Kéo Dài Tuổi Thọ Pin Cho Đèn Pin Sạc Dùng Trong Xưởng

Đèn pin sạc mới phát cho tổ bảo trì thường chạy trọn một ca đêm. Sau vài tháng, cũng chiếc đèn đó chỉ trụ được nửa ca, rồi bắt đầu tắt bất ngờ dù báo còn pin. Phần lớn trường hợp không phải do đèn hỏng mà do thói quen sạc, nơi cất và cách dùng hằng ngày. Bài này tập trung vào cách kéo dài tuổi thọ pin đèn pin sạc dùng trong xưởng: pin già đi vì đâu, sạc thế nào cho đúng, cất ở đâu, khi nào phải thay và cách xử lý pin có dấu hiệu nguy hiểm.

Nội dung áp dụng cho đèn dùng pin lithium-ion, gồm cả loại pin liền trong thân và loại dùng cell rời có thể tháo ra sạc. Cuối bài là gợi ý để bộ phận mua hàng đặt quy định sạc, cất cho cả đội trước khi mua số lượng lớn.

Pin Lithium-Ion Trong Đèn Sạc Già Đi Vì Nhiệt, Mức Sạc Và Số Lần Sạc Xả

Pin lithium-ion mất dần dung lượng theo hai đường song song. Đường thứ nhất là số lần sạc xả: mỗi chu kỳ làm hao một phần nhỏ khả năng tích điện. Đường thứ hai là thời gian, kể cả khi đèn nằm yên trong tủ. Cả hai quá trình đều diễn ra nhanh hơn khi pin bị nóng và khi pin bị giữ ở mức sạc đầy trong thời gian dài.

Điều này giải thích vì sao hai chiếc đèn cùng mua một lô lại xuống cấp rất khác nhau. Chiếc để trên táp lô xe dưới nắng, cắm sạc suốt đêm rồi bật chế độ sáng nhất cả ca sẽ già nhanh hơn nhiều so với chiếc được sạc khi báo yếu, cất trong tủ mát và dùng chế độ trung bình. Người dùng không thay đổi được hoá học của pin, nhưng kiểm soát được ba yếu tố: nhiệt độ, mức sạc và dòng xả.

Xả cạn đến mức đèn tự tắt cũng không tốt. Mạch bảo vệ sẽ ngắt để giữ pin, nhưng nếu đèn bị bỏ quên ở trạng thái cạn nhiều tuần, điện áp có thể tụt sâu đến mức bộ sạc không nhận nữa.

Sạc Khi Đèn Báo Yếu Và Rút Sạc Khi Đầy Thay Vì Cắm Qua Đêm

Thói quen tốt nhất là sạc khi đèn báo pin yếu, không chờ đến lúc tự tắt. Khi đèn báo đầy, rút sạc. Hướng dẫn của OSHA về thiết bị dùng pin lithium cũng khuyến nghị tháo thiết bị khỏi bộ sạc khi đã sạc đầy. Với đèn dùng hằng ngày, sạc ngắn nhiều lần thường nhẹ nhàng cho pin hơn là xả cạn rồi sạc một lần thật đầy.

Dùng đúng bộ sạc và cáp do nhà sản xuất cung cấp hoặc được hãng chấp thuận. Củ sạc không rõ nguồn gốc có thể cấp dòng hoặc điện áp không đúng, làm pin nóng khi sạc. Không vừa sạc vừa bật đèn ở chế độ sáng nhất, vì pin sẽ chịu nhiệt từ cả hai phía. Với đèn dùng cell rời, nên dùng bộ sạc đúng loại cell và kiểm tra đặt đúng cực trước khi cắm điện.

Nhiệt độ lúc sạc cũng quan trọng. Đèn vừa dùng xong ở chế độ cao còn nóng nên để nguội vài phút rồi mới sạc. Ngược lại, đèn mang ra từ kho lạnh hoặc để ngoài trời lạnh cần chờ về nhiệt độ phòng, vì pin lithium-ion không nên sạc khi còn lạnh dưới 0 độ C.

Nhiệt Độ Nơi Để Đèn Ảnh Hưởng Tuổi Thọ Pin Nhiều Hơn Người Ta Nghĩ

Trong xưởng có nhiều chỗ nóng hơn ta tưởng: nóc tủ điện, cạnh máy nén khí, gần lò sấy, trên ca bin xe tải đỗ ngoài trời. Đèn để ở những chỗ này cả ngày sẽ mất dung lượng nhanh dù không ai bật. Tài liệu của OSHA về phòng cháy nổ thiết bị dùng pin lithium nêu rằng pin có thể bị hư hại khi tiếp xúc nhiệt độ trên khoảng 54 độ C, và khuyến nghị cất pin, thiết bị ở nơi khô, mát.

Khi làm việc ở kho lạnh hoặc ngoài trời lạnh, đèn có thể tối hơn và chạy ngắn hơn. Đây phần lớn là giảm tạm thời do hoá chất trong pin phản ứng chậm khi lạnh, dung lượng sẽ hồi lại khi pin ấm lên. Mẹo thực tế là giữ đèn dự phòng trong túi áo trong thay vì túi ngoài hoặc trên xe.

Cách đơn giản nhất cho cả tổ là quy định một vị trí cất đèn cố định, tránh nắng, tránh nguồn nhiệt và không ẩm. Vị trí này cũng là nơi đặt trạm sạc, để đèn sạc xong được cất ngay mà không nằm rải rác trong xưởng.

Chọn Chế Độ Sáng Hợp Lý Và Giữ Tiếp Điểm Sạch Để Pin Ít Bị Ép

Chế độ sáng nhất kéo dòng điện lớn nhất và sinh nhiều nhiệt nhất, cả ở đèn lẫn ở pin. Với phần lớn công việc trong tủ điện, khoang máy hay đọc thông số trên nhãn, chế độ trung bình là đủ. Chỉ bật mức cao khi cần nhìn xa hoặc quan sát vùng rộng trong thời gian ngắn. Thói quen này vừa kéo dài thời gian dùng mỗi ca, vừa giảm số lần phải sạc trong tuần.

Tiếp điểm bẩn hoặc ôxy hoá làm tăng điện trở, khiến đèn chập chờn, nóng ở đuôi và báo pin sai. Lau tiếp điểm ở đuôi đèn, lò xo và đầu cell bằng khăn khô hoặc tăm bông thấm cồn khi thấy có cặn. Cổng sạc trong xưởng cơ khí dễ bị mạt kim loại lọt vào, nên đậy nắp chống bụi sau mỗi lần sạc và thổi sạch trước khi cắm.

Với đèn dùng cell rời, không dùng lẫn cell cũ với cell mới hay cell khác loại trong cùng một đèn. Cell có lớp vỏ bọc nhựa bị rách, trầy lộ kim loại cần được thay, vì có thể chạm chập với thân đèn kim loại.

Cách Kéo Dài Tuổi Thọ Pin Đèn Pin Sạc Khi Cất Kho Hoặc Ít Dùng

Đèn dự phòng, đèn mùa mưa bão hay lô đèn mới chưa phát thường nằm kho nhiều tháng. Đây là lúc pin dễ hỏng nhất vì không ai để ý. Để kéo dài tuổi thọ pin đèn pin sạc trong giai đoạn này, đừng cất đèn khi pin đầy hoặc đã cạn. Mức sạc khoảng một nửa là trạng thái nhiều nhà sản xuất khuyến nghị cho lưu kho dài ngày.

Với đèn có cell tháo rời, nên tháo cell ra khi cất lâu để tránh mạch đèn tiêu hao dòng nhỏ làm pin cạn dần. Cứ vài tháng kiểm tra một lần, sạc bù nếu mức pin đã xuống thấp. Dán nhãn ngày kiểm tra lên hộp đèn để thủ kho biết lô nào đã đến hạn. Nếu đèn có chế độ khoá nút, hãy bật khoá trước khi cất vào thùng đồ nghề để đèn không tự sáng do bị dụng cụ khác đè lên.

Với lô đèn mới nhập, nên kiểm tra mức pin khi nhận hàng và ghi ngày nhập kho. Phát đèn theo nguyên tắc lô nhập trước phát trước để không có lô nào nằm kho quá lâu.

Dấu Hiệu Pin Cần Thay Và Cách Xử Lý Pin Phồng Hoặc Nóng Bất Thường

Pin chai dần là bình thường. Khi thời gian chạy ở cùng chế độ giảm rõ so với lúc mới, ví dụ chỉ còn khoảng một nửa, đèn không còn đủ cho một ca và nên được thay pin hoặc thay đèn. Đèn báo đầy rất nhanh sau khi cắm sạc nhưng tắt sớm khi dùng cũng là dấu hiệu dung lượng đã giảm nhiều.

Có những dấu hiệu không được bỏ qua: thân pin phồng, nắp đuôi khó vặn do pin nở, pin nóng bất thường khi sạc hoặc khi không dùng, có mùi lạ, tiếng xì hoặc rò chất lỏng. Theo bản tin an toàn của OSHA về phòng cháy nổ thiết bị dùng pin lithium, thiết bị có các dấu hiệu này phải ngừng dùng ngay và đặt cách xa vật liệu dễ cháy. Không cố sạc tiếp, không đâm thủng hay tháo pin phồng.

Pin hỏng cần được thu gom riêng, không bỏ chung rác sinh hoạt hay thùng phế liệu kim loại. Nên có một thùng chứa riêng bằng kim loại, có nắp, đặt ở nơi thoáng để gom pin chờ xử lý.

Đặt Quy Định Sạc Và Cất Đèn Cho Cả Đội Trước Khi Mua Số Lượng Lớn

Khi trang bị đèn cho nhiều người, nên quyết định trước giữa đèn pin liền và đèn dùng cell rời. Đèn pin liền gọn, kín nước tốt hơn nhưng khi pin chai phải thay cả đèn hoặc gửi bảo hành. Đèn cell rời cho phép thay pin, luân phiên cell dự phòng cho ca dài, nhưng cần quản lý cell và bộ sạc chặt hơn. Các mẫu đèn pin cầm tay sạc điện cho tổ bảo trì có cả hai kiểu để so sánh.

Trước khi đặt hàng, hỏi nhà cung cấp loại cell, dung lượng danh định, thời gian sạc, có bán pin và bộ sạc thay thế không, bảo hành pin tính riêng hay chung với đèn. Yêu cầu CO, CQ và hoá đơn VAT ghi đúng mã. Khi nhận lô, kiểm tra mức pin, bật thử ngẫu nhiên và ghi ngày nhập. Danh mục đèn pin sạc kèm thông số pin giúp đối chiếu nhanh các mẫu.

Bố trí một trạm sạc chung trên bề mặt không cháy, xa vật dễ cháy, có ổ cắm đủ tải và người phụ trách. Kệ, ổ cắm và giá treo có thể chọn trong nhóm thiết bị công nghiệp cho nhà xưởng. Các vật tư dùng chung khác có trong nhóm vật tư phụ trợ cho nhà xưởng và thiết bị công nghiệp dùng hằng ngày.