Có một câu hay gặp trong biên bản kiểm tra hiện trường: máy đo được chất X ở mức Y. Câu ấy thường sai ở vế đầu chứ không sai ở vế sau. Với dòng máy dùng nguyên lý quang ion hoá, phân biệt được chỗ sai đó là điều kiện để đọc bản chào cho đúng.
Máy đếm được, nhưng không gọi được tên
Nguyên lý ở đây là chiếu một nguồn sáng năng lượng cao vào dòng khí mẫu. Những phân tử hữu cơ bay hơi bị bứt điện tử và trở thành hạt mang điện; máy đo dòng điện sinh ra từ đám hạt đó rồi quy ra một con số.
Có một ô để trống trong hồ sơ mã hàng: năng lượng của đèn dùng trong bộ phận quang ion hoá. Đó là thông số quyết định nhóm chất nào bị bứt điện tử và nhóm nào không, nên thiếu nó thì không kết luận được máy có thấy chất đang quan tâm hay không, và phải tra trong tài liệu của đúng đời máy.
Đọc bản chào thì đọc phần nào
Người so ba bản chào cạnh nhau thường bị hút vào bảng thông số. Nhưng phần quyết định chi phí vận hành lại nằm ở chỗ khác: danh sách vật tư phải mua lặp lại trong nhiều năm.
Ba dòng đáng gạch chân trong mọi bản chào loại này là đèn, đầu lọc và chai khí dùng để chỉnh máy. Ba thứ ấy quay vòng đều đặn và quyết định tổng chi phí sở hữu nhiều hơn con số ghi ở dòng đầu tiên.
Dòng thứ tư nên hỏi thêm: phụ kiện của đời máy này có lắp được cho đời trước hay không. Câu trả lời quyết định số lượng vật tư phải dự phòng cho cả kho.
Hệ số quy đổi là chỗ dễ trượt nhất
Một máy vừa xuất xưởng không phải là một cái thước vạn năng. Nó là cái thước đã được kẻ vạch theo đúng một chất, và mọi chất khác đều đọc gián tiếp qua bộ vạch đó. Nhà máy nào cũng nên dán sẵn bảng hệ số của vài chất mình hay gặp lên chính hộp đựng máy, để người ra hiện trường không phải nhớ bằng đầu.
Máy được chỉnh chuẩn theo một chất tham chiếu. Khi đem đo một chất khác, con số hiện ra phải nhân với một hệ số riêng của chất đó thì mới có nghĩa.
Hệ số này thay đổi rất mạnh giữa các chất. Bỏ qua bước quy đổi là nguyên nhân thường gặp của những kết luận sai lệch hẳn một bậc trong báo cáo hiện trường.
Nói lại cho gọn trước khi chốt đơn
Bộ phận quang ion hoá là một cách làm ion hoá hơi hữu cơ để đếm, không phải một phép phân tích cho biết đó là chất gì. Máy trả về một tổng lượng cho cả nhóm chất mà đèn của nó với tới được; muốn biết tên chất thì phải lấy mẫu và gửi phòng thử nghiệm.
Hiểu đúng điều đó thì bản yêu cầu kỹ thuật sẽ viết khác: thay vì đòi máy nhận diện chất, người mua sẽ đòi nêu rõ chất tham chiếu, hệ số quy đổi cho các chất thường gặp tại nhà máy, và danh mục vật tư quay vòng.
