ vàng không liên quan gì tới nhau, và một trong hai đã bị bãi bỏ.
Hai chữ vàng thuộc hai hệ văn bản khác nhau
Chữ vàng thứ nhất nằm trong Thông tư 20/2021/TT-BYT về quản chất thải y tế ở phạm vi khuôn viên cơ sở y tế. Đây là hệ màu bắt buộc, áp thẳng cho túi, thùng và hộp, gắn với nhóm chất thải lây nhiễm. Chiếc thùng vàng trên trang này thuộc hệ đó.
Chữ vàng thứ hai nằm trong quy định về túi đựng chất thải rắn của hộ dân, hoàn toàn tách biệt với lĩnh vực y tế. Ở bản gốc Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, túi đựng chất thải thực phẩm có màu xanh và túi đựng chất thải rắn của hộ dân khác có màu vàng. Rất nhiều nội dung trên thị trường vẫn đang dẫn lại đúng câu này.
Điều đã thay đổi từ ngày 28 tháng 02 năm 2025
Thông tư 07/2025/TT-BTNMT sửa đổi, bổ sung Thông tư 02/2022/TT-BTNMT và có hiệu lực kể từ ngày ký, tức ngày 28 tháng 02 năm 2025. Điểm quy định màu bao bì đã được viết lại: bao bì màu xanh lá cây dùng cho chất thải thực phẩm, bao bì màu xám dùng cho chất thải rắn của hộ dân khác còn lại hoặc chất thải rắn của hộ dân không phân loại theo quy định.
Nói gọn, ở hệ rác sinh hoạt thì màu vàng đã được thay bằng màu xám, và màu xanh được nói rõ thành xanh lá cây. Bất kỳ tài liệu nào hiện còn ghi rác còn lại đựng bao bì màu vàng theo Thông tư 02/2022 đều đang trích một điều khoản đã bị sửa. Thẩm quyền quy định màu khác trên địa bàn vẫn thuộc về Uỷ ban nhân dân từng tỉnh, miễn bảo đảm đồng bộ trong toàn tỉnh.
Quy định màu đó áp cho bao bì, không áp cho vỏ thùng
Đây là chỗ dễ sai thứ hai. Điều khoản màu vừa nêu nằm trong nhóm yêu cầu kỹ thuật đối với túi đựng chất thải, và chỉ đặt ra trong tình huống địa phương thu giá dịch vụ thông qua giá bán bao bì. Không tìm được văn bản nào ở cấp trung ương bắt buộc màu cho vỏ thùng rác sinh hoạt.
Thêm một điểm nữa: nhóm chất thải có thể dùng lại hay đưa đi tái chế không được ấn định màu, văn bản chỉ yêu cầu lưu chứa trong bao bì thông thường bảo đảm không gây ô nhiễm. Vì vậy các bảng màu gán cam cho nhóm tái chế là thông lệ tự đặt, không phải quy định.
Riêng lĩnh vực y tế thì ngược lại, màu là bắt buộc và đi kèm yêu cầu ghi tên loại chất thải cùng biểu tượng trên dụng cụ lưu chứa. Cũng vì thế, không nên mang Thông tư 20/2021 áp cho thùng rác đặt trong nhà máy, vì văn bản chỉ điều chỉnh phạm vi khuôn viên cơ sở y tế.
