Đọc Cấp Chống Cắt Trên Găng Tay Theo EN 388 Và ANSI

Găng tay chống cắt chịu lực dùng khi cầm vật sắc cạnh

Một phiếu báo giá ghi “găng chống cắt cấp 5” có thể đang nói về ba thứ khác nhau: điểm 5 của phép thử Coupe theo EN 388, cấp A5 theo ANSI/ISEA 105, hoặc chỉ là cách gọi quen miệng của người bán. Ba con số này không cùng thước đo. Nhầm giữa chúng là lỗi hay gặp nhất khi bộ phận mua hàng so sánh cấp chống cắt găng tay của nhiều nhà cung cấp trên cùng một bảng.

Bài này hướng dẫn đọc từng ký tự trên nhãn EN 388, đọc thang A1 đến A9 của ANSI, cách quy đổi tương đối giữa hai hệ và những sai lầm thường gặp khi chỉ nhìn một con số. Chuyện chọn loại sợi cho từng đầu việc hay theo dõi độ mòn của găng là chủ đề khác; ở đây mục tiêu chỉ là đọc đúng nhãn trước khi đem ra so sánh.

Sáu Ký Tự Dưới Biểu Tượng EN 388 Cho Biết Găng Đã Qua Những Phép Thử Nào

EN 388 là tiêu chuẩn châu Âu về rủi ro cơ học cho găng tay. Phiên bản hiện hành in tối đa sáu ký tự dưới biểu tượng, theo thứ tự: mài mòn, cắt theo phép thử Coupe, xé rách, đâm xuyên, cắt theo ISO 13997 và va đập. Bốn ô đầu là chữ số, ô thứ năm là chữ cái từ A đến F, ô cuối là chữ P nếu găng đạt phép thử va đập. Phiên bản trước của tiêu chuẩn chỉ có bốn chữ số đầu, nên găng in bốn ký tự là hàng chứng nhận theo cách đánh giá cũ.

Lấy ví dụ nhãn 4X43F P. Mài mòn đạt cấp 4, ô Coupe ghi X, xé rách cấp 4, đâm xuyên cấp 3, cắt theo ISO 13997 đạt mức F, và găng đã qua phép thử va đập. Chữ X ở bất kỳ ô nào nghĩa là phép thử đó không được thực hiện hoặc không áp dụng. Số 0 thì khác: găng đã được thử nhưng không đạt mức thấp nhất. Một ô ghi 0 là kết quả, một ô ghi X là không có kết quả.

Ba chỉ số còn lại có ngưỡng rõ ràng. Mài mòn tính bằng số vòng chà nhám trước khi mẫu thủng, từ tối thiểu 100 vòng ở cấp 1 đến 8.000 vòng ở cấp 4. Xé rách tính bằng lực, từ 10 N ở cấp 1 đến 75 N ở cấp 4. Đâm xuyên từ 20 N đến 150 N. Phép thử đâm xuyên dùng một mũi đâm tiêu chuẩn, nên kết quả này không dùng để suy ra khả năng chống kim tiêm hay mũi nhọn rất mảnh.

Đôi găng chống cắt phủ lòng bàn tay dùng để đối chiếu cấp chống cắt găng tay trên nhãn
Nhãn EN 388 thường in ở mu tay hoặc cổ găng, cần đối chiếu với bao bì.

Chữ Số Coupe Và Chữ Cái ISO 13997 Đến Từ Hai Phép Thử Khác Nhau

Phép thử Coupe dùng một lưỡi dao tròn chạy qua lại trên mẫu găng dưới một tải nhỏ cố định. Số vòng cần để cắt đứt mẫu được so với một tấm vải đối chứng, cho ra chỉ số cắt. Cấp 1 ứng với chỉ số 1,2, cấp 5 ứng với chỉ số 20 trở lên. Phép thử này phân biệt tốt các loại vải mềm, nhưng có điểm yếu lớn khi gặp sợi cứng.

Sợi pha thép hoặc thuỷ tinh làm lưỡi dao tròn cùn rất nhanh. Khi đó số vòng tăng lên không phải vì găng bền hơn mà vì dao đã mòn, nên điểm Coupe có thể cao hơn thực tế. Vì lý do này, phiên bản hiện hành của EN 388 bổ sung phép thử ISO 13997. Nếu lưỡi dao bị cùn trong phép thử Coupe, kết quả ISO 13997 được dùng làm kết quả tham chiếu, và nhiều nhà sản xuất ghi X ở ô Coupe.

ISO 13997 dùng máy TDM: một lưỡi dao thẳng trượt một lần trên mẫu dưới các mức tải khác nhau, từ đó tính ra lực cần để cắt đứt mẫu trong một quãng trượt chuẩn. Kết quả tính bằng newton và quy thành chữ cái: A từ 2 N, B từ 5 N, C từ 10 N, D từ 15 N, E từ 22 N, F từ 30 N trở lên. Khi một đôi găng có cả chữ số Coupe lẫn chữ cái, nên dùng chữ cái để so sánh giữa các hãng vì nó ít bị ảnh hưởng bởi hiện tượng dao cùn.

Thang ANSI/ISEA 105 Từ A1 Đến A9 Được Tính Bằng Gam Lực

ANSI/ISEA 105 là tiêu chuẩn tự nguyện của Mỹ về phân loại tính năng găng tay. Phần chống cắt dùng phương pháp thử ASTM F2992 trên máy TDM, tương tự về nguyên lý với ISO 13997, nhưng kết quả được báo bằng gam. Hàng nhập từ Mỹ hoặc của các hãng bán cả hai thị trường thường in cấp ANSI dưới dạng chữ A kèm một chữ số, đôi khi in song song với mã EN 388.

Chín cấp có ngưỡng như sau: A1 từ 200 g, A2 từ 500 g, A3 từ 1.000 g, A4 từ 1.500 g, A5 từ 2.200 g, A6 từ 3.000 g, A7 từ 4.000 g, A8 từ 5.000 g và A9 từ 6.000 g trở lên. Thang ANSI kéo dài tới khoảng 60 N, trong khi chữ F của EN 388 dừng ở mức “từ 30 N trở lên”. Điều đó có nghĩa là mọi găng vượt 30 N đều mang chữ F, dù thực tế có đôi chịu được lực gấp đôi đôi khác.

Với vị trí cắt tôn dày, cầm kính tấm hoặc phân loại phế liệu kim loại, khác biệt giữa A6 và A9 có thể quan trọng. Lúc đó chỉ dựa vào chữ F của EN 388 là chưa đủ, nên hỏi thêm cấp ANSI hoặc giá trị lực đo được trong báo cáo thử nghiệm.

Quy Đổi Cấp Chống Cắt Găng Tay Giữa EN 388 Và ANSI Chỉ Mang Tính Tương Đối

Một newton xấp xỉ 102 gam lực, nên ngưỡng của hai thang gần trùng nhau: 2 N tương đương khoảng 204 g, sát với mốc 200 g của A1. Tuy vậy, ISO 13997 và ASTM F2992 khác nhau ở chi tiết chuẩn bị mẫu và cách tính, nên cùng một đôi găng thử theo hai phương pháp có thể rơi vào hai mức không tương ứng. Bảng dưới đây chỉ dùng để sàng lọc sơ bộ, không thay cho báo cáo thử nghiệm.

Chữ cái ISO 13997 Ngưỡng lực Gam tương đương Cấp ANSI gần nhất
A từ 2 N khoảng 204 g A1
B từ 5 N khoảng 510 g A2
C từ 10 N khoảng 1.020 g A3
D từ 15 N khoảng 1.530 g A4
E từ 22 N khoảng 2.240 g A5
F từ 30 N khoảng 3.060 g A6 đến A9

Chữ số Coupe thì không quy đổi được sang ANSI, vì hai phép thử đo hai đại lượng khác nhau. Nếu hồ sơ của một hãng chỉ có ANSI A4 còn hãng kia ghi chữ D, có thể xếp chúng vào cùng một nhóm khi lập danh sách ngắn. Sau đó, yêu cầu cả hai gửi báo cáo thử nghiệm có giá trị lực hoặc gam cụ thể để so sánh trên cùng đơn vị.

Găng chống cắt dệt kim đeo khi cầm tấm kim loại sắc cạnh
Cầm tôn hoặc kính tấm là việc cần so cả chữ cái EN lẫn cấp ANSI.

Bốn Sai Lầm Hay Gặp Khi Đọc Nhãn Chống Cắt

1. Gọi chung mọi thứ là “cấp 5”

Điểm 5 là mức cao nhất của phép thử Coupe, và từ thời nhãn EN 388 chỉ có bốn chữ số, nhiều người đã quen gọi găng tốt là “cấp 5”. Nhưng điểm Coupe 5 không cho biết lực cắt theo newton, còn ANSI A5 chỉ tương đương khoảng chữ E. Khi người bán nói “cấp 5”, hãy hỏi lại là thang nào và yêu cầu ghi đủ mã trên báo giá.

2. So nhãn bốn chữ số với nhãn có chữ cái

Găng chỉ in bốn chữ số được đánh giá theo phiên bản trước, chưa có kết quả ISO 13997. So nó với một đôi ghi chữ D hay E là so hai thứ không cùng phép đo. Nếu buộc phải dùng hàng tồn loại này, nên hỏi nhà cung cấp có kết quả thử bổ sung hay không.

3. Nghĩ rằng cấp cắt áp dụng cho cả chiếc găng

Mẫu thử thường được lấy từ vùng lòng bàn tay của găng mới. Kẽ ngón, mu tay và cổ găng có thể dệt khác, mỏng hơn hoặc không có lớp phủ. Găng đã mòn, sờn sợi cũng không còn giữ mức công bố. Cấp in trên nhãn là kết quả trong phòng thử, không phải lời hứa cho mọi vị trí trên găng ở mọi thời điểm.

4. Coi chống cắt là chống mọi vật sắc

Theo mô tả trên trang tiêu chuẩn ISO 13997 của tổ chức ISO, phép thử này đánh giá khả năng chống cắt bởi cạnh sắc như dao, tôn, kính, và không đánh giá vật nhọn như kim hay gai. Găng chống cắt cũng không phải lớp bảo vệ trước lưỡi cưa máy hay trục quay; găng vải còn có thể bị cuốn vào phần quay nếu đeo sai chỗ.

Ghi Cấp Bảo Vệ Vào Phiếu Yêu Cầu Mua Hàng Sao Cho Không Ai Hiểu Sai

Trên phiếu yêu cầu, ghi mức tối thiểu bằng ký hiệu đầy đủ thay vì chữ “cấp”. Ví dụ: “EN 388, cắt theo ISO 13997 từ mức D trở lên, ghi kèm cấp ANSI nếu có”. Cách ghi này buộc mọi nhà cung cấp báo cấp chống cắt găng tay trên cùng một thang. Trước đó, đi một vòng xưởng để liệt kê vị trí có cạnh sắc, ghi rõ vật liệu thường cầm và mức cần cho từng vị trí. Các mẫu găng chống cắt chia theo chữ cái ISO giúp lập danh sách ngắn nhanh hơn khi đã có mức tối thiểu.

Khi nhận mẫu, đối chiếu ký hiệu in trên găng với bao bì và với báo cáo thử nghiệm; mã kiểu trong báo cáo phải trùng mã trên găng. Yêu cầu CO, CQ cho lô hàng và hoá đơn VAT ghi đúng mã sản phẩm. Với vị trí không cần chống cắt, có thể chọn trong nhóm găng tay bảo hộ thông thường để tiết kiệm định mức. Cho vài người dùng thử một ca trước khi chốt số lượng lớn, vì găng đạt cấp mà quá dày sẽ bị tháo ra giữa chừng.

Găng chống cắt sợi tổng hợp có lớp phủ dùng trong xưởng sản xuất
Cho thợ dùng thử một ca trước khi chốt mã giúp tránh chọn găng đúng cấp nhưng khó thao tác.

1 bình luận về “Đọc Cấp Chống Cắt Trên Găng Tay Theo EN 388 Và ANSI”

Để lại một bình luận