Cùng một cái nút, bấm hai lần trong cùng một ca, ra hai kết quả khác nhau — và cả hai đều đúng. Lần thứ nhất máy chạy ở chế độ chung, gộp cả nhóm hơi hữu cơ trong không khí lại thành một con số. Lần thứ hai máy chạy ở chế độ dành riêng cho một chất, con số tụt xuống thấp hẳn, vì phần lớn cái nền đã bị giữ lại trước khi mẫu tới được bộ phận cảm nhận. Người trực ca nhìn hai con số cạnh nhau thường hỏi con số nào mới thật. Cả hai đều thật; chúng chỉ đang trả lời hai câu hỏi khác nhau.
Chế độ riêng làm việc bằng cách bỏ bớt
Để tách một chất ra khỏi cái nền chung, mẫu không khí được cho đi qua một đoạn vật tư chuyên dụng có nhiệm vụ giữ lại phần không liên quan. Thứ đi tiếp tới bộ phận cảm nhận vì thế đã gọn hơn nhiều so với thứ vừa được hút vào.
Cách làm ấy có phần phải trả. Mỗi lần đo theo chế độ riêng kéo dài hơn một phép đo thường, và mỗi lần đo tiêu mất một đoạn vật tư không dùng lại được. Ca trực nào bấm chế độ riêng nhiều lần trong buổi thì cuối buổi phải kiểm lại tủ vật tư, không phải kiểm lại cái máy.
Chế độ chung và chế độ riêng không cộng vào nhau
Trong đầu nhiều người trực, chế độ riêng được hình dung như một tính năng cộng thêm: máy vốn đã đo được nhóm chung, nay biết thêm một chất nữa, vậy là rộng hơn. Cách hình dung này êm tai nhưng đi ngược với chuyện đang thật sự xảy ra bên trong.
Nên hiểu ngược lại thì đúng hơn: chế độ đo dành riêng cho một chất tách được chất đó ra khỏi nền, chứ không đo được tất cả những chất còn lại. Bật nó lên là một sự đánh đổi chứ không phải một sự bổ sung. Suốt quãng thời gian máy đang chạy chế độ riêng, mọi thứ khác trong không khí đều đang không được hỏi tới, và im lặng đó không có nghĩa là chúng đã biến mất.
Số đo lúc quạt chạy và số đo lúc quạt tắt
Một phép đo thực hiện giữa lúc gian nhà đang được thổi gió cưỡng bức và cũng phép đo ấy làm lại sau khi quạt đã dừng mươi phút cho ra hai bức tranh khác nhau. Không bức nào sai. Chúng mô tả hai trạng thái khác nhau của cùng một chỗ.
Vì vậy trong sổ ca, cạnh mỗi con số nên có một dòng ngắn ghi lúc đó quạt đang chạy hay đã tắt, cửa đang mở hay đã đóng. Thiếu dòng ấy thì vài tuần sau, chính người ghi cũng không đọc lại được con số của mình.
Và không nên lấy số đo trong lúc thông gió đang chạy hết sức để kết luận rằng chỗ rò đã được xử lý. Thông gió làm loãng, nó không vá được chỗ rò.
Nhận máy nên nhận kèm danh sách vật tư
Ảnh sản phẩm và tên đời máy thì trang này có sẵn. Còn mã hiệu của đoạn vật tư lọc dùng cho chế độ riêng, cùng với nhịp phải thay nó, thì trang này không có, và cũng không suy ra được từ hai thứ kia. Hai dữ kiện đó nằm trong tài liệu của đúng cấu hình, và chúng quyết định ca trực còn đo được lần thứ hai hay không.
Cho nên lúc bàn giao, thứ đáng hỏi không chỉ là cái máy. Đáng hỏi là danh sách vật tư đi kèm, số lượng đang có trong tủ trực, và ai chịu trách nhiệm bổ sung khi tủ vơi. Một chiếc máy còn tốt nhưng tủ trực trống thì ca sau vẫn không có số để ghi.
