Bàn chân trên thanh giằng: điểm tựa hẹp và lực dồn vào giữa bàn chân
Người làm việc trên giàn giáo, khung thép hay mái nhà xưởng thường phải đứng trên một thanh giằng rộng chỉ vài phân. Toàn bộ trọng lượng cơ thể dồn vào một dải ngang ở giữa bàn chân, khác hẳn tư thế đứng trên mặt phẳng khi lực trải đều từ gót tới mũi.
Ở tư thế đó, hai thứ quyết định cảm giác an toàn: độ cứng theo chiều dọc của cụm đế và độ bám của phần hoa văn ở khu vực giữa bàn chân. Đế quá mềm khiến bàn chân uốn quanh thanh giằng và mỏi rất nhanh, còn hoa văn nông thì trượt trên bề mặt thép nhẵn.
Cổ giày cao có vai trò khác: giữ cổ chân ổn định khi người phải xoay thân để với tay trong không gian hẹp. Đây là lý do thật để chọn kiểu cổ cao ở nhóm công việc trên cao, chứ không phải vì trông chắc chắn hơn khi nhìn từ dưới đất.
Giày không phải hệ chống rơi ngã
Điều phải nói thẳng: không có đôi giày nào ngăn được việc rơi từ trên cao. Hệ chống rơi ngã gồm điểm neo, dây và bộ phận hãm, do người có chuyên môn tính toán và kiểm định. Giày chỉ làm phần việc của nó là giữ bàn chân bám và bảo vệ khi có vật rơi.
Không đứng bằng nửa bàn chân trên bậc thang hoặc mép thanh. Dù đế bám tới đâu, phần diện tích tiếp xúc quá nhỏ vẫn khiến bàn chân dễ trượt ngang khi trọng tâm dịch chuyển. Đây là chuyện tư thế và huấn luyện, không phải chuyện mua giày tốt hơn.
Và không dùng trang bị cá nhân thay cho lan can, sàn thao tác hay lưới hứng. Các biện pháp bảo vệ tập thể luôn đứng trước trong thứ tự ưu tiên, vì chúng bảo vệ mọi người có mặt chứ không chỉ người đang đeo đúng bộ trang bị.
Thử trọn bộ trang bị trên giàn tập trước khi chốt đơn
Giày cho công việc trên cao không nên chọn bằng cách đi thử vài bước trên nền phòng họp. Cách làm sát thực tế là dựng một đoạn giàn tập trong khuôn viên nhà máy, cho người thật mặc trọn bộ trang bị và làm vài thao tác quen thuộc trong khoảng một giờ.
Trong buổi thử, quan sát ba điểm: chân có bám vững khi đứng trên thanh không, cổ giày có vướng khi quỳ hoặc gập gối không, và dây giày có vướng vào kết cấu khi di chuyển không. Ba câu trả lời này quyết định nhanh hơn mọi bảng thông số.
Dải mòn ngang giữa bàn chân và lỗ xỏ dây rách thành khe
Nhóm làm việc trên cao có kiểu mòn rất dễ nhận: một dải ngang ở giữa lòng đế bị mài nhẵn trong khi mũi và gót còn nguyên hoa văn. Đó chính là dấu vết của những giờ đứng trên thanh giằng, và khi dải đó đã phẳng thì khả năng bám ở đúng vị trí quan trọng nhất đã mất.
Dấu hiệu thứ hai nằm ở phần cổ giày. Do phải siết dây rất chặt mỗi ca, các lỗ xỏ dây ở hàng trên cùng bị kéo dãn rồi rách nối liền nhau thành một khe dài. Khi đó không còn siết được cổ giày, và tác dụng giữ ổn định cổ chân biến mất.
Hai dấu hiệu này nên được kiểm ngay tại chỗ tập kết trước mỗi ca làm trên cao, cùng lượt với kiểm dây và móc. Duy trì được nhịp kiểm đó, doanh nghiệp giữ cho nhóm nhân sự đắt giá nhất về tay nghề làm việc trong điều kiện trang bị luôn còn nguyên tác dụng.
