Trên hệ thống, mã này chỉ đi kèm tên hàng, ảnh chụp và danh mục. Không có bảng cỡ, không có chiều dài lòng giày tính bằng milimet, không có mô tả nào về độ rộng phom. Đó là tình trạng chung của phần lớn hàng đi mưa bán theo lô, và nó dẫn thẳng tới rắc rối thường gặp nhất khi cấp phát: giày về đủ số lượng, đúng cỡ trên hộp, mà vẫn có người đi không được.
Một dải cỡ dùng chung cho hai nhóm bàn chân
Hai chữ nam nữ trên tên hàng là phát biểu về dải cỡ, không phải phát biểu về phom. Một mã bán cho cả hai nhóm thường được làm trên một phom duy nhất rồi kéo dài dải cỡ về cả hai đầu, thay vì dựng hai phom riêng. Điều này không sai và cũng không phải mánh khoé, nó chỉ là cách rẻ nhất để phủ được nhiều người mua bằng một khuôn.
Hệ quả thì rất thật. Ở đầu cỡ nhỏ, hình dáng vẫn giữ nguyên tỉ lệ của phom lớn, nên thường dôi ra ở gót và ở chỗ ngực bàn chân so với một bàn chân nhỏ thật sự. Người đi thấy giày dài vừa đủ nhưng chân vẫn lỏng, rồi tự hạ xuống nửa cỡ và lúc đó ngón chân lại chạm đầu giày.
Bàn chân có ba chiều, bảng cỡ chỉ ghi một
Ba chiều đó là chiều dài, chiều ngang lớn nhất ở ngực bàn chân, và vòng mu bàn chân. Cỡ số in trên hộp chỉ nói về chiều dài. Hai chiều còn lại không xuất hiện ở bất kỳ đâu trong quy trình mua bán thông thường, dù chúng mới là thứ quyết định người đi có chịu được cả ca hay không.
Chiều ngang sai còn làm hỏng chính đôi giày chứ không chỉ gây khó chịu. Bàn chân rộng nằm trong lòng giày hẹp sẽ nong vật liệu ra ở đúng vùng ngực bàn chân, mà vùng đó lại là vùng bị gập theo mỗi bước đi. Vừa bị kéo căng thường trực vừa bị uốn hàng nghìn lần một ngày là công thức để chỗ đó rách trước mọi chỗ khác.
Thiếu chiều theo hướng ngược lại cũng có giá của nó. Bàn chân hẹp nằm trong lòng giày rộng sẽ xê dịch ngang mỗi lần người đi đổi hướng hoặc bước xuống bậc. Chân đã trượt bên trong giày rồi thì hoa văn đế bên dưới không còn nhiều ý nghĩa, vì phần tiếp xúc với mặt đường không hề nhận được lực mà người đi tưởng là mình đang đặt vào.
Năm phút đo chân, dùng được cả năm
Cách làm không cần dụng cụ gì. Đặt một tờ giấy sát chân tường, đứng lên, dồn hẳn trọng lượng xuống, rồi vẽ viền quanh bàn chân. Đo chiều dài lớn nhất và chiều ngang lớn nhất của hình vẽ bằng milimet. Làm với cả hai chân, vì hai chân thường lệch nhau và số lớn hơn mới là số dùng để đặt hàng.
Hai chi tiết nhỏ làm số đo đáng tin hơn hẳn. Đo vào cuối buổi chiều thay vì buổi sáng, và đo khi đang đi đúng loại tất sẽ dùng với đôi giày đó. Ghi kết quả vào một bảng chung của tổ đội, kèm tên người, thì lần đặt hàng sau không phải làm lại từ đầu.
Số đo chỉ có ích khi có gì để so. Hãy hỏi nhà cung cấp chiều dài lòng giày theo milimet cho từng cỡ, và nếu họ không có sẵn thì xin một tấm ảnh chụp lòng giày đặt cạnh thước. Cách này mất một lượt tin nhắn và loại được phần lớn rủi ro đặt nhầm cả lô.
Đặt hàng cho một tổ đội có cả nam và nữ
Đừng đặt theo cỡ trung bình của nhóm, vì không ai có bàn chân trung bình. Hãy đặt theo bảng đo thật, và cố ý để dư một vài đôi ở hai đầu dải cỡ. Vài đôi dư ở đầu nhỏ và đầu lớn rẻ hơn nhiều so với việc một người phải chờ đợt hàng sau hoặc phải đi tạm một đôi không vừa.
Ranh giới cần nói rõ với bộ phận mua hàng là chỗ này: đúng cỡ số không đồng nghĩa với vừa chân. Cỡ số là một con số về chiều dài, còn vừa chân là kết quả của cả ba chiều cộng với đôi tất và cộng với việc bàn chân nở ra theo giờ trong ngày. Việc thay cỡ sau khi nhận chỉ sửa được chiều dài, hai chiều còn lại thì không có cách nào sửa sau khi hàng đã về.
