Mã ATH0025 là áo thun cổ tròn dáng nam, mặt hàng mà phàn nàn hay gặp nhất không phải màu hay kiểu, mà là câu quen thuộc sau ba tuần cấp phát: lúc nhận thì vừa, giặt vài lần thì ngắn cũn và chật ngang ngực. Đó là chuyện co rút, và nó có thể tính trước được ngay từ khâu đặt cỡ.
Vải dệt kim co theo cách riêng của nó
Vải áo thun được tạo thành từ các vòng sợi móc vào nhau chứ không phải hai hệ sợi đan vuông góc. Trong quá trình dệt và hoàn tất, các vòng sợi bị kéo dãn ra theo chiều dài cuộn vải, và chúng có xu hướng trở về hình dạng thoải mái hơn khi gặp nước nóng cùng chuyển động của lồng giặt.
Hệ quả là áo thun thường co nhiều theo chiều dài thân hơn là theo chiều ngang. Người mặc cảm nhận điều đó thành hai triệu chứng cùng lúc: gấu áo ngắn lại và thân áo dày lên nên thấy ôm hơn, dù số đo ngang ngực gần như không đổi.
Ba yếu tố làm mức co khác nhau giữa các lô
Thứ nhất là vải đã được xử lý ổn định kích thước hay chưa. Vải đi qua công đoạn làm co trước khi cắt sẽ ít dịch chuyển hơn nhiều so với vải chưa qua bước đó, và đây là chi tiết cần hỏi thẳng nhà cung cấp.
Thứ hai là cách làm khô. Sấy lồng quay ở nhiệt độ cao là tác nhân làm co mạnh nhất; cùng một chiếc áo, phơi trong bóng râm và sấy nóng cho ra hai kết quả rất khác nhau sau mười lần giặt.
Thứ ba là số lần giặt. Phần lớn mức dịch chuyển xảy ra ở lần giặt đầu, nhưng vải thường còn co thêm một nhịp nhỏ ở vài lần kế tiếp rồi mới ổn định, nên kết luận sau đúng một lần giặt vẫn chưa phải kết luận cuối.
Trừ hao thế nào cho đúng
Trừ hao nghĩa là cộng thêm một phần vào số đo rập để sau khi vải co thì áo về đúng số đo mong muốn, chứ không phải phát cho mọi người cỡ lớn hơn một bậc. Phát lên cỡ làm áo rộng ngang vai và rộng vòng nách, và phần đó thì co rút không sửa được.
Phần cộng thêm phải khác nhau theo chiều: chiều dài thân và dài tay cần nhiều hơn, chiều ngang cần ít hơn. Con số cụ thể phụ thuộc từng loại vải và từng xưởng, nên nó phải do nhà cung cấp đưa ra kèm kết quả đo của chính lô vải sẽ dùng.
Trang này cố tình không nêu tỷ lệ phần trăm co rút hay bảng số đo theo xăng ti mét. Mức đó thay đổi theo từng cuộn vải và từng cách hoàn tất; một con số chép sẵn sẽ thành cái cớ để hai bên đổ lỗi cho nhau khi lô hàng về ngắn hơn mong đợi, nên nó phải do bên may xác nhận.
Viết vào hợp đồng và hướng dẫn cho người mặc
Trong hợp đồng nên có một dòng về sai số kích thước cho phép sau giặt, đo theo cách hai bên thống nhất. Không có dòng đó thì khi lô hàng ngắn hơn mong đợi, cuộc trao đổi sẽ dừng ở mức cảm tính và không ai chứng minh được điều gì.
Với người mặc, một hướng dẫn ngắn dán trong khu thay đồ là đủ: giặt bằng nước mát, không sấy nóng, phơi ngang thay vì treo bằng móc mảnh để tránh kéo dãn vai. Cách này giữ áo đúng dáng lâu hơn mọi lời hứa của vải.
Một điều nữa cần rạch ròi: chuyện áo ngắn đi hay ôm hơn thuần tuý là chuyện vừa vặn và tuổi thọ hình thức. Chiếc áo này không mang tính năng bảo vệ nào, và người làm ở vị trí đã bị xếp là có rủi ro vẫn cần bộ đồ riêng của vị trí đó.
