Phòng, Chữa Cháy

Phòng Cháy Chữa Cháy Là Chuỗi Bốn Lớp, Không Phải Vài Bình Treo Tường

Nhiều cơ sở hiểu công tác phòng cháy chữa cháy là mua đủ số bình theo yêu cầu kiểm tra. Cách hiểu đó bỏ sót phần lớn giá trị thực tế, vì một đám cháy diễn ra theo bốn giai đoạn và mỗi giai đoạn cần nhóm biện pháp khác nhau.

Lớp một là ngăn cháy xảy ra: kiểm soát nguồn nhiệt, nguồn điện, cách ly vật liệu dễ cháy, quản lý công việc sinh nhiệt như hàn cắt. Đây là lớp rẻ nhất và hiệu quả nhất nhưng ít được đầu tư nhất vì không có thiết bị để mua.

Lớp hai là phát hiện sớm: đầu báo, tuần tra, và quan trọng nhất là người tại chỗ biết nhận ra dấu hiệu bất thường.

Lớp ba là dập lửa khi còn nhỏ: bình chữa cháy, chăn chữa cháy, hệ thống chữa cháy tại chỗ. Chỉ hiệu quả trong vài phút đầu.

Lớp bốn là thoát nạn và ứng cứu: lối thoát thông thoáng, chiếu sáng sự cố, trang bị cho đội ứng cứu tiếp cận an toàn.

Danh mục tập hợp các nhóm thiết bị và trang bị phục vụ cả bốn lớp: bình chữa cháy, thiết bị chữa cháy, trang phục và trang bị bảo hộ cho lực lượng chữa cháy cơ sở.

Khói Nguy Hiểm Hơn Lửa

Đây là điểm quan trọng nhất mà công tác huấn luyện tại cơ sở thường nhấn chưa đủ. Trong phần lớn đám cháy trong nhà, nguyên nhân gây tử vong là khói và khí độc, không phải bỏng.

Ba cơ chế. Khói chứa khí độc sinh ra khi vật liệu cháy không hoàn toàn, đặc biệt là nhựa và vật liệu tổng hợp trong nội thất công nghiệp. Khói làm giảm nồng độ oxy, gây mất phương hướng và mất ý thức nhanh. Khói làm mất tầm nhìn, khiến người trong khu vực không tìm được lối ra dù đã quen đường.

Hệ quả thực tiễn có ba điều. Thứ nhất, thời gian là yếu tố quyết định — thoát ra sớm quan trọng hơn cố gắng dập lửa. Thứ hai, di chuyển thấp vì khói tích tụ từ trần xuống, lớp không khí sát sàn còn thở được lâu hơn. Thứ ba, khẩu trang lọc thông thường không dùng được trong đám cháy vì nó lọc hạt chứ không tạo ra oxy; người đi vào vùng khói dày cần thiết bị cấp khí độc lập thuộc nhóm bảo hộ hô hấp.

Điều này cũng lý giải vì sao biển chỉ dẫn thoát nạn nên đặt thấp và có khả năng phát quang, thay vì treo sát trần theo thói quen.

Trang Bị Theo Vai Trò: Người Thoát Nạn Và Người Ứng Cứu

Hai nhóm người trong cùng một sự cố có nhu cầu hoàn toàn khác nhau, và gộp chung là nguyên nhân của cả lãng phí lẫn thiếu sót.

Người lao động thông thường cần biết vị trí lối thoát, biết cách báo động, và biết dùng bình chữa cháy cho đám cháy mới phát sinh trong tầm kiểm soát. Họ không cần trang phục chuyên dụng, vì nhiệm vụ của họ là ra ngoài chứ không phải đi vào.

Đội chữa cháy cơ sở cần trang bị đầy đủ để tiếp cận: quần áo chống cháy nhiều lớp, ủng chống cháy có đế chịu nhiệt tiếp xúc, găng tay chịu nhiệt loại dài, và thiết bị thở độc lập. Thiếu bất kỳ món nào thì việc tiếp cận trở thành rủi ro cho chính người ứng cứu.

Ngoài ra còn nhóm thứ ba ít được nhắc: công nhân làm việc thường xuyên gần nguồn nhiệt ở lò, đúc, hàn cắt. Nhóm này không thuộc đội ứng cứu nhưng có nguy cơ cháy quần áo hằng ngày, và cần quần áo chịu nhiệt chứ không phải trang phục chữa cháy.

Công Việc Sinh Nhiệt Và Nhóm Rủi Ro Cao Nhất

Trong nhà máy, phần lớn đám cháy không bắt đầu từ sự cố lớn mà từ những công việc thường ngày có sinh nhiệt: hàn, cắt, mài, sấy. Xỉ hàn văng xa hơn nhiều so với hình dung và có thể âm ỉ hàng chục phút trước khi bùng lên.

Ba biện pháp thực tế cho nhóm công việc này. Dọn sạch vật liệu cháy trong bán kính xung quanh trước khi bắt đầu, kể cả bụi và mảnh vụn tích tụ dưới sàn và trong khe. Bố trí bình chữa cháy ngay tại chỗ, không phải ở cuối xưởng. Cử người canh sau khi hoàn thành, ở lại quan sát một khoảng thời gian vì đám cháy do xỉ hàn thường bùng lên sau khi thợ đã rời đi.

Nhóm rủi ro cao khác gồm kho chứa vật liệu dễ cháy, khu vực sạc pin và ắc quy, tủ điện quá tải, và bếp ăn công nghiệp. Mỗi khu vực cần loại bình phù hợp với chất cháy đặc trưng của nó, không dùng chung một loại cho toàn cơ sở.

Duy Trì Trạng Thái Sẵn Sàng Và Đi Cùng Trang Bị Nào

Đặc thù của toàn bộ hệ thống phòng cháy chữa cháy là gần như không bao giờ được dùng, nhưng phải luôn hoạt động khi cần. Điều này dẫn tới rủi ro âm thầm: thiết bị xuống cấp mà không ai phát hiện.

Bốn việc nên đưa vào lịch định kỳ. Kiểm tra áp suất và niêm phong bình. Đi thử đường thoát nạn từ các vị trí làm việc để phát hiện chỗ bị hàng hoá hoặc vách ngăn chặn. Kiểm tra trang bị của đội ứng cứu gồm cả lớp lót bên trong chứ không chỉ bề mặt. Cập nhật sơ đồ vị trí thiết bị mỗi khi bố trí lại mặt bằng.

Về trang bị đi kèm, hệ thống này gắn với thiết bị chữa cháy như hộp đựng, giá đỡ và chăn chữa cháy. Khu vực có xe và thiết bị di chuyển cần gương cầu lồi để quan sát điểm khuất, và người làm ở khu vực có phương tiện nên mặc áo phản quang. Với sự cố hoá chất kèm cháy, cần thêm nhóm thiết bị ứng cứu khẩn cấp.

Cuối cùng, phần quan trọng nhất của hệ thống không phải thiết bị mà là người biết dùng. Một cơ sở có đủ bình nhưng không ai từng cầm thử sẽ xử lý kém hơn cơ sở có ít thiết bị hơn nhưng nhân sự đã tập thao tác. Việc tổ chức thực tập định kỳ, kể cả ở quy mô nhỏ trong từng bộ phận, mang lại hiệu quả cao hơn nhiều so với việc bổ sung thêm thiết bị.

Voi Bạc cung cấp bình chữa cháy, thiết bị chữa cháy, trang phục và trang bị bảo hộ cho lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở trên toàn quốc, tư vấn cấu hình theo đặc điểm chất cháy và mặt bằng thực tế của từng đơn vị, hỗ trợ đặt theo lô và xuất hoá đơn VAT đầy đủ.